73 Yıllık Savaş Bitebilir mi? Lee Jae-myung'un Kurtuluş Günü Barış Önerisinin Perde Arkası

15 Ağustos 2026'da Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, Kurtuluş Günü konuşmasında Kore Yarımadası'nın kaderini değiştirebilecek bir öneride bulundu. 2019'dan bu yana hiçbir Güney Koreli liderin cesaret edemediği bir adımı atarak, teknik olarak hiçbir zaman sona ermeyen Kore Savaşı'nı bitirmek için resmi müzakereleri başlatmayı teklif etti.

Bu öneri, son derece karmaşık bir dönemde geldi. Kuzey Kore kendisini 'geri dönülemez' bir nükleer devlet olarak tanımlıyor, Rusya Pyongyang ile füze teknolojisini paylaşıyor ve Seul, Kuzey Kore'nin silahlarından vazgeçmesi yönündeki onlarca yıllık talebini sessizce rafa kaldırdı.

İşte Lee'nin önerisi, neden önemli olduğu ve önündeki engeller.

Öneri: Hiç Bitmeyen Bir Savaşı Bitirmek

Kore Savaşı (1950–1953), bir barış antlaşmasıyla değil, ateşkesle durduruldu. Bu, iki Kore'nin teknik olarak 73 yıldır savaşta olmaya devam ettiği anlamına geliyor . Askerden Arındırılmış Bölge (DMZ) dünyanın en güçlendirilmiş sınırlarından biri olmayı sürdürüyor ve çatışma döngüleri ilişkileri tanımlıyor.

Seul'deki Sejong Sanat Merkezi'nde yapılan konuşmada Lee, 'doğrudan ilgili tarafları' (her iki Kore, ABD ve Çin) 'uzun süredir devam eden savaşı sona erdirmek' için görüşmelere başlamaya çağırdı .

Planın temel unsurları:

• Önce barış sıralaması: Lee, iki Kore'nin 'birbirlerini tehdit etme niyetlerinden vazgeçmelerini' ve ön koşulsuz görüşmelere başlamalarını istedi .
• Paralel nükleer durdurma: Görüşmelerde ayrıca 'Pyongyang'ın nükleer programının ilerlemesini durdurmanın pratik yolları' ele alınacak ve nükleer silahsızlanma, bir ön koşul yerine aşamalı bir hedef olarak çerçevelenecek .
• Gerilim yönetimi mekanizmaları: Lee, askeri riskleri kontrol altına almak ve kazara çatışmayı önlemek için kurumsal güvenceler sözü verdi .
• Yutarak birleşme yok: Güney Kore'nin 'Kuzey Kore'nin sistemine saygı duyduğunu' ve zorla birleşme peşinde olmadığını yineledi .
• 'Yeri Doldurulamaz Kore' vizyonu: Barışın ötesinde Lee, Güney Kore ekonomisini ve toplumunu güçlendirmek için 'yeni bir kurtuluş' çağrısı yaptı .

Bu, Başkan Moon Jae-in dönemindeki 2018-2019 zirvelerinden bu yana en cesur girişim. Ancak Moon'un çabaları, 2019 Hanoi Zirvesi'nin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından durmuştu.

Kuzey Kore'nin Yanıtı: 'Geri Dönülemez' ve Düşmanca

Pyongyang, Lee'nin barış çabalarını kararlılıkla reddetti. 2026 Haziran ve Temmuz ayları boyunca Kuzey Koreli yetkililer, ülkenin 'geri dönülemez' bir nükleer devlet statüsünü yineleyen ve nükleer silahsızlanma çağrılarını reddeden bir dizi açıklama yaptı . Temel pozisyonlar:

• Anayasal güvence: Kuzey Kore, nükleer silah politikasını 2023 yılında anayasasına ekledi.
• Lee'ye karşı kişisel düşmanlık: Devlet medyası, Lee'nin diyalog tekliflerini bir 'oyun' olarak nitelendirerek görüşmeyi reddetti .
• Devam eden füze denemeleri: Kuzey Kore, 2026 boyunca kıtalararası balistik füze (ICBM) ve seyir füzesi denemelerine devam ederek teslimat sistemlerini geliştirdi .

Rusya Faktörü: Oyunun Kurallarını Değiştiren İttifak

Yarımadadaki en büyük stratejik değişim, Pyongyang ile Moskova arasındaki derinleşen askeri ortaklık. Bu ilişki bölgesel dengeyi kökten değiştirdi.

• 2022'den beri askeri işbirliği: Rusya'nın Ukrayna'yı tam kapsamlı işgalinden bu yana Moskova ve Pyongyang benzeri görülmemiş bir ortaklık kurdu. ABD Kore Kuvvetleri Komutanı Nisan 2025'te Rusya'nın Kuzey Kore'ye 'uzay, nükleer ve füze teknolojisi, uzmanlık ve malzeme paylaşımını genişlettiğini' söyledi .
• Ukrayna'daki Kuzey Kore askerleri: Yaklaşık 12.000–14.000 Kuzey Kore askerinin Rus güçlerinin yanında savaşmak üzere gönderildiği ve 6.000'den fazla zayiat olduğu bildiriliyor . Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Temmuz 2026'da Rusya'nın 30.000 asker daha konuşlandırmak istediğini bildirdi .
• Kapsamlı Stratejik Ortaklık Antlaşması: Haziran 2024'te imzalanan antlaşma, karşılıklı yardımı zorunlu kılıyor. Haziran 2026'daki ikinci yıl dönümünde, bağları güçlendirmek için yeni bir sınır köprüsü açıldı .
• Analist değerlendirmesi: Uzmanlar, Rusya'nın Kim Jong Un'un birincil hamisi olarak Çin'i gölgede bırakabileceğini ve Pekin'in paylaşmakta daha temkinli davrandığı nükleer ve füze teknolojisini sağladığını belirtiyor .

Seul'un Kendi Dönüşü: Önce Nükleer Silahsızlanmadan Önce Barışa

Lee hükümeti, barış önerisine paralel olarak Kuzey Kore politikasında büyük bir stratejik yön değişikliğine gitti.

23 Temmuz 2026'da Birleşme Bakanı Chung Dong-young, Seul'un taahhüt için bir ön koşul olarak tam, doğrulanabilir, geri döndürülemez nükleer silahsızlanmayı (CVID) önceliklendiren uzun süredir devam eden politikasını fiilen terk ettiğini resmen duyurdu . Bunun yerine Güney Kore, nükleer silahsızlanmayı uzun vadeli bir hedef olarak koruyarak, öncelikle diyalog yoluyla Kuzey Kore'nin nükleer programını dondurmayı hedefliyor.

Lee, politika değişikliğini 8 Haziran 2026'da çerçeveledi. 'Nükleer silahsızlanma hedefinden vazgeçemeyiz' dedi ancak aşamalı bir yaklaşıma ihtiyaç olduğunu belirtti. Güney Kore'nin kendi nükleer silahlarının peşinden gitmesini açıkça reddetti ve 'Güney Kore nükleer silahlanmaya giderse, Japonya'nın durup duracağını mı sanıyorsunuz?' diye uyardı .

Lee, onlarca yıllık baskı ve yaptırımların Kuzey Kore'nin nükleer ilerlemesini durduramadığını kabul etti. Önce barış yaklaşımı, nükleer bir Kuzey Kore'yi dondurmanın ve yönetmenin, yakın vadede tamamen silahsızlandırılmasını beklemekten daha gerçekçi olduğu yönündeki pragmatik değerlendirmeyi yansıtıyor .

Geleceğe Bakış: Şanslar Ne?

Öneri büyük engellerle karşı karşıya. Kuzey Kore diyaloğa ilgi göstermiyor. Rusya, ABD'yi oyalayan ve baskı altına alan nükleer silahlı bir Kuzey Kore'den fayda sağlıyor. Ve Güney Kore'nin kendi içinde de bölünmüşlük var: Artan bir iç tartışma, Seul'un kendi nükleer caydırıcılığını geliştirmesini savunuyor, ancak Lee bu yolu kesin bir dille reddediyor .

Lee'nin yaptığı şey, angajmanın şartlarını yeniden belirlemek oldu. Anında nükleer silahsızlanma talebini ortadan kaldırarak ve bunun yerine paralel bir barış inşası ve nükleer dondurma süreci önererek, farklı bir sıralamanın (önce barış, sonra silahsızlanma) baskı ve yaptırımların başarısız olduğu yerde başarılı olup olamayacağını test ediyor.

Pyongyang'ın bu teklifi kabul edip etmeyeceği, Kore Yarımadası'nın tanımlayıcı sorusu olmaya devam ediyor.