Güney Kore’nin yapay zekâ ve çip hamlesi, nükleer enerji tartışmasını yeniden alevlendirdi

Güney Kore’nin elektrik planlaması artık yalnızca iklim hedefleri üzerinden yürümüyor. Asıl soru, yarı iletken fabrikaları ve yapay zekâ veri merkezlerinin kesintisiz enerji ihtiyacı büyürken; ulaşım ve ısıtma elektrifikasyonu hızlanırken ve kömürden çıkış hedeflenirken sistemin nasıl güvenilir tutulacağı.

İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-hwan, Samsung Electronics ve SK Hynix’in çip üretim genişlemeleriyle yeni yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik talebini hızla artıracağını söyledi. Reuters’a verdiği röportaja göre, yalnızca yapay zekâ kaynaklı ihtiyaçlar talebe 25–30 GW ekleyebilir. Benzinli araçlardan elektrikli araçlara geçiş de bu baskıyı artırıyor. 9

2040 tahmini neden bir anda değişti?

Hükümetin güncellenen projeksiyonunda 2040’taki en yüksek elektrik talebi 158,4–165 GW aralığında. Bu, nisandaki 131,8–138,2 GW tahminine kıyasla 26,6–26,8 GW daha yüksek. İleri sanayiler ve yapay zekâ veri merkezlerinin tek başına 2040 zirve talebindeki payının 36,2–36,5 GW olması bekleniyor. 722

Bu artış, yalnızca ulusal ölçekte soyut bir tahmin değil. Reuters’ın aktardığı analist hesaplamasına göre, ülkenin güneybatısında planlanan dört çip fabrikasının elektrik tüketimi, Gwangju ile Kuzey ve Güney Jeolla’nın bugünkü toplam yıllık elektrik kullanımının %70–80’ine eşdeğer olabilir. 20

Tartışmalarda sık kullanılan “19 reaktör” karşılaştırması da bu ölçeği anlatıyor: 26,8 GW’lık ek zirve talebin tümü 1,4 GW kapasiteli APR1400 reaktörleriyle karşılanmak istense yaklaşık 19 reaktör gerekirdi. Bu bir inşaat kararı ya da resmî nükleer hedef değil; kapasite farkını açıklamak için yapılan bir kıyaslama. 7

Yeni nükleer santraller kesinleşti mi?

Hayır. Kim’in açıklaması, yeni nükleer kapasitenin onaylandığı anlamına gelmiyor; seçeneklerin hızla değerlendirilmesi gerektiği anlamına geliyor. Bakan, yarı iletken üretiminin günün her saatinde istikrarlı elektrik gerektirdiğini, bu nedenle artan ihtiyacın yalnızca yenilenebilir kaynaklarla karşılanmasının zor olacağını ve ilave reaktörlerin incelenmesi gerektiğini söyledi. 10

Bu karar, Güney Kore’nin 2040’a kadar uzanan uzun vadeli yol haritası olan 12. Elektrik Arz ve Talep Temel Planı içinde ele alınıyor. Kim, plana yeni reaktör eklenip eklenmeyeceği konusunda henüz sonuç alınmadığını; üretim bileşiminin kamuoyu tartışmalarıyla şekillendirileceğini belirtti. 2541

Nükleer enerjinin bu tartışmadaki avantajı, çip fabrikaları ve veri merkezlerinin çalışma düzeniyle uyumlu biçimde büyük miktarda düşük karbonlu elektriği sürekli sağlayabilmesi. Ancak bu, güvenlik, radyoaktif atıkların yönetimi, tesis yeri seçimi ve yerel kabul gibi başlıkları ortadan kaldırmıyor. Sunulan kaynaklar, ülke çapında güvenilir ve güncel bir kamuoyu araştırması ya da destek-muhalefet oranı içermediği için toplumdaki tutuma ilişkin net bir oran vermek mümkün değil.

Güney Kore’nin mevcut elektrik görünümü

Reuters’ın 2025 tarihli haberine göre Güney Kore, toplam 26,05 GW kapasiteye sahip 26 nükleer reaktör işletiyor. 21

2024’te nükleer santraller 188,8 TWh elektrik üretti ve toplam üretimin %31,7’sini oluşturdu; böylece ülkenin en büyük tek elektrik kaynağı oldu. Kömür ve LNG’nin her biri 167,2 TWh, yani %28,1 pay aldı. Yenilenebilir kaynakların üretimi ise 63,2 TWh ile %10,6 düzeyindeydi. 17

Hükümetin yenilenebilir enerji hedefi mevcut seviyenin çok üzerinde: kapasitenin 2025’te 37 GW’tan 2040’ta 220 GW’a çıkarılması planlanıyor. 40 Dolayısıyla tartışma “nükleer mi, yenilenebilir mi?” ikiliğine indirgenmiyor. Asıl mesele; değişken güneş ve rüzgâr üretimini, kesintisiz üretim kaynaklarını, depolamayı ve iletim altyapısını birlikte kurarak hızla büyüyen sanayi yüklerini güvenilir biçimde beslemek.

Güneybatıdaki çip kümesi için neden ayrı bir reaktör şart olmayabilir?

Kim, güneybatıdaki yarı iletken kümesi için şu an öngörülen 6,3 GW talebin, mevcut kaynaklara sınırlı eklemeler yapılarak karşılanabileceğini söyledi. Bu nedenle kümenin bugünkü planlanan büyüklüğü için özel bir nükleer reaktör zorunlu görünmüyor. 12

Bununla birlikte esas zorluk ulusal sistem tasarımında yatıyor: Şebeke, yeni sanayi bölgelerine güvenilir elektriği ulaştırabilecek mi; gerekli üretim ve iletim yatırımları zamanında tamamlanabilecek mi? Hükümet, fabrikaların elektrik ve endüstriyel su ihtiyacını karşılayacağını, aynı zamanda çip tesisleri ve yapay zekâ sunucularından gelen talep artışına uyum sağlamak için şebekeyi yenileyeceğini açıkladı. 11

Güneş enerjisi genişlemesi ulusal yenilenebilir planın temel unsurlarından biri. LNG ise yenilenebilir üretimin düşük olduğu zamanlarda devreye alınabilen esnek bir kaynak olarak önemini koruyabilir. Kim, büyük yenilenebilir yatırım planına rağmen, bir sonraki elektrik planı tartışmalarında LNG’nin üretimdeki payının kaçınılmaz olarak artacağını söyledi. 23

Kömürün 2040 sonrası rolü

Güney Kore’nin politika yönelimi, 2040’a kadar kömürden çıkış; bunun yanında nükleer enerjinin, yenilenebilirlerin ve genişletilmiş şebekenin önemli rol oynaması şeklinde. 49 Ancak sunulan kanıtlar, belirli kömür santrallerinin 2040 sonrasında acil durum yedeği olarak tutulacağına ilişkin kesinleşmiş bir kararı doğrulamıyor. Böyle bir seçenek arz güvenliği tartışmalarında gündeme gelebilir; fakat kabul edilmiş politika gibi sunulmamalı.

Özetle, Güney Kore’nin yapay zekâ ve yarı iletken stratejisi aynı zamanda bir elektrik sistemi stratejisine dönüştü. 12. planın yalnızca ne kadar elektriğe ihtiyaç duyulacağını değil; kesintisiz üretimin, yenilenebilir kapasitenin, iletim hatlarının ve esneklik kaynaklarının nerede kurulacağını da belirlemesi gerekecek. Bu dengede ortaya çıkacak açık, ülkenin daha fazla nükleer kapasiteye ihtiyaç duyup duymayacağını belirleyecek.