Qualcomm, Vietnam’ı üçüncü büyük küresel yapay zekâ Ar-Ge merkezi yapmayı hedefliyor

Qualcomm, Vietnam’daki yapay zekâ araştırma ve geliştirme faaliyetlerini büyüterek ülkeyi şirketin küresel ölçekte üçüncü büyük yapay zekâ Ar-Ge merkezi haline getirmeyi hedefliyor. Qualcomm CEO’su Cristiano Amon, bu açıklamayı 27 Ağustos’ta Hanoi’de Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Tô Lâm ile yaptığı görüşmede dile getirdi. Görüşme kaydında yeni bir yatırımın tutarı açıklanmadı. 36

Qualcomm ne açıkladı?

Amon, Vietnam’ın Qualcomm açısından Asya’da giderek daha önemli bir pazar ve teknoloji merkezi haline geldiğini belirtti. Şirket, yapay zekâ, yarı iletkenler ve bağlantılı bilişim alanlarında yeni teknolojiler geliştirirken Vietnam’daki araştırma ve geliştirme faaliyetlerini de genişletmek istiyor. Açıklanan hedef, Vietnam’ı Qualcomm’un küresel yapay zekâ Ar-Ge merkezleri arasında üçüncü sıraya taşımak. 36

Burada kullanılan ifade önemli. Daha önceki haberlerde Hanoi’deki yapay zekâ Ar-Ge merkezi Qualcomm’un dünyadaki üçüncü büyük merkezi olarak tanımlanmıştı. 27 Ağustos tarihli görüşme haberinde ise Vietnam’ın üçüncü büyük merkez haline getirilmesinin şirketin üzerinde çalıştığı bir hedef olduğu aktarılıyor. Bu nedenle en temkinli yorum, Qualcomm’un Vietnam’da sıfırdan bir varlık kurmaktan ziyade mevcut yapay zekâ Ar-Ge altyapısını daha da büyütmeyi planladığı yönünde. 613

İş birliğinin gündemindeki alanlar

Planlanan iş birliği, Qualcomm’un temel teknoloji faaliyetleriyle Vietnam’ın dijital ekonomi ve yüksek teknoloji hedeflerini bir araya getiriyor. Öne çıkan başlıklar şunlar:

• Yapay zekâ ve ileri teknoloji eğitimi
• Yarı iletkenler ve bağlantılı bilişim
• 5G ve 6G ağları
• Robotik ve veri merkezleri
• Yeni nesil bağlantı teknolojileri ve teknoloji altyapısı 36

Tô Lâm, Qualcomm’dan bu alanlarda uzun vadeli yatırımlarını artırmasını istedi. Talepler arasında yapay zekânın yanı sıra yarı iletkenler, robotik, veri merkezleri ve yeni nesil bağlantı teknolojileri de yer aldı. 6

Qualcomm’un Vietnam’daki mevcut varlığı

Qualcomm, Vietnam’da 20 yılı aşkın süredir faaliyet gösteriyor ve Hanoi’de bir Ar-Ge merkezi işletiyor. Şirketin Vietnam’daki iş birlikleri arasında Viettel ve VinSmart gibi teknoloji şirketleri bulunuyor. 46

Qualcomm, Hanoi’deki faaliyetlerini 2025’te yapay zekâ alanında da genişletti. MovianAI’nin satın alınmasıyla bağlantılı olarak Hanoi’de bir yapay zekâ Ar-Ge merkezi kurulduğu ve bu merkezin şirketin ABD ve Hindistan’daki merkezlerinin ardından küresel ölçekte en büyük merkezlerinden biri olduğu bildirildi. 913

Şirket ayrıca dünya genelinde araştırma ve geliştirmeye 100 milyar dolardan fazla yatırım yaptığını belirtiyor. Bu rakam, Vietnam’daki çalışmaların Qualcomm’un çok daha geniş küresel teknoloji ve Ar-Ge yapılanmasının bir parçası olduğunu gösteriyor. 6

Vietnam Qualcomm’dan ne bekliyor?

Vietnam’ın beklentisi yalnızca yeni tesisler veya sermaye yatırımıyla sınırlı değil. Tô Lâm, Qualcomm’dan şu konularda daha kapsamlı katkı talep etti:

• Uzun vadeli yatırımların sürdürülmesi ve genişletilmesi
• Teknoloji transferi yapılması
• Yönetim ve yönetişim deneyiminin paylaşılması
• Vietnamlı şirketler, üniversiteler ve araştırma kuruluşlarıyla daha yakın çalışılması
• Yerel şirketlerin yetkinlik kazanmasına ve küresel teknoloji değer zincirleri ile tedarik zincirlerine daha derin katılım sağlamasına destek verilmesi
• Nitelikli yeteneklerin ve iş gücünün geliştirilmesine katkı sunulması 6

Bu yaklaşım, Vietnam’ın yabancı teknoloji yatırımlarını yalnızca üretim veya Ar-Ge tesisleri çekmek için değil, ülke içindeki bilgi birikimini ve şirket kapasitesini artırmak için de kullanmak istediğine işaret ediyor. Hedef; yerel firmaların, araştırmacıların ve çalışanların teknoloji ekosisteminde daha yüksek katma değerli alanlara çıkabilmesi.

Vietnam-ABD ortaklığının daha geniş çerçevesi

Görüşme, Vietnam ile ABD arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık çerçevesinde, özellikle bilim, teknoloji ve inovasyon başlıklarıyla ilişkilendirildi. Vietnam’ın benimsediği model; uluslararası yatırımı teknoloji transferi, yetenek gelişimi ve şirketler, üniversiteler ile araştırma kurumları arasındaki iş birliğiyle birlikte ele alıyor. 6

Qualcomm açısından Vietnam, yapay zekâ ve bağlantılı teknolojiler için daha büyük bir bölgesel Ar-Ge üssüne dönüşebilir. Vietnam açısından ise beklenen sonuç; yarı iletkenler, yapay zekâ ve dijital ekonomi alanlarında daha güçlü bir yerel ekosistem, daha nitelikli insan kaynağı ve yerli şirketler için yeni fırsatlar yaratılması.

Şimdilik 27 Ağustos açıklaması, ayrıntılı bir yatırım planından çok genişletilmiş iş birliğinin yönünü ortaya koyuyor. Qualcomm’un açıklamasında belirlenmiş bir bütçe veya uygulama takvimi yer almadı. Ayrıca Vietnam’ın “üçüncü büyük küresel yapay zekâ Ar-Ge merkezi” konumu, bazı 2025 haberlerinde mevcut bir başarı olarak, son görüşme haberlerinde ise ulaşılmaya çalışılan hedef olarak ifade edildi. En güvenli değerlendirme, şirketin Hanoi’deki mevcut yapay zekâ Ar-Ge varlığını daha da ölçeklendirmeye hazırlandığı yönünde.