Ukrayna’nın Jet Motorlu Şahedlere Karşı Yeni Önleme İHA’sı Testi Geçti; Kontrol Sorunları Sürüyor

Ukrayna, Rusya’nın daha hızlı jet motorlu saldırı İHA’larına karşı savunma arayışında önemli bir erken eşiği geçti. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, 15 Eylül’de bir Ukrayna önleme İHA’sının test sırasında bir Şahed hedefini başarıyla vurduğunu açıkladı. Ancak bunun henüz sahaya yaygın biçimde konuşlandırılmaya hazır bir sistem olduğu anlamına gelmediğini de vurguladı: Kontrol sisteminin bazı unsurlarının daha fazla geliştirilmesi gerekiyor. 79

Bu ayrım kritik. Test, konseptin jet motorlu bir hedefe karşı çalışabildiğini gösteriyor; fakat olgunlaşmış ve büyük ölçekte kullanılabilecek bir hava savunma çözümünün tamamlandığını göstermiyor.

Zelenskiy ne açıkladı?

Zelenskiy, Rusya’nın jet motorlu İHA’larına karşı geliştirilen “bir başka önleme aracının” başarıyla test edildiğini duyurdu. Açıklama, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Mihaylo Drapatyi’nin brifinginin ardından geldi. Zelenskiy’e göre testte bir Şahed vuruldu; buna karşın önleme İHA’sının kontrolüne ilişkin bazı noktalar hâlâ iyileştirme gerektiriyor. 79

Dolayısıyla bu gelişme, yeni bir hava savunma katmanının hizmete girdiği ilanından çok, kabiliyetin kanıtlanması olarak görülmeli.

Jet motorlu Geranlar neden savunmayı zorluyor?

Rusya’nın jet motorlu Geran/Şahed varyantları, Ukrayna’nın savaş boyunca çoğunlukla karşılaştığı pervaneli İHA’lardan belirgin biçimde daha hızlı. Bazı varyantların yaklaşık 500 km/s hıza ulaşabildiği bildiriliyor. Bu da hedefin tespiti, önleme rotasının hesaplanması, önleyicinin fırlatılması ve hedefe manevrayla yaklaşılması için kalan zamanı azaltıyor. 16

Bu hız artışı savunma zincirinin her halkasını sıkıştırıyor. Daha yavaş pervaneli bir İHA’ya karşı etkili olabilen düşük maliyetli bir önleme aracı; jet motorlu hedefi yakalamak için gerekli hıza, ivmelenmeye veya hassas kontrol kabiliyetine sahip olmayabilir. CNN, yeni jet motorlu Şahedlerin hem hızları hem de sayıları nedeniyle önlenmesinin daha zor olduğunu bildirdi. 6

Tehdit, çözümden daha hızlı büyüyor

BBC Verify’ın Ukrayna Hava Kuvvetleri verilerine dayanan analizine göre Rusya, ağustos boyunca yeni hızlı jet motorlu İHA’larını her gün kullandı. Ukrayna ordusu, bu İHA’ların dahil olduğu saldırıların haziranda yaklaşık 350 iken temmuzda 1.600’e, ağustosta ise 2.800’e çıktığını BBC’ye bildirdi. 1

Bu rakamlar, önleme sistemi tamamlanmamış olsa bile başarılı testin neden stratejik önem taşıdığını ortaya koyuyor. Ukrayna’nın, sınırlı sayıdaki ve pahalı hava savunma unsurlarına yalnızca bağımlı kalmadan, anlamlı miktarlarda üretilebilecek ve konuşlandırılabilecek bir seçeneğe ihtiyacı var.

Dört ayrı sistem üzerinde çalışma var

Ukrayna, jet motorlu Geranlara karşı dört potansiyel önleme sistemi değerlendirdiğini açıkladı. Sistemlerde saha testleri başladı; hedef, tasarımları gerekli seviyeye ulaştırmak ve üretimi binlerce birime çıkarmak. 5

Mevcut savunma mimarisinde füzeler, savaş uçakları, toplar ve uçaksavar silahları yer almaya devam ediyor. Ancak başarılı bir yüksek hızlı önleme İHA’sı, yakalanmaları giderek zorlaşan hedeflere karşı bu katmanlara ek bir seçenek sağlayabilir. 26

Sonuç: Başarılı bir adım, fakat bitmiş bir çözüm değil

Zelenskiy’in 15 Eylül’deki açıklaması önemli bir teknik ilerlemeye işaret ediyor: Ukrayna yapımı bir önleme İHA’sı, testte jet motorlu bir Şahed’i vurdu. Fakat kontrol sistemi üzerinde süren çalışma nedeniyle bu sistem, Rusya’nın hızlı İHA kampanyasına karşı tamamlanmış bir yanıt değil; umut vadeden bir prototip olarak değerlendirilmelidir. 79

Asıl yarış artık açık: Ukrayna’nın, başarılı testleri güvenilir ve seri üretilebilir önleme sistemlerine, jet motorlu Geran kullanımındaki artışa yetişecek hızda dönüştürmesi gerekiyor. 15