Trump: İran'ın 'Gömülü' Uranyumunu Ele Geçirmek İçin Anlaşmaya İhtiyacımız Yok

Bu iddia, söylemde önemli bir tırmanış anlamına geliyor. Diplomatik kanalı tamamen by-pass ederek, ABD'yi, şimdilik kullanmamayı tercih ettiği tek taraflı bir askeri seçeneğe sahip olarak konumlandırıyor.

İki Ayrı Müzakere Hikayesi: Trump'ın İyimserliğine Karşı İran'ın Karamsarlığı

Washington ve Tahran'dan gelen kamuoyu değerlendirmeleri birbirine daha zıt olamazdı.

• Beyaz Saray'ın Bakışı: Trump sürekli olarak iyimser bir tablo çizdi. Çarşamba günü görüşmelerin "çok iyi" gittiğini ve bir ara anlaşmanın "hafta sonuna kadar gerçekleşebileceğini" söyledi . İran'ın "nükleer silah bulundurmamayı kabul ettiğini" ve Dini Lider Mojtaba Hamaney'in müzakereleri onaylamaya doğrudan dahil olduğunu iddia etti; bu iddia, onun anlatısına üst düzey bir kişisel diplomasi katmanı ekliyor .
• Tahran'ın Bakışı: İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ayıltıcı bir karşı anlatı sundu. Tasnim haber ajansının Çarşamba günü aktardığı açıklamalarda, iletişim kanallarının açık kaldığını ancak savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde "somut bir ilerleme" kaydedilmediğini söyledi . İran Dışişleri Bakanlığı 1 Haziran'da daha da ileri giderek, görüşmelerin mevcut aşamasında nükleer programın kendisiyle ilgili tartışmaların "gerçekleşmediğini" belirtti; Sözcü İsmail Bekayi, önceliğin savaşı sona erdirmek olduğunda ısrar etti .

Bu temel kopukluk, ABD'nin kamuoyunda yakın bir başarı algısı yaratmaya çalışırken, sahadaki diplomatik gerçekliğin çok daha fazla kilitlenmiş olduğunu gösteriyor. Trump'ın "hafta sonuna kadar" öngörüsü ile İran'ın nükleer odaklı herhangi bir ilerlemeyi reddetmesi arasındaki uçurum, ya derinden parçalanmış ya da iki tarafın aynı gündemi dahi tartışmadığı bir görüşme sürecini ortaya koyuyor.

Umman Arabuluculuğundaki Çerçeve ve Devam Eden Çatışmalar

Bu diplomatik karmaşanın merkezinde, Umman'ın arabuluculuk ettiği 60 günlük bir mutabakat zaptı bulunuyor. Önerilen çerçeve, birbiriyle bağlantılı iki temel krizi ele almayı amaçlıyor :

1. Hürmüz Boğazı'nın Yeniden Açılması: İran'ın abluka altına aldığı veya tehdit ettiği, kapanması büyük ekonomik ve güvenlik sonuçları doğuran hayati bir küresel deniz geçiş yolu.
2. İran'ın Zenginleştirilmiş Uranyumunun İdaresi: Washington'ın teslim edilmesi ve imha edilmesi konusunda ısrar ettiği stokun nihai akıbeti .

Diplomatik kanal, devam eden askeri eylemlerin gölgesinde ilerliyor. 30-31 Mayıs hafta sonunda ABD, İran içinde "meşru müdafaa" olarak nitelendirdiği füze ve insansız hava aracı saldırıları gerçekleştirdi . Bunlar münferit olaylar değil, Trump'ın saldırılar devam ederken bir anlaşma metnine önerilen değişiklikleri geri gönderdiği, askeri baskıyı müzakere süreciyle açıkça iç içe geçirdiği bir modelin parçasıydı . Yeni ABD ve İran saldırıları, zaten kırılgan olan uzatılmış ateşkesi zorlamaya devam ediyor .

Dini Lidere Benzeri Görülmemiş Bir Açık Kapı

Bir başka karmaşıklık katmanı ekleyen Trump, İran'ın Dini Lideri Mojtaba Hamaney ile kişisel olarak görüşmeye beklenmedik bir açıklık gösterdi. Perşembe günü bu olasılığı bir anlaşmaya bağlı olarak çerçevelendirerek, "Görüşmek istemiyorum. Ama görüşecek olsaydım, onunla tanışmaktan onur duyardım. Bir anlaşma yapıp yapamayacağımızı görmek isterim, ama bir anlaşma yaparsak, onunla görüşmem mümkün olabilir," dedi .

Bu açıklama, New York Post'a verdiği ve Hamaney ile görüşmeyi beklediğini ve iki tarafın "oldukça iyi anlaştığını" söylediği daha önceki yorumlarını takip ediyor [1, 40]. Trump, Hamaney'in görüşmelere nihai onayı verdiğini öne sürerek, dini liderin algılanan rolünü, hem müzakereleri kişiselleştirecek hem de gelecekteki potansiyel bir angajman için dramatik bir sahne hazırlayacak şekilde yükseltti [7, 26].