OpenAI, 26 Ekim 2026’da modellerinin matematik, bilgisayar bilimi ve fizikte üç araştırma sonucu ürettiğini duyurdu: dalga denklemleriyle ilgili bir varsayım için kanıt, bilgisayar biliminde köklü bir varsayımın çürütüldüğü iddiası ve kuantum alan teorisinde bir varlık sonucu. Şirket, yayımladığı metinleri “ham araştırma verisi” olarak nitelendirdi; dış uzmanların görevinin bu çalışmaları bilimsel açıdan anlamlandırmaya yardımcı olmak olduğunu belirtti. Bu, sonuçların bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmiyor.
13
26
OpenAI’nin öne sürdüğü üç sonuç
Matematik: Sogge’nin yerel düzgünleştirme varsayımı
OpenAI, modellerinin Christopher Sogge’nin 1991’de ortaya koyduğu yerel düzgünleştirme varsayımını dalgalar için her uzaysal boyutta kanıtladığını söyledi. Şirkete göre sonuç, Kakeya ve Stein kısıtlama problemlerinde de ilerleme sağlıyor.
13
GitHub’daki matematik çalışmasının açıklaması daha ayrıntılı: Burada Öklid dalga denklemi için yerel düzgünleştirme sonucunun en az iki uzaysal boyutta kanıtlandığı belirtiliyor. Açıklamaya göre çalışma, Kakeya’nın maksimal ve boyut varsayımlarını da kapsıyor; ayrıca Stein’ın küresel kısıtlama kestirimlerini, öngörülen aralığın iç bölgesinde veriyor. Kanıtın yardımcı bir kısmi diferansiyel denklem kullandığı ve metne Lean biçimselleştirmesinin eşlik ettiği kaydedilmiş.
2
Bilgisayar bilimi: Üstel Zaman Varsayımı
OpenAI, modellerinden birinin Üstel Zaman Varsayımı’nı (Exponential Time Hypothesis, ETH) çürüttüğünü de iddia etti. ETH, Boolean doyurulabilirlik problemlerinin çözülmesinin ne kadar zor olduğuna ilişkin bir varsayım. Haberlere göre model, söz konusu çürütme iddiasını 16 Ekim’de üretti; makale ve kanıt kamuya açıldı.
1
11
Eldeki kaynaklar, iddiada tarif edilen sayma algoritmasının kapsamını ve çalışma süresine ilişkin tüm ayrıntıları doğrulamaya yetmiyor. Bu nedenle kanıt incelenip doğrulanmadan bu teknik ayrıntıları kesinleşmiş kabul etmemek gerekiyor.
Fizik: Kuantum alan teorisinde varlık sonucu
Üçüncü iddia, haberlerde kuantum kromodinamiği (QCD) dâhil bazı dört boyutlu kuantum alan teorilerinin varlığına ilişkin bir sonuç olarak aktarılıyor.
4
11 Fizik çalışmasının materyalleri kamuya açıklanmadı. Mevcut kaynaklar, teoremin tam kapsamını ortaya koymuyor ve Clay Matematik Enstitüsü’nün Milenyum Problemi için aranan koşulları karşıladığını göstermiyor.
4
6
Çalışmalar nasıl paylaşılıyor ve inceleniyor?
Matematik: OpenAI, matematik metinlerini ve Lean biçimselleştirmelerini GitHub’da yayımladı. Depodaki açıklama, bu paylaşımı 6 Ekim’deki yayıma benzer bir uygulama olarak tanımlıyor.
2
Bilgisayar bilimi: ETH makalesi ve kanıtı da kamuya açık olarak haberleştirildi. Russell Impagliazzo, Ramamohan Paturi ve Ryan Williams’tan iddianın dışarıdan incelenmesini organize etmeleri istendi. Williams, grubun ücretsiz çalışacağını ve gizlilik anlaşması imzalamadığını söyledi. Uzmanların sürece katılması, sonucun doğrulandığı ya da onaylandığı anlamına gelmiyor.
1
11
19
Fizik: Haberlerde, fizik materyallerinin matematik çalışmasının aksine fizik grubunun kararıyla paylaşılmadığı bildirildi.
4 OpenAI ise dışarıdan “rehberlerin” uzmanları bir araya getirerek sonuçları anlamlandırmaya yardımcı olacağını söyledi.
13
Haberlere göre duyuruyla bağlantılı olarak Simons Foundation’a atölyeler için 5 milyon dolarlık katkı da yapıldı. Bu finansman bilgisi, bilimsel iddiaların doğruluğunu göstermez.
11
Şu an ne biliyoruz, neyi bilmiyoruz?
Duyurudan çıkarılabilecek net sonuç, OpenAI’nin bu iddiaları ortaya koyduğu ve çalışmaların paylaşımı ile incelenmesi için farklı yollar seçtiği. Bu, kanıtların doğru bulunduğunu veya ilgili bilim topluluklarınca kabul edildiğini tek başına göstermiyor. Duyurunun hemen ardından yayımlanan haberlerde bağımsız doğrulamanın henüz gerçekleşmediği belirtiliyordu.
4
24
Özellikle fizik iddiasında, eldeki bilgiler bunun Clay Milenyum Problemi’ni çözdüğü sonucuna varmak için yeterli değil. Genel olarak kamuya açık metinler, Lean biçimselleştirmeleri ve uzman inceleme girişimleri, bilimsel değerlendirmenin parçaları; değerlendirmenin sonucu değil.