Ben-Gvir’in Gazze çağrısı: Her gece 30-40 kişinin öldürülmesini istiyor, peki yetkisi ne?

Itamar Ben-Gvir, eski Gazze esiri Rom Braslavski’nin podcast’inde İsrail’in Gazze politikasının çok daha ölümcül ve yayılmacı olması gerektiğini savundu. Her gece onlarca kişinin öldürülmesini istedi, Filistinlileri insanlıktan çıkaran ifadeler kullandı ve Filistinlilerin Gazze’den “göçünü” ve İsrail yerleşimlerini desteklediğini yineledi.

Ancak bu açıklamalar, Ben-Gvir’e İsrail ordusuna emir verme yetkisi kazandırmıyor. Sözlerinin asıl etkisi, hükümet içindeki siyasi baskı gücünden kaynaklanıyor.

Podcast’te ne söyledi?

15 Ağustos’ta yayımlanan bölümde Ben-Gvir, Gazze’de “hedef gözetilerek suikastlar” düzenlenmesi ve her gece “30-40 kişinin” öldürülmesi gerektiğini söyledi. Hedeflerin yalnızca o anda doğrudan tehdit oluşturan kişilerle sınırlı kalmaması gerektiğini de savundu. Haberleştirilen röportaja göre bazı kişilerin “yaşamaya layık olmadığını”, “yaşamamaları gerektiğini” ve “insan bile olmadıklarını” söyledi.

Ben-Gvir bu sözleri, Gazze’de İsrail hava saldırılarının azaltılmasını eleştirirken ve Başbakan Binyamin Netanyahu ile aynı fikirde olmadığını açıkça belirtirken kullandı. Dolayısıyla açıklamalar hem daha yoğun askeri güç kullanılması çağrısı hem de mevcut hükümet çizgisine yönelik açık bir itiraz niteliği taşıyor.

İdam ve Filistinlilerin “göçü”

Podcast’te hüküm giymiş “teröristlerin” asılarak idam edilmesi fikri de gündeme geldi. Rom Braslavski, Ben-Gvir’in Yahudi Gücü partisinin desteklediği idam cezası düzenlemesi kapsamında infazları kendisinin gerçekleştirmesine izin verilmesini istedi. Mevcut haberler bu konuşmayı ve Ben-Gvir’in söz konusu yasal düzenlemeye siyasi desteğini doğruluyor; ancak bu bilgiler, podcast sırasında uygulamanın her ayrıntısını nasıl tarif ettiğini tek başına ortaya koymuyor.

Ben-Gvir ayrıca Gazze’de Filistinlilerin kendi istekleriyle “göç etmesini” savunuyor. Temmuz sonunda Hamas’ın yok edilmesi ve Filistinlilerin göçünün teşvik edilmesini, İsrail’in Gazze’de kabul edebileceği tek çözüm olarak tanımladı; arabulucular üzerinden Hamas’la yapılacak bir anlaşmayı reddetti.

Bu yaklaşım, İsrail’in Gazze’den müzakere edilmiş bir çekilme gerçekleştirmesi yerine bölgede uzun vadeli kontrol kurması ve yerleşimleri genişletmesi gerektiği yönündeki tutumuyla örtüşüyor.

Ben-Gvir’in gerçek yetkileri neler?

Ben-Gvir, İsrail’in Ulusal Güvenlik Bakanı. Bu görev, İsrail Polisi ve İsrail Cezaevi Teşkilatı üzerinde denetim sağlıyor. Bu nedenle iç güvenlik, polis politikaları, cezaevleri ve ilgili kolluk idaresinde önemli bir siyasi aktör.

Fakat yetkilerinin sınırları var:

• İsrail Savunma Kuvvetleri’ne (IDF) komuta etmiyor.
• IDF’nin askeri emir-komuta zincirini belirlemiyor.
• Gazze’de hava saldırısı veya başka bir IDF operasyonu emretme yetkisi bulunmuyor.
• İsrail mahkemeleri, sahadaki polis operasyonlarına ilişkin doğrudan emir verme yetkisini de kısıtladı.

Bu ayrım önemli: Ben-Gvir’in açıklamaları operasyonel bir emir değil, siyasi bir talep niteliğinde. Yine de etkisiz oldukları anlamına gelmiyor. Kabinede yer alan Ben-Gvir, aşırı sağcı bir koalisyon partisinin lideri ve partisinin meclis desteğini Netanyahu üzerinde baskı kurmak için kullanabiliyor. Etkisi, Gazze’deki askeri operasyonların doğrudan komutasından değil, siyasi ve kurumsal ağırlığından geliyor.

Uluslararası Adalet Divanı davasında sözleri nasıl gündeme gelebilir?

Güney Afrika’nın İsrail’e karşı Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) açtığı soykırım davasında, İsrailli siyasi ve askeri yetkililerin açıklamaları olası soykırım kastının değerlendirilmesinde kullanılabilecek materyaller arasında gösterildi. Güney Afrika, dava başvurusunda bu tür açıklamaların Gazze’deki Filistinlileri bir grup olarak yok etme niyetine işaret ettiğini savundu.

Burada hukuki ayrım kritik. UAD’nin geçici tedbir kararları, İsrail’in soykırım işlediğine hükmetmedi. Divan, Soykırım Sözleşmesi kapsamında korunan hakların makul biçimde gündeme geldiğini değerlendirdi ve İsrail’den korunan gruba mensup kişilerin öldürülmesi gibi yasaklanan fiilleri önlemesini, ayrıca soykırıma doğrudan ve aleni teşviki önleyip cezalandırmasını istedi.

Bu nedenle Ben-Gvir’in sözleri, Güney Afrika veya davaya müdahil olan diğer taraflarca insanlıktan çıkarıcı söylem, olası kast ya da teşvik bağlamında delil olarak ileri sürülebilir. Ancak bu açıklamalar tek başına Ben-Gvir’in bireysel olarak cezai sorumluluğunu ya da İsrail’in soykırım işlediğini gösteren bir UAD kararı anlamına gelmiyor. İsrail soykırım suçlamasını reddediyor ve savaşının bir grup olarak Filistinlileri değil, Hamas’ı hedef aldığını savunuyor.

Siyasi açıdan neden önemli?

Podcast’teki açıklamalar, Ben-Gvir’in azami askeri güç kullanılmasını, Gazze üzerinde kalıcı İsrail kontrolünü, yerleşimleri ve Filistinlilerin bölgeden ayrılmasını savunan aşırı milliyetçi tabanına hitap ediyor. İsrail’de 27 Ekim’de yapılması beklenen seçimler öncesinde, bir dönem marjinal kabul edilen bu görüşlerin daha fazla görünürlük kazandığı bildiriliyor. Bununla birlikte İsrail iç medyasının bu özel podcast bölümüne sınırlı ilgi gösterdiği aktarılıyor.

Ana akım medyada sınırlı yer bulmasına rağmen açıklamalar Ben-Gvir’in kendi siyasi tabanını harekete geçirebilir. Bu da Netanyahu’nun koalisyon içindeki pazarlık gücünü artırabilir. Ben-Gvir askeri politikayı tek başına belirlemiyor; ancak partisinin desteğini kaybetme ihtimali, Netanyahu’nun uzlaşmacı bir çizgi benimsemesini zorlaştırabilir.

Gazze görüşmelerinin tıkanmasıyla bağlantısı

Açıklamalar, Hamas’ın silahsızlandırılması ile İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesinin hangi sırayla gerçekleşeceği konusundaki anlaşmazlığın sürdüğü bir dönemde geldi. İsrailli yetkililer, Hamas’ın “gerçek anlamda silahsızlandırılması” gerçekleşmeden askerlerin çekilmeyeceğini söylüyor. Hamas ise ağır silahlarını teslim etmesini, İsrail’in tüm askeri faaliyetleri sona erdirmesi ve güçlerini Gazze’den çekmesi şartına bağlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’la bağlantılı ABD destekli bir çerçevenin, Hamas’ın silahsızlandırılması ile İsrail’in aşamalı çekilmesini birbirine bağladığı bildirildi. Netanyahu ise planın çekilmeye ilişkin hükümlerini reddetti ve Hamas tamamen silahsızlandırılana kadar İsrail’in çekilmeyeceğini söyledi.

Ben-Gvir’in tutumu ise daha da sert. Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail’in çekilmesini içeren anlaşmaya karşı çıkıyor; bunun yerine İsrail’in Gazze üzerindeki kontrolünün sürmesini, Filistinlilerin “göçünü” ve yerleşimleri savunuyor.

Ortaya çıkan tablo üçlü bir siyasi gerilime işaret ediyor: Hamas, silahsızlanmayı İsrail’in çekilmesine bağlıyor; Trump’ın önerdiği çerçeve iki süreci birbirine bağlıyor; Netanyahu ise çekilmeden önce silahsızlanmanın tamamlanmasını istiyor. Ben-Gvir ise müzakere edilmiş bir çekilme fikrinin kendisini reddediyor.

Bu bağlamda podcast’teki sözleri, Gazze’de tırmanış ve kalıcı kontrol talebi olarak okumak daha doğru. Ben-Gvir’in bu talebi siyasi baskı gücüyle destekleniyor; ancak İsrail ordusunun operasyonlarını doğrudan yönetme yetkisine dayanmıyor.