Intel Diamond Rapids Xeon 7: 256 çekirdek, 1,28 GB önbellek ve PCIe 6.0

Intel, Hot Chips 2026 etkinliğinde 2027'de sunuculara gelmesi planlanan yeni nesil Xeon 7 platformu Diamond Rapids'in mimari ayrıntılarını paylaştı. En üst yapılandırma, 256 Panther Cove performans çekirdeği, 1,28 GB paylaşımlı son seviye önbellek ve yeni bellek-çiplet bağlantı düzenine sahip 22 parçalı bir paket sunuyor. 123

Bu yüksek çekirdek sayısının önemli bir karşılığı da var: Diamond Rapids, Intel'in Hyper-Threading olarak adlandırdığı eşzamanlı çoklu iş parçacığı (SMT) özelliğini desteklemeyecek. Bu nedenle 256 çekirdekli model, işletim sistemi açısından 256 donanım iş parçacığı sunacak. Intel, SMT desteğinin kendisinden sonraki Coral Rapids nesliyle geri dönmesinin beklendiğini belirtiyor. 78

Diamond Rapids'in paket tasarımı

Diamond Rapids'i anlamanın en doğru yolu onu tek parça, geleneksel bir işlemci olarak değil, görevleri farklı silikon bloklarına dağıtan bir sunucu paketi olarak değerlendirmek. En büyük yapılandırma şu bileşenlerden oluşuyor:

• 16 Intel 18A-P işlem çipleti
• Her çiplette 16 Panther Cove P-çekirdeği, toplam 256 çekirdek
• Dört Intel 3-T taban karosu
• Bellek ve harici G/Ç görevlerini üstlenen iki Intel 3 Fabric Hub karosu
• Toplam 22 karo/çiplet 13

İşlem çipletleri, Foveros Direct paketleme teknolojisiyle taban karolarının üzerine istifleniyor. Böylece işlem gücü, önbellek, bellek denetimi ve G/Ç işlevleri tek bir büyük kalıpta toplanmak yerine ayrı silikon bloklarına dağıtılıyor. 35

EMIB yerine UCIe-S tabanlı bağlantı

Intel, çipletlerin birbiriyle haberleşme biçimini de değiştiriyor. Önceki bazı Xeon tasarımlarında kullanılan EMIB yaklaşımı yerine, işlem bloklarını Fabric Hub'lara bağlayan bakır tabanlı UCIe-S bağlantıları ve fan-out fabric mimarisi kullanılıyor. 311

Intel'in mimari hedefi, paket genelinde daha düzenli bir bellek erişim modeli oluşturmak. Pratikte bu yaklaşım, özellikle çok karolu sistemlerde yazılımların ve sistem yöneticilerinin farklı yerel ve uzak bellek bölgelerini ayrı ayrı dikkate alma ihtiyacını azaltabilir. Ancak bu faydanın gerçek uygulamalarda ne ölçüde görüleceği, ürünler piyasaya çıktıktan sonra yapılacak bağımsız testlerle anlaşılacak.

Dört Intel 3-T taban karosu aynı zamanda büyük paylaşımlı son seviye önbelleği sağlıyor. Intel ve teknik haber kaynakları toplam kapasiteyi 1,28 GB LLC olarak veriyor. Bunun tamamını doğrudan “L3” olarak adlandırmak ise yanıltıcı olabilir; Intel henüz önbellek hiyerarşisinin tüm ayrıntılarını ve her seviyenin erişim davranışını açıklamadı. 12

Bellek ve G/Ç, yüksek bant genişliği isteyen sunucular için hazırlanıyor

Çok yüksek çekirdek sayılarına sahip işlemcilerde performansı sınırlayabilecek iki temel unsur bellek bant genişliği ve bağlantı kapasitesidir. Diamond Rapids platformu bu nedenle 16 DDR5 bellek kanalı sunuyor. Kullanılan bellek türü ve yapılandırmaya bağlı olarak destek, DDR5-8000 veya MRDIMM-12.800 seviyesine çıkabiliyor. 34

Platform ayrıca 128 adede kadar PCIe Gen 6 hattı sağlıyor. G/Ç altyapısı PCIe, CXL 3.0 ve UPI 3.0 için yapılandırılabiliyor. Bu da sunucu üreticilerine hızlandırıcılar, bellek genişletme birimleri, ağ donanımları ve çok soketli bağlantılar için daha fazla esneklik sunuyor. 314

Bu denge önemli. Çekirdek sayısını artırıp bellek ve G/Ç kapasitesini aynı ölçüde büyütmemek, özellikle veri yoğun analiz, sanallaştırma ve yapay zekâ iş akışlarında işlemcinin yeterince beslenememesine yol açabilir. Diamond Rapids'in 16 kanallı bellek yapısı ve PCIe 6.0 desteği, Intel'in rekabeti yalnızca çekirdek sayısında değil, tüm platform düzeyinde gördüğünü gösteriyor.

Yeni komut setleri yapay zekâ ve genel amaçlı kodu hedefliyor

Intel'in geliştirici materyallerine göre Diamond Rapids; Intel APX, AVX10.2 ve ek Intel AMX yeteneklerini destekleyecek. 56

APX, x86 kodunun kullanabildiği mimari genel amaçlı yazmaçların sayısını artırıyor. Intel, APX ile genel amaçlı yazmaç sayısının 16'dan 32'ye çıkarıldığını belirtiyor. Bu sayede derleyiciler, daha fazla veriyi belleğe yazıp okumak yerine işlemci yazmaçlarında tutabilir. 9

AMX daha çok matris işlemlerine dayalı yapay zekâ iş yüklerini hedeflerken AVX10.2 vektör işleme yeteneklerini genişletiyor. Bu özellikler, Diamond Rapids'e hem genel amaçlı sunucu yazılımları hem de yapay zekâ hesaplamaları için yeni araçlar kazandırıyor. Gerçek performans artışı ise derleyici desteğine, yazılım optimizasyonuna ve iş yükünün kullandığı komutlara bağlı olacak.

Hyper-Threading eksikliği neden önemli?

Diamond Rapids, yalnızca performans çekirdeklerinden oluşan ve SMT sunmayan bir Xeon tasarımı olacak. Intel, çoklu iş parçacığından uzaklaşmanın, fiziksel çekirdek başına iki mantıksal iş parçacığı çalıştırmaktan fayda sağlayan iş yüklerinde rekabet dezavantajı yaratabileceğini kabul etti. Şirket, SMT'nin Diamond Rapids'ten sonraki P-çekirdekli Xeon nesli Coral Rapids ile geri dönmesinin beklendiğini söyledi. 78

Bunun her uygulamada otomatik olarak performans kaybı anlamına gelmediğini de belirtmek gerekir. Çekirdeğin yürütme birimlerini zaten yoğun biçimde kullanan, yüksek ölçüde paralel ve iyi vektörleştirilmiş programlar ikinci donanım iş parçacığından sınırlı fayda görebilir. Buna karşılık bellek beklemeleri yaşayan veya iş parçacığı başına aktarım hızına daha fazla ihtiyaç duyan iş yüklerinde SMT'nin katkısı daha belirgin olabilir.

Dolayısıyla “256 çekirdek” ifadesi tek başına evrensel bir performans garantisi değil. Sunucu satın alacak kurumların kendi uygulamaları için ölçeklenme, bellek yerleşimi, çalışma frekansı, güç tüketimi ve yazılım lisans maliyetlerini içeren testler yapması gerekecek.

AMD ve diğer sunucu işlemcileriyle rekabet

Teknik özellikler açısından Diamond Rapids, Intel'i yüksek yoğunluklu x86 sunucu tasarımlarının üst segmentine yaklaştırıyor. Bildirilen 256 çekirdekli üst model, AMD'nin Venice EPYC nesliyle ilişkilendirilen en yüksek çekirdek sayısına denk geliyor. 16 kanallı bellek altyapısı, geniş LLC kapasitesi ve PCIe Gen 6 bağlantısı da Diamond Rapids'i bant genişliği odaklı veri merkezi platformlarıyla aynı genel sınıfa yerleştiriyor. 21436

Ancak bu benzerlikler tek başına bir performans lideri belirlemiyor. Intel henüz nihai ürün özelliklerini, fiyatlandırmayı veya bağımsız uygulama testlerini açıklamadı. Çekirdek sayısının yanında saat hızları, bellek gecikmesi, sürdürülebilir güç tüketimi, yazılım verimliliği ve sistem bulunabilirliği de sonucu etkileyecek.

Sonuçta ticari soru oldukça net: Diamond Rapids 2027'de sunuculara ulaştığında, performans/vat ve toplam sahip olma maliyeti açısından kurumları geçiş yapmaya ikna edebilecek mi? Mimari; çekirdek yoğunluğu, bellek bant genişliği, G/Ç genişlemesi ve karo­lar arası erişim gibi kritik alanlara yanıt veriyor. Fakat yaygın kullanımın önünü açacak unsurlar, gerçek dünya testleri ve Intel'in fiyatlandırması olacak.