Google, Project Suncatcher prototipinin yörüngeden ilk yapay zekâ yanıtını gönderdiğini duyurdu. Mühendisler, bir yer istasyonuyla kurulan bağlantı sırasında uyduya istem gönderdi; veri merkezi sınıfı bir TPU üzerinde çalışan Gemma 4 modeli yanıtı oluşturdu. Uydu, Norveç’in Svalbard bölgesi üzerinden geçerken yanıt Dünya’ya iletildi. Google bu sonucu, uzayda yapay zekâ hesaplamalarını araştıran projesi için erken bir “Hello World” dönüm noktası olarak nitelendiriyor; tamamlanmış bir yörünge veri merkezi olarak değil.
1
4
Haiku ve sonraki istemler
Ekip, Gemma 4’ten Dünya’nın yörüngesinde dönen bir TPU’nun ağzından haiku yazmasını istedi. The Verge’in aktardığı yanıt şöyleydi:
Blue marble below
Data streams in silent grace
Starlight feeds my core.
4
Google, uzay temalı limerikler ve telemetri bilgisi isteyen istemleri de denediğini belirtti. Ancak mevcut haberlerde limeriklerin metni ya da telemetri sonuçları yer almadığından bu ayrıntıları burada doğrulamak mümkün değil.
4
Test neyi gösterdi?
Önemli olan, uçtan uca bir iletişim ve hesaplama döngüsünün tamamlanmasıydı: İstem uyduya gönderildi, yerleşik model yanıtı üretti ve sonuç Dünya’ya geri geldi. Bu, yörüngede bir yapay zekâ çıkarım testinin yapıldığını gösteriyor. Uydunun uzayda model eğittiğini ya da sürekli çalışan bir veri merkezinin şimdiden uygulanabilir olduğunu göstermiyor.
1
2
Google’ın 30 Ekim tarihli paylaşımına göre prototip 1 Ekim’de fırlatıldı. Bu görev, yapay zekâ hesaplamalarına uzayda güç sağlamanın mümkün olup olmadığını araştıran daha uzun vadeli çalışmanın bir parçası. Bazı ikincil haberlerde uyduda dört TPU bulunduğu, ancak güç kısıtlaması nedeniyle aynı anda yalnızca birinin yaklaşık 20 dakika çalıştırılabildiği belirtiliyor. Bu donanım ve çalışma süresi ayrıntıları, Google’ın haiku kilometre taşını duyurduğu kısa açıklamadan değil, başka haber kaynaklarından geliyor.
1
6
21
Sıradaki mühendislik soruları
Kısa bir istemi yanıtlamak ilk gösterim niteliğinde; yörüngede uzun süreli ve yoğun iş yüklerinin tüm koşullarda sürdürülebileceğini kanıtlamıyor. Google, Project Suncatcher’ı makine öğrenimi altyapısının uzayda çalışıp çalışamayacağına yönelik bir araştırma olarak tanımlıyor. Bu araştırma, donanımın radyasyona nasıl dayanacağını ve vakumda soğutmanın yarattığı zorlukları da kapsıyor.
37
Sonraki adımlar arasında radyasyon ve ısıl zorlanma testlerinin bulunduğu bildiriliyor. Mevcut kaynaklar bu testlerin sonucunu ortaya koymuyor; donanımın zaman içinde ne kadar güvenilir çalışacağı da henüz kesinleşmiş değil.
31
33
Şimdilik çıkarılabilecek sonuç ölçülü: Suncatcher, yörüngedeki bir modelin isteme yanıt verip bu yanıtı Dünya’ya gönderebildiğini gösterdi. Bu küçük ölçekli başarının kullanışlı ve güvenilir yörünge hesaplamalarına dönüşüp dönüşmeyeceği ise hâlâ yanıt bekleyen bir mühendislik sorusu.