Euronext–Deutsche Börse birleşmesi yeniden gündemde: Ortada anlaşma yok, engeller büyük

Stéphane Boujnah, Euronext ile Deutsche Börse arasında başlatılmış bir birleşme süreci olduğunu açıklamadı. Söylediği şey daha sınırlı ama önemliydi: İki grubun borsa işletmelerinin birleştirilmesi mantıklı olabilir. Böyle bir yapı, küresel ölçekte rekabet edebilecek pan-Avrupa piyasa altyapısı oluşturabilir. Buna karşılık Boujnah, şirketler arasında şu anda hiçbir görüşme yapılmadığını özellikle belirtti. 15

Söylenenle gerçekleşen ihtimali ayırmak gerekiyor

Boujnah, iki grubun tamamını kapsayan bir birleşmeyi dışlamadı. Yine de açıklamalarının odağında, teyit edilmiş geniş kapsamlı bir şirket birleşmesi değil, borsa faaliyetlerinin olası birleşimi vardı. Bu ayrım önemli: Alım satım platformları gibi belirli faaliyetlerle sınırlı bir yapı, işlem, takas ve diğer altyapı alanlarının tümünü içine alan tam birleşmeye kıyasla daha farklı kurgulanabilir.

Stratejik gerekçe ölçek kazanımı. Büyük bir ortak işletmeci, farklı piyasalardaki likiditeyi bir araya getirebilir ve Avrupa’ya daha güçlü bir borsa platformu sağlayabilir. Bu da AB politika yapıcılarının sermaye piyasalarını derinleştirme ve rekabetçiliği artırma hedefiyle örtüşüyor. 122

Şimdilik tablo net: Bu, devam eden bir müzakere değil; yeniden canlanan birleşme beklentisi. 15

Mayıs ayındaki açıklamalardan farkı ne?

Ekonomik mantık yeni değil. Boujnah, mayıs ayında İtalya parlamentosundaki bir oturumda Deutsche Börse ile birleşmenin “mantıklı olacağını”, ancak yakın gelecekte böyle bir işlem beklemediğini söylemişti. Euronext’in daha önce üç kez birleşme arayışına girdiğini de belirtmişti. 2

14 Eylül’deki değerlendirmesi ton olarak daha açıktı: Borsa işletmelerinin birleşimini anlamlı bir işlem olarak tanımladı ve tam birleşme ihtimalini de kapatmadı. Fakat temel sınırlama değişmedi: Ortada görüşme yok. 12

Yatırımcılar nasıl tepki verdi?

Piyasa, uzun süredir konuşulan seçeneğin yeniden görünür hâle gelmesini olumlu karşıladı. Reuters’a göre 14 Eylül’deki açıklamaların ardından Euronext ve Deutsche Börse hisseleri yaklaşık %2 yükseldi. Gün içi verilerde Euronext %2,2 artarak 161,70 avroya, Deutsche Börse ise %3,3 yükselerek 285,30 avroya çıktı. 121

Mevcut haberler, diğer tüm halka açık borsa işletmecilerinde ortak ve ölçülebilir bir fiyat hareketi olduğunu göstermiyor. En belirgin tepki, doğrudan işlem ihtimaliyle anılan iki şirkette görüldü.

Birleşme neden cazip olabilir?

Bu fikir, Avrupa sermaye piyasalarının parçalı yapısına ilişkin daha geniş tartışmanın içinde yer alıyor. Avrupa Komisyonu’na göre AB’de borsa piyasa değeri GSYH’nin %73’üne denk geliyor; bu oran ABD’de %270. Komisyon, AB sermaye piyasalarını yeterince gelişmemiş ve parçalı olarak tanımlıyor. 35

Bu çerçevede sınır ötesi daha büyük piyasa işletmecileri için üç temel potansiyel fayda öne çıkıyor:

• Ölçek ve likidite: Büyük borsa işletmelerinin bağlanması, yatırımcılar ile fon arayan şirketleri farklı piyasalar arasında daha kolay buluşturabilir.
• Daha güçlü Avrupa piyasa altyapısı: Daha büyük bir grup, AB’nin işlem ve işlem sonrası piyasalarda daha bütünleşik bir yapıya ulaşma hedefini destekleyebilir. 2936
• Operasyonel verimlilik: Örtüşen teknoloji ve operasyonların birleştirilmesi, ilke olarak tekrarları azaltabilir.

Bunlar ilan edilmiş işlem faydaları değil, stratejik olasılıklar. Herhangi bir anlaşmanın, sağlayacağı verimliliğin rekabet ve piyasaya erişim üzerindeki etkilerinden daha ağır bastığını göstermesi gerekir.

Asıl sınav: Rekabet ve düzenleme engelleri

Boujnah da tam birleşmenin ciddi düzenleyici engellerle karşılaşacağını kabul etti. 5

Rekabet otoritelerinin, borsa hizmetleri ile buna komşu piyasa altyapısı faaliyetlerindeki çakışmaları ayrıntılı biçimde incelemesi beklenir. Deutsche Börse–London Stock Exchange arasında geçmişte önerilen birleşmeye yönelik Avrupa Komisyonu incelemesi, düzenleyicilerin takas, türev ürünler ve endeks lisanslaması gibi alanlardaki rekabeti nasıl değerlendirebildiğini gösteriyor. 26

Olası bir Euronext–Deutsche Börse işlemi, AB’nin işlem ve işlem sonrası altyapıyı yenileme girişimlerinin de ortasında gerçekleşir. Komisyon, sınır ötesi faaliyetlerin önündeki engelleri azaltmayı hedeflerken; AB kurumları denetim parçalanması, vergi farklılıkları ve piyasa altyapısındaki ayrışmayı daha bütünleşik bir sermaye piyasasının önündeki engeller olarak görmeyi sürdürüyor. 2934

Dolayısıyla mesele yalnızca iki şirketin anlaşmaya istekli olup olmaması değil. Düzenleyiciler ve ulusal makamlar rekabeti, dayanıklılığı ve kritik piyasa altyapısının yönetimini değerlendirmek zorunda kalacak. Olası taahhütler veya yapısal sınırlamalar, anlaşmanın ekonomik cazibesini şekillendirebilir; hatta zayıflatabilir.

Boujnah’ın 2027’de ayrılacak olması belirsizlik yaratıyor

Boujnah, üçüncü dönemini Mayıs 2027’deki Euronext genel kurulunda tamamlayacağını, denetim kurulunun da haleflik sürecini yönettiğini açıkladı. 48 Euronext’in mali işler direktörü Giorgio Modica olası şirket içi adaylardan biri olarak bildiriliyor; ancak seçilmiş bir halef bulunmuyor. 4549

Bu süreç önemli; çünkü böylesine karmaşık ve sınır ötesi bir birleşme, Euronext’in yeni yönetimi, Deutsche Börse, iki şirketin yönetim kurulları, hissedarlar ve düzenleyiciler arasında kalıcı uyum gerektirir. Yeni CEO, Boujnah’ın konsolidasyon yaklaşımını sürdürebilir, değiştirebilir ya da Euronext’in mevcut stratejik planına öncelik verebilir.

Şirket fikri, Avrupa’nın daha büyük sermaye piyasası projesinin içinde

Yeniden alevlenen birleşme beklentisi, AB’nin Tasarruf ve Yatırım Birliği gündemiyle uyumlu. Mart 2025’te başlatılan bu strateji; Avrupa sermaye piyasalarını derinleştirmeyi, bütünleştirmeyi ve güçlendirmeyi, likiditeyi artırmayı ve üye ülkeler arasındaki parçalanmayı azaltmayı amaçlıyor. 36

Ancak tek başına kurumsal bir birleşme, gerçek anlamda tek bir sermaye piyasası yaratmaz. Avrupa Merkez Bankası; parçalı denetim, vergi farklılıkları ve piyasa altyapısındaki ayrışma gibi kalıcı engellere dikkat çekiyor. 34 Daha büyük bir borsa grubu ölçek sorununa katkı sağlayabilir; fakat Avrupa’nın rekabetçilik hedefi düzenleyici ve yapısal reformlara da bağlı.

Yatırımcılar açısından kısa vadeli sonuç basit: Boujnah, yıllardır tartışılan seçeneği yeniden gündeme taşıdı ve piyasa buna tepki verdi. Ne var ki açıklanmış müzakere yok; düzenleme süreci ise son derece zorlu olurdu. 15