Vitalik Buterin: Yapay zekânın Bitcoin’in temel güvenliğini kırma olasılığı “çok düşük”

Liron Shapira’nın tahmini netti: Yapay zekânın Bitcoin’in güvenlik ve dayanıklılık algısını zedelemesi nedeniyle BTC fiyatının iki yıl içinde %50’den fazla düşme ihtimaline %50 olasılık veriyordu. 30 Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin ise bu görüşün tam karşısında yer aldığını söyledi.

Buterin’in ana tezi: En olası kırılma noktası çekirdek kriptografi değil

Buterin, uzun vadeli siber güvenlik konusunda iyimser olduğunu ve Bitcoin’in hash fonksiyonlarının ya da iş ispatı (proof-of-work/PoW) sisteminin gerçekten kırılması ihtimalini çok düşük gördüğünü belirtti. 29

Bu, yapay zekânın hiçbir güvenlik riski yaratmayacağı anlamına gelmiyor. Buterin’in itirazı daha dar: AI’ın Bitcoin’in temel kriptografisini veya mutabakat modelini çökertmesinin, yakın vadeli sert fiyat düşüşü tahmininin ana dayanağı olmasını olası bulmuyor.

Buterin ayrıca asıl meselenin, daha yetkin yapay zekâ sistemlerine geçiş sürecini yönetmek olduğunu vurguladı. Çünkü Bitcoin ekosistemindeki her güvenlik sorununun çözüm yolu ve maliyeti aynı değil.

Ağ katmanı sorunu ile mutabakat sorunu aynı şey değil

Buterin, Bitcoin’in yazılım güncellemeleriyle ele alabileceği sorunlarla ağın temel kurallarında geniş uzlaşı gerektirecek sorunları birbirinden ayırıyor:

• Ağ ve istemci katmanı saldırıları: Düğüm yazılımını, madencilik havuzu yazılımını veya ağ operasyonlarını hedefleyen problemler; istemcilerin ve havuzların güncellenmesiyle giderilebilir. Buterin, bunların sistem genelinde siyasi ya da sosyal uzlaşı gerektirmeden Bitcoin’in görece iyi yönetebileceği meseleler olduğunu düşünüyor. 29
• Çekirdek kural veya kriptografi arızaları: Hash fonksiyonlarının ya da PoW’un gerçek anlamda kırılması, protokolün temelinde ortak bir yanıt üzerinde anlaşmayı gerektirebilir. Bu tür bir senaryo çok daha zordur; ancak Buterin bunun olasılığını düşük görüyor. 29

Bu ayrım, bir yamanın her zaman kolay veya risksiz olduğu iddiası değil. Kritik bir uygulama hatası, düzeltme yaygınlaşana kadar ciddi kesintilere ve kayıplara neden olabilir.

Yapay zekâ hem riski artırabilir hem savunmayı güçlendirebilir

AI, büyük kod tabanlarını incelemeyi ve uygulama hatalarını bulmayı kolaylaştırabilir. Bu yüzden açık kaynaklı altyapılar, köprüler, cüzdanlar ve blockchain çevresindeki servisler; Bitcoin’in ana katman kriptografisi sağlam kalsa bile önemli hedefler olmaya devam ediyor.

Savunma tarafındaki karşılık ise daha güçlü yazılım güvencesi. Formel doğrulama, kodun açık biçimde tanımlanmış özellikleri karşılayıp karşılamadığını matematiksel yöntemlerle denetleme yaklaşımıdır. Ethereum’un 2026 yol haritasına dair haberlerde, modern AI’ın hızlandırdığı formel doğrulama projenin güvenlik yönelimlerinden biri olarak yer aldı. 21 Buterin’in yayımlanmış çalışmaları da formel doğrulama üzerine incelemeler içeriyor. 26

Yine de bunun sınırları var: Bir ispat, yalnızca doğru ve eksiksiz şekilde tanımlanmış özellikleri kanıtlayabilir. Hatalı bir şartnameyi, yanlış varsayımları, güvensiz entegrasyonları, ele geçirilmiş anahtarları veya yönetişim ve operasyon hatalarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Liquid olayı neyi gösterdi, neyi göstermedi?

Aynı gün yaşanan Liquid vakası, Bitcoin ana katmanındaki kriptografik kırılma ile uygulama ya da köprü katmanı arızası arasındaki farkı somutlaştırdı. Liquid’in açıklamasına göre kendisini “white-hat” olarak tanımlayan aktörler, L-BTC’yi destekleyen federasyon cüzdanından yaklaşık 4.000 BTC çekti; o sırada bu tutarın değeri yaklaşık 320 milyon dolardı. 3746

Liquid ve SideSwap’ın aktardığına göre çekim, SideSwap’in Peg-out Authorization Key (PAK) akışından geçti; fakat PAK anahtarının kendisi ele geçirilmedi. SideSwap, işlemde kullanılan L-BTC’nin kendi sistemlerinden değil, Liquid’in dayandığı açık kaynaklı Elements yazılımındaki bir hatadan kaynaklandığını bildirdi. 3646

Liquid köprü düğümlerini devre dışı bırakarak yeni işlemleri engelledi. Borsalar da L-BTC yatırma ve çekme işlemlerini durdurdu veya durdurmaya hazırlanıyordu. Ağ, USDT, DePix ve gerçek dünya varlıkları dâhil diğer Liquid ihraçlı varlıkların etkilenmediğini duyurdu. 3646

Aktörlerin “white-hat” nitelemesi kendi beyanlarına dayanıyor; bu tanım bağımsız olarak doğrulanmış kabul edilmemeli. 3746

Liquid, Bitcoin ana ağı değil

Blockstream ile geliştirilen Liquid, federatif yapıda bir Bitcoin yan zinciridir. Güvenlik ve güven modeli, Bitcoin’in merkeziyetsiz iş ispatı ağından farklıdır. Olay sırasında Bitcoin’in ana katmanı normal biçimde çalışmayı sürdürdü. 35

Dolayısıyla bu olay, AI’ın SHA-256’yı kırdığına, Bitcoin madenciliğini ele geçirdiğine veya Bitcoin mutabakatını bozduğuna dair kanıt değil. Buna karşılık, bir blockchain’in çevresindeki yüksek değerli sistemlerin yazılım kusurları ve varlık köprüleme mekanizmaları yoluyla ciddi riskler taşıyabildiğini gösteriyor. Bu riskler; dikkatli mühendislik, denetim, iyi tasarlanmış güncelleme süreçleri ve daha açık güvence yöntemleri gerektiriyor.

Sonuç

Buterin’in Shapira’ya itirazı, AI kaynaklı güvenlik risklerini reddetmek değil. Buterin’e göre Bitcoin’in karşılaşması daha olası tehditler; istemci yazılımları ve ağ katmanında ortaya çıkıp yamalanabilen sorunlar. Hash fonksiyonlarının veya iş ispatının AI tarafından yakın zamanda kırılması ise düşük olasılıklı bir senaryo. 29

Liquid olayı da daha sınırlı ama önemli bir uyarıyı güçlendirdi: Bitcoin etrafında kurulan sistemler, Bitcoin ana katmanının mutabakatı ve kriptografisi bozulmadan da ağır güvenlik açıkları barındırabilir. 3637