SpaceX ve Tesla, olası bir birleşmeyi değerlendirmek üzere bağımsız yönetim kurulu üyelerinden oluşan özel komiteler kurdu. Elon Musk, 20 Ekim’de SpaceX’in üçüncü çeyrek bilançosunun ele alındığı telekonferansta bu adımın hissedarların talebi üzerine atıldığını doğruladı. Birleşmeyi desteklediğini belirten Musk, iki şirketin de yöneticisi olduğu için çıkar çatışması bulunduğunu ve komitelerin görüşmelerine katılamayacağını söyledi.
8
9
Bu açıklama, birleşme fikrinin resmî olarak incelendiğini gösteriyor; iki şirketin anlaşmaya vardığı anlamına gelmiyor.
Musk’ın açıklaması ve “kabuki dansı” benzetmesi
Komiteler bağımsız yönetim kurulu üyelerinden oluşuyor. Musk, görüşmelerin dışında kalmasını anlatırken bu düzeni “tuhaf bir kabuki dansı” diye niteledi.
8 Bu benzetme, iki şirketin de başında bulunan Musk’ın durumunun alışılmadık olduğunu anlatıyor; komitelerin olası bir anlaşmayı nasıl değerlendireceğini veya yönetişimle ilgili tüm sorunların nasıl çözüleceğini tek başına açıklamıyor.
Musk, özellikle süper zekâ geliştirme bağlamında şirketleri birleştirmenin anlamlı olabileceğini savundu.
2
9 Bu, olası birleşmeye ilişkin genel bir stratejik gerekçe. Operasyonların nasıl bir araya getirileceğine dair üzerinde anlaşılmış, ayrıntılı bir plan değil. Analistler SpaceX’in yapay zekâ faaliyetleri, Tesla’nın robotik işleri ve önerilen Terafab çip projesi arasında olası bağlantılardan söz etti; ancak bunlar gerçekleşmesi kesinleşmemiş bir işlem hakkındaki değerlendirmeler.
19
Anlaşılmış şart, fiyat veya takvim yok
Musk, komitelerin anlaşma şartlarında uzlaşmadığını ve birleşmenin kesin olmadığını söyledi.
10
12 Açıklamada üzerinde anlaşılmış bir satın alma bedeli, işlem yapısı veya tamamlanma tarihi yer almadı. Dolayısıyla şirketlerin birleşme konusunda anlaşmaya vardığını söylemek, bildirilenlerin ötesine geçer.
Musk’a göre olası bir işlem için Tesla hisselerinin tamamı üzerinden hesaplanan çoğunluğun onayı gerekiyor; yalnızca oylamaya katılanların çoğunluğu yeterli olmayacak.
10 Bu, aşılması önemli bir eşik. Analistlerin işaret ettiği diğer belirsizlikler arasında düzenleyici kurumların onayı ve kurumsal yönetişim konuları, Çin’de gerekebilecek izinler de bulunuyor.
18
SpaceX’in bilançosu ve piyasa tepkisi
Birleşme açıklaması, SpaceX’in üçüncü çeyrek gelirini yıllık bazda yüzde 161 artırarak 14,58 milyar dolara çıkardığını ve yapay zekâ iş kolunda yaklaşık dokuz kat büyüme bildirdiğini duyurduğu sırada geldi. Şirketin hisseleri, normal işlemler sonrasındaki işlemlerde yaklaşık yüzde 5 yükseldi.
3 Ayrı bir haberde çeyreklik net kâr 4,4 milyar dolar olarak aktarıldı.
4
Bu sonuçlar SpaceX’e yönelik ilgiyi açıklamaya yardımcı olabilir. Ancak hisse fiyatındaki hareket, yatırımcıların yalnızca olası birleşme beklentilerine tepki verdiğini kanıtlamıyor.
Analist senaryoları, şirketlerin teklif şartları değil
Barclays, SpaceX’in Tesla’yı tamamı hisseyle yapılacak bir işlemle satın almasını olası senaryolardan biri olarak modelledi. Bankanın hesabına göre böyle bir senaryoda Musk, birleşik şirketin mülkiyetinin yaklaşık yüzde 37’sine ve oy gücünün yüzde 56’sına sahip olabilirdi.
17
21 Bunlar analist tahminleri; iki şirketin üzerinde uzlaştığı oranlar değil. RBC de Tesla hissesi başına 480 dolarlık varsayımsal bir teklif ve birleşik şirket için 3,74 trilyon dolarlık değerleme senaryosu yayımladı. Bu rakamlar açıklanmış bir teklif veya kabul edilmiş değerleme değil.
20
Tesla’nın 2026 yıllık hissedarlar toplantısının 3 Aralık’ta yapılması planlanıyor.
33 Bazı analist değerlendirmelerinde toplantı, birleşmeyle ilgili olası zamanlama açısından bir odak noktası olarak ele alındı. Ancak toplantı tarihi, o gün bir işlem açıklanacağını veya hissedarların birleşme için oylama yapacağını doğrulamıyor.
21 Tesla’nın vekâlet belgesine ilişkin haberlerde de SpaceX birleşmesi için hissedarlardan onay istenmediği belirtiliyor.
46
Özetle, özel komitelerin kurulması birleşme ihtimalini daha somut bir inceleme sürecine taşıyor; fakat sonucu hâlâ açıkta bırakıyor. Şirketler üzerinde anlaşılmış şartları açıklayana kadar yatırımcıların Musk’ın desteğini ve analistlerin olası senaryolarını resmî bir işlem teklifinden ayrı değerlendirmesi gerekiyor.
10
12