Google, ChatGPT'den Bir Yıl Önce Benzer Bir Yapay Zekâ Geliştirmişti: Peki Neden Yayınlamadı?

Sottiaux, sistemi kısaca "yayınlanmasından bir yıl önceki ChatGPT" olarak tanımladı . Açıklama, yapay zekâ mühendisi Cheng Lou'nun, Google'ın baş bilim insanı Jeff Dean'in daha önce yaptığı bir röportajı hatırlatmasının ardından geldi. Dean'in aktarılan sözlerine göre Google'ın şirket içinde kullandığı bir sohbet botu vardı; ancak bu sistemin geleneksel Google Arama'dan yeterince daha faydalı olmadığı düşünülüyordu .

Bu anlatım, Google'ın o dönemde sohbet tabanlı yapay zekâyı teknik olarak geliştiremediği için değil, ürünü kamuya sunmanın doğuracağı sonuçlardan emin olmadığı için beklediği izlenimini veriyor.

Google neden geri adım attı?

Sottiaux, ürünün neden yayınlanmadığını oldukça doğrudan bir ifadeyle açıkladı: "Google bunu yayınlamak konusunda fazla endişeliydi ve DeepMind'ın Google'ın işini sekteye uğratabilecek ürünleri piyasaya sürmesi engellenmişti" .

Bu açıklama, daha önceki haberlerle ve Google CEO'su Sundar Pichai'nin değerlendirmeleriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Pichai, şirketin ChatGPT'ye benzer teknolojileri erken dönemde geliştirdiğini, ancak güvenlik ve kalite kaygıları nedeniyle kamuya açılmasını geciktirdiğini kabul etmişti .

Şirket içindeki temel kaygılardan biri de sohbet botunun Google'ın ana gelir kaynağı olan arama reklamcılığını “kendi kendine baltalama” ihtimaliydi . Kullanıcılar sorularının yanıtını doğrudan bir sohbet botundan almaya başlarsa, geleneksel arama sonuçlarına ve bu sonuçların çevresindeki reklamlara olan ilgi azalabilirdi.

Sottiaux daha sonraki bir etkileşimde, Google'ın bu ürünü yayınlamama kararını sık sık düşündüğünü de söyledi .

Beklemenin bedeli: OpenAI ilk hamleyi yaptı

Google'ın temkinli yaklaşımı, sohbet tabanlı yapay zekâ pazarının şekillenmesinde belirleyici oldu:

• OpenAI ilk hamle avantajını yakaladı. ChatGPT, Google'ın beklediği dönemde Kasım 2022'de kullanıma açıldı. Böylece OpenAI, modern sohbet tabanlı yapay zekâ kategorisini tanımlayan şirket hâline geldi; ürün deneyimi ve kullanıcı arayüzü açısından rakiplerin takip etmek zorunda kaldığı bir standart oluşturdu .

• Google tepkisel bir konuma düştü. Şirket, ChatGPT'nin çıkışından aylar sonra Bard'ı piyasaya sürdü; ürün daha sonra Gemini olarak yeniden markalandı. İlk lansman, planlı ve kontrollü bir çıkıştan çok ChatGPT'ye verilmiş aceleci bir yanıt olarak değerlendirildi ve Google erken dönemde güvenilirlik sorunları yaşadı .

• Yapay zekâ rekabetinin dengesi değişti. Bu olay, işletme literatüründeki “yenilikçinin ikilemi” kavramına örnek gösteriliyor. Kavram, pazara hâkim bir şirketin mevcut gelir modelini korumak için kendi işini dönüştürecek teknolojiyi geri plana atmasını anlatıyor. Google, elindeki teknolojiye rağmen beklerken daha küçük ve daha atak rakibi OpenAI, yeni kategorinin liderliğini üstlendi .

Eski Google çalışanı Blake Lemoine de şirketin 2022 sonbaharında, ChatGPT ile yaklaşık aynı dönemde bir sohbet botu yayınlamaya çok yaklaştığını söylemişti. Lemoine'a göre yöneticiler, güvenlik endişeleri nedeniyle lansmanı ertelemişti .

Kaçırılan fırsat Google'ın rotasını değiştirdi

Sottiaux'un açıklaması; Google yöneticilerinin önceki kabulleri ve eski çalışanların aktardıklarıyla birlikte değerlendirildiğinde ortak bir tablo ortaya koyuyor: Google, sohbet tabanlı yapay zekâ alanında gerekli teknolojiye erken sahipti. Ancak şirket, arama iş modelini korumayı ve güvenlik risklerini azaltmayı, ürünü ilk çıkaran taraf olmaya tercih etti.

Bu strateji, OpenAI'nin yalnızca yetişmesini değil, kategorinin adını ve kullanım biçimini belirlemesini sağladı. Google bugün Gemini ile aradaki farkı kapatmaya çalışıyor; ancak yapay zekâ tarihindeki en kritik anlardan biri, şirketin elindeki ürünü piyasaya sürmemeyi seçtiği dönem olarak görülmeye devam ediyor.