Bitcoin’in BIP-110 Çatalı Sadece İki Blok Üretti ve Öldü: Yaşananların Tam Analizi

8 Ağustos 2026'da Bitcoin blokzinciri, başlamadan neredeyse bitecek bir konsensüs ayrışmasına sahne oldu. BIP-110 (Azaltılmış Veri Geçici Yumuşak Çatalı) adlı bir düğüm yazılımını çalıştıran ağ katılımcıları, belirli bir sinyali taşımayan blokları reddederek küçük bir azınlık zinciri oluşturdular. Bu azınlık zinciri sadece iki blok üretebildi ve ardından durdu. Saatler içinde ana zincir 57 blok öne geçmişti . Bu olay bir iç savaştan çok, tek taraflı bir ayrılıktı; madenci kitlesinin neredeyse tamamı bu girişimi görmezden geldi ve öneri kendi kendine söndü .

BIP-110 Ne Yapmaya Çalışıyordu?

BIP-110, Bitcoin işlemlerine gömülen rastgele verileri (Ordinals yazıtları ve NFT benzeri bloklar gibi) geçici olarak kısıtlamayı amaçlıyordu. Öneri, yaklaşık bir yıl süreyle yedi yeni konsensüs kuralı getirecekti. Bunlar arasında scriptPubKey boyutları, OP_RETURN çıktıları ve tanık verisi (witness data) için limitler yer alıyordu . Standart madenci sinyalizasyonu yoluyla etkinleşmesi için zorunlu sinyalizasyon penceresinde (2.016 blokluk bir dönemde) blokların %55'inin (1.109 blok) sürüm biti 4'ü işaretlemesi gerekiyordu .

Blok 961.632'deki Zincir Ayrışması: Nasıl Gerçekleşti?

Ayrışma, 8 Ağustos 2026'da zorunlu sinyalizasyon penceresinin 961.632 blok yüksekliğinde açılmasıyla başladı. Mekanizma çok hızlı işledi:

• Blok 961.632 — Büyük madencilik havuzu AntPool, ana zincir bloğunu bit-4 sinyali olmadan üretti. BIP-110 yazılımını çalıştıran düğümler bu bloğu hemen reddederek kendi dallarına ayrıldılar . Azınlık havuzu Roughnecks ise 961.632'nin sinyali taşıyan rakip bir versiyonunu çıkardı .
• Blok 961.633 — BIP-110 kolu bir blok daha üretmeyi başardı, ancak ardından tamamen durdu. Sonraki sekiz saat içinde azınlık zinciri sadece iki blok üretirken, Bitcoin'in ana zinciri yaklaşık 48-57 blok madenciliği yaparak büyük bir fark attı .
• Akşam saatlerinde ana zincir ~961.690 seviyesindeyken BIP-110 zinciri 961.633'te donmuş haldeydi; bu 57 blokluk bir farktı ve asla kapanmadı . Hiçbir büyük madencilik havuzu azınlık çatalına ciddi bir hash gücü ayırmadı .

Çatal Neden Başarısız Oldu?: Sessiz Bir Madenci Boykotu

BIP-110'un başarısızlığının temel nedeni basitti: Madenciler ezici bir çoğunlukla katılmayı reddetti. Zorunlu sinyalizasyon penceresi açıldığında madenci desteği yalnızca %2,53 seviyesindeydi; bu, kilitlenme için gereken %55 eşiğinin çok altındaydı . Bitcoin'in hash gücünün yaklaşık %99,85'i orijinal zincirde kaldı .

OCEAN havuzu başlangıçta çatala biraz hash gücü yönlendirmişti ancak ayrışmadan sonra desteğini %96 oranında kesti . Penceredeki ilk 59 ana zincir bloğu hiçbir bit-4 sinyali taşımadı .

David Schwartz (Ripple CTO'su), BIP-110 uygulaması olan Bitcoin Knots'u, Bitcoin ağının 'saldırı altında' olduğunu ve blok üretiminin yavaşladığını iddia ederek kamuoyunu yanılttığı gerekçesiyle suçladı; bu iddialar zincir üstü verilerle çelişiyordu . Schwartz bu paylaşımı 'utanç verici' ve 'saçmalık' olarak nitelendirdi .

Kilit İsimler ve Madencilik Havuzları Neden BIP-110'u Eleştirdi?

Michael Saylor — Strategy'nin icra kurulu başkanı, "110 Reasons BIP 110 Is a Bad Idea" başlıklı bir makale yayınladı. Bitcoin'in konsensüs kurallarının bir 'anayasa' olduğunu savundu ve bu kuralları değiştirerek ücret ödeyen işlemleri sansürlemenin tehlikeli bir emsal oluşturacağını söyledi . Saylor, "Önerilen tedavi, hastalığın kendisinden daha tehlikeli" dedi .

Adam Back — Blockstream CEO'su, BIP-110'u teknik olarak kusurlu buldu ve zorla etkinleştirmenin Bitcoin'i bölerek azınlık çatalına dönüştüreceği uyarısında bulundu. Spam azaltma argümanını reddederek destekçilere 'fork off and find out' (çatallanıp görün) dedi . Back, önerinin başkalarının ağı nasıl kullandığına müdahale ederek Bitcoin'in merkeziyetsiz, izinsiz tasarımıyla çeliştiğini savundu .

David Schwartz — Eski Ripple CTO'su ve XRP Ledger mimarı, Bitcoin Knots'un çatal sonrası mesajlaşmasını eleştirdi ve projeyi, doğrulama yapacak teknik bilgiye sahip olmayan okuyucuları yanıltmakla suçladı .

Jameson Lopp — Casa CTO'su ve uzun süredir Bitcoin mühendisi, daha önce de konsensüs dışı yumuşak çatallara karşı çıkan isimler arasında anıldı .

Madencilik Havuzları — AntPool, F2Pool, Binance Pool gibi neredeyse tüm büyük havuzlar sinyal vermeyi reddetti. Neredeyse evrensel olan bu madenci boykotu, çatalın ölümünün doğrudan nedeniydi .

Destekçilerin Sonraki Adımları: PoW Değişikliği ve 1 Eylül'de Kopma

Azınlık çatalı öldükten sonra BIP-110 destekçileri, orijinal yumuşak çatalın çok ötesine geçen ve eleştirmenlerce 'sert bir tırmanış' olarak tanımlanan bir plana yöneldi :

• Yeni iş kanıtı (PoW) algoritması — Destekçiler SHA-256d'den tamamen vazgeçmeyi ve farklı bir PoW algoritması benimsemeyi planlıyor. Luke Dashjr, kısa bir aday listesinden (RandomX, KT256, BLAKE3 ve Scrypt'in adı geçiyor) belirlenimci rastgele bir süreç kullanılarak yeni algoritmanın seçilmesini önerdi; bu hamle, mevcut ASIC madencilik makinelerini kopan zincirde işe yaramaz hale getirecek .
• 1 Eylül hedefi — Destekçiler, 1 Eylül 2026'da Bitcoin madencileriyle bağları tamamen koparan bir sert çatal (hard fork) başlatmayı hedefliyor . Bu tarih, BIP-110'un yeterli madenci desteği almış olsaydı etkinleşeceği güne denk geliyor .
• 'Son çare' kodu — Geliştirici Chris Guida, Bitcoin Knots'taki PoW değiştirme kodunu güncelledi . Madenci direncini aşmak için Ağustos başında hazırlanan 'son çare planı' kapsamında geçici bir öneri taslağı hazırlandı .

Bu hamle, yumuşak çatal girişimini etkin bir şekilde ayrı bir altcoin'e dönüştürüyor ve açıkça Bitcoin madencilerini 'kovmayı', yeni zincirde donanımlarını kullanılamaz hale getirmeyi amaçlıyor . 11 Ağustos 2026 itibarıyla Bitcoin Knots, yeni bir PoW algoritmasının 14:00 UTC'de belirlenimci rastgele seçim yoluyla seçileceğini duyurdu , ancak raporun yazıldığı sırada hiçbir algoritma kesinleşmemiş veya etkinleştirilmemişti .

Kısacası, BIP-110 neredeyse tam bir madenci boykotuyla öldü, hayalet bir zincirde yalnızca iki blok üretti ve destekçileri şimdi ayrı bir iş kanıtı coin'i başlatmayı planlıyor; bu gelişme, eleştirmenlerce yanıltıcı ve teknik olarak sorgulanabilir bulunuyor .