Tahvil Rahatlaması Sönünce Asya Borsaları Neden Geriledi?

Tahvil piyasasındaki kısa süreli rahatlama neden tersine döndü?

Asya borsaları 21 Ağustos Cuma günü genel olarak düşüşle açıldı. Bir gün önce ABD Hazine Bakanlığı’nın uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırma planı, tahvil getirilerini aşağı çekmiş ve küresel risk iştahını desteklemişti. Ancak bu iyimserlik kalıcı olmadı. Yatırımcılar, planın yükselen faizler, devam eden enflasyon baskısı ve yüksek kamu borçlanması sorunlarına kapsamlı bir çözüm sunmadığını yeniden değerlendirdi.

Hazine’nin eylül ayında 10 ila 30 yıl vadeli tahviller için geri alım operasyonlarının üst sınırını en az iki katına çıkararak işlem başına 4 milyar dolar veya daha fazlasına yükseltmesi bekleniyor. Bu adım, belirli tahvillere likidite ve talep desteği sağlayabilir; ancak yeni borç arzını, hükümetin borçlanma ihtiyacını veya enflasyon beklentilerini ortadan kaldırmıyor.

Bu endişeler yeniden öne çıkınca ABD’nin 30 yıllık tahvil getirisi yaklaşık 6 baz puan artarak %5,248’e, 10 yıllık tahvil getirisi de %4,70’in üzerine çıktı. Uzun vadeli getirilerdeki yükseliş, hisse senetleri açısından önem taşıyor: şirketlerin finansman maliyetleri artarken yatırımcıların gelecekteki kârlara biçtiği bugünkü değer düşüyor. Bu etki, değerlemeleri yıllar sonraki kârlılık beklentilerine daha fazla dayanan büyüme şirketlerinde daha belirgin olabiliyor.

Wall Street’in düşüşü Asya’ya nasıl yansıdı?

ABD tahvil getirilerinin yeniden yükselmesi Wall Street üzerinde de baskı yarattı. S&P 500 %0,9 gerilerken Nasdaq 100 %0,7 düştü ve kayıp serisini beşinci seansa taşıdı. ABD borsalarındaki bu zayıf kapanış, Asya yatırımcılarına olumsuz bir yön verdi.

Bunun ötesinde, tahvil piyasasındaki sorunun geçici bir likidite sıkışıklığından daha geniş olduğuna ilişkin endişeleri güçlendirdi. ABD Hazine getirileri, küresel borçlanma maliyetleri ve hisse senedi değerlemeleri için önemli bir referans niteliğinde. Uzun vadeli faizler yükseldiğinde yatırımcılar hisselerden daha yüksek getiri talep edebilir; şirketler de daha pahalı kredi kullanmak zorunda kalabilir. Bu ikili baskı, Asya genelinde riskli varlıklara yönelik iştahı azaltabilir.

Petrol fiyatları enflasyon endişesini artırdı

Petrol fiyatlarındaki yükseliş de piyasa havasını bozdu. Ham petroldeki artış, enflasyon ve tahvil getirilerinin daha uzun süre yüksek kalabileceği kaygılarını yeniden canlandırarak Hazine’nin açıklamasının yarattığı rahatlamanın bir bölümünü sildi.

Enerji maliyetleri ulaşım, üretim ve hane halkı harcamalarına yansıyabilir. Yatırımcılar açısından temel risk, yeni fiyat baskılarının merkez bankalarını faizleri daha uzun süre yüksek tutmaya zorlamasıdır. Bu durum, düşük faiz beklentilerinin hisse senetlerine sağladığı desteği sınırlayabilir.

Japonya’da iç dinamikler de baskı yarattı

Japonya piyasaları, küresel tahvil hareketlerine ek olarak ülke içindeki enflasyon verisinden de etkilendi. Taze gıda fiyatlarını dışarıda bırakan ulusal çekirdek tüketici fiyat endeksi, hazirandaki yıllık %1,6’lık artışın ardından temmuzda %1,8 yükseldi. Zayıf yenin ithalat maliyetlerini artırması ve enerji bağlantılı baskılar, fiyat artışında etkili oldu. Veri, Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) eylül toplantısında faiz artırabileceği beklentisini güçlendirdi.

Olası bir BOJ faiz artırımı Japonya ile sınırlı kalmayabilir. Japon tahvil getirilerinin yükselmesi, yerli tahvilleri Japon yatırımcılar için görece daha cazip hâle getirebilir ve denizaşırı sabit getirili varlıklara olan talebi azaltabilir. BOJ’un tahvil alımlarını kademeli olarak azaltmasıyla birlikte düşünüldüğünde, bu görünüm küresel uzun vadeli tahviller üzerindeki satış baskısını artırabilir.

Bununla birlikte mevcut veriler, Asya’daki satışların tek başına BOJ’dan kaynaklandığını göstermiyor. Japonya’nın enflasyon verisi, ABD tahvil getirileri, petrol fiyatları ve kamu borçlanmasının yön verdiği daha geniş küresel yeniden fiyatlama sürecine yerel bir para politikası riski ekledi.

Piyasanın verdiği ana mesaj

Cuma günkü zayıf açılış tek bir gelişmenin değil, birbiriyle bağlantılı risklerin yeniden fiyatlanmasının sonucuydu:

• ABD tahvil getirileri: Uzun vadeli getiriler, geri alım planına rağmen yeniden yükseldi.
• Kamu borçlanması: Geri alımlar tahvillere talep desteği sağlayabilir; ancak hükümetin borçlanma ihtiyacına ve yeni borç arzına ilişkin kaygıları ortadan kaldırmaz.
• Enflasyon: Petrol fiyatlarındaki yükseliş, fiyat baskılarının kalıcı olabileceği endişesini artırdı.
• Merkez bankası politikası: Japonya’daki çekirdek enflasyon artışı, BOJ’un faiz artırabileceği beklentisini güçlendirdi.

Sonuç olarak Asya borsalarındaki düşüş, Hazine’nin tahvil geri alımlarının piyasa stresini geçici olarak hafifletebileceği ancak uzun vadeli getirileri yukarı iten yapısal baskıları çözemeyeceği düşüncesini yansıttı. Yatırımcıların odağı artık yalnızca geri alım programının büyüklüğünde değil; enflasyonun, kamu borçlanmasının ve merkez bankalarının tahvil piyasasındaki talebi azaltmasının birlikte yaratacağı etkide.