Vietnam'ın 2026 E-Ticaret ve Dijital Fikri Mülkiyet Devrimi

E-Ticaret Yasası ve 248/2026 sayılı Kararname: 1 Temmuz 2026'da Ne Değişti?

Hükümet tarafından 30 Haziran 2026'da yayımlanan 248/2026/ND-CP sayılı Kararname, E-Ticaret Yasası'nın uygulama kurallarını detaylandırıyor . Satıcı yükümlülükleri, platform sorumlulukları ve Vietnam'da faaliyet gösteren sınır ötesi platformların uyum gerekliliklerini netleştiriyor.

Zorunlu Satıcı ve Canlı Yayıncı Kimlik Doğrulaması

Yeni düzenlemelere göre, aracı e-ticaret platformları artık yerli satıcıların işlem yapmasına izin vermeden önce elektronik kimlik doğrulaması yapmakla yükümlü . Bu doğrulama için gerekli bilgiler: Ad soyad, doğum tarihi, kişisel kimlik numarası (yabancılar için pasaport) ve telefon numarası/e-posta .

Önemli bir değişiklik, "satıcı" tanımının genişletilmesidir. Artık bu tanım, web siteleri, uygulamalar, e-ticaret platformları, işlem fonksiyonlu sosyal ağlar, canlı yayın ve satış ortaklığı (affiliate marketing) yoluyla mal satan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsıyor .

Canlı yayın satıcıları, KOL'lar ve KOC'lar da (influencer'lar) satış ortaklığı düzenlemelerinde kimlik doğrulamasından geçmek zorunda . Kararname, satıcılar ve canlı yayıncılar için zorunlu elektronik kimlik doğrulamasının 1 Ocak 2027'den itibaren geçerli olacağını belirtiyor ve platformlara altı aylık bir geçiş süresi tanıyor .

E-ticaret fonksiyonları entegre edilmiş sosyal medya platformları, satıcıları ve canlı yayın katılımcılarını doğrulamak için özel mekanizmalar kurmak zorunda . Platformlar ayrıca, satıcı doğrulama süreçleri ve şikayet yönetim mekanizmaları dahil olmak üzere canlı yayın ticareti işletme kurallarını kamuya açıklamalıdır .

Yabancı Platformlar İçin 20 Milyar VND'lik Teminat Mektubu

En önemli hükümlerden biri, Vietnam'da yerleşik bir tüzel kişiliği olmadan faaliyet gösteren yabancı e-ticaret platformları için getirilen mali zorunluluktur. Bu platformlar, Vietnam'daki bir ticari bankaya veya Vietnam'daki bir yabancı banka şubesine, faaliyet süresi boyunca korunmak üzere minimum 20 milyar VND (yaklaşık 820.000 $) tutarında teminat yatırmak zorundadır .

Yabancı Bir Platform Bu Kurallara Ne Zaman Tabi Olur?

Yasa, bir "Vietnam'da mevcudiyet testi" uyguluyor. Aşağıdaki üç koşuldan herhangi birini karşılayan yabancı bir platformun Vietnam'da faaliyeti olduğu kabul ediliyor :

1. İçeriğini Vietnamca sunuyorsa
2. Bir .vn alan adı kullanıyorsa
3. Yılda 100.000 veya daha fazla yerel işlem gerçekleştiriyorsa

Yabancı Platformlar İçin Ek Yükümlülükler

Bu eşikler aşıldığında, yabancı platformlar ayrıca Vietnam'da yetkili bir yasal temsilci atamak ve vergi stopajı ve gönderme yükümlülüklerine uymak zorundadır . Uyumsuzluğun sonuçları ağırdır ve erişimin engellenmesi, işlem fonksiyonlarının askıya alınması veya idari para cezalarını içerir .

Canlı Tartışma: Önerilen Yayıncılık Yasası Değişiklikleri ve Mutlak IP Sorumluluğu Riski

E-Ticaret Yasası'ndan ayrı olarak, Ulusal Meclis şu anda Yayıncılık Yasası'nda yapılması önerilen değişiklikleri tartışıyor. Taslağın 10. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendi olan tek bir hüküm, önemli bir tartışmaya yol açtı .

Taslakta ne yazıyor: Bu hüküm, "kendi yönettiği ve işlettiği platform ve uygulamalarda fikri mülkiyet haklarını ihlal eden yayınların önlenmemesi veya kaldırılmamasını" yasaklıyor .

Temel endişe: Milletvekilleri ve sektör temsilcileri, bu ifadenin platformların IP ihlalleri için tüm içerikleri proaktif olarak izlemesi ve önceden denetlemesi gerektiği şeklinde yorumlanabileceği konusunda uyardı. Bu, üçüncü tarafların IP ihlalleri için etkin bir şekilde katı veya mutlak sorumluluk anlamına gelecektir .

Bu durum, iki yerleşik yasal çerçeveyle doğrudan çelişmektedir:

Madde 198b: Vietnam'ın Mevcut Güvenli Liman Çerçevesi

2022'de Fikri Mülkiyet Yasası'na eklenen ve 1 Ocak 2023'te yürürlüğe giren Madde 198b, aracı hizmet sağlayıcılar için koşullu bir sorumluluk muafiyeti (güvenli liman) çerçevesi oluşturmuştur . Madde 198b'ye göre, ISS'ler (İnternet Servis Sağlayıcıları) yalnızca yetkili devlet kurumlarından gelen kaldırma taleplerine yanıt vermezlerse sorumlu olurlar. Kullanıcı içeriğini proaktif olarak izlemeleri gerekmez .

Bu çerçeve, maddi olarak AB-Vietnam Serbest Ticaret Anlaşması'nın (EVFTA) 12.551. maddesinden aktarılmıştır .

Vietnam'ın Uluslararası Ticaret Taahhütleri

Vietnam'ın serbest ticaret anlaşması taahhütleri - CPTPP, EVFTA, RCEP ve WIPO anlaşmaları dahil - genellikle güvenli liman çerçeveleri gerektirir ve aracılar üzerinde genel izleme yükümlülükleri getirilmesini yasaklar .

Yayıncılık Yasası değişiklikleri henüz yasalaşmamış bir taslaktır. Tartışma devam etmektedir. Bazı milletvekilleri, Yayıncılık Yasası'nın Madde 198b güvenli liman rejimini geçersiz kılmamasını veya Vietnam'ın uluslararası taahhütlerini ihlal edecek çelişkili yükümlülükler yaratmamasını sağlamak için daha net bir dil kullanılması yönünde baskı yapmaktadır .