Fransa’daki tablo, jeopolitik belirsizlik, müşteri harcamalarındaki durgunluk ve çatışmanın enerji fiyatları üzerindeki etkisiyle yükselen girdi maliyetlerinin birleşiminden oluşuyor .

Hürmüz Boğazı, şokun küresel geçiş noktası oldu

Ekonomik sarsıntının başlıca aktarım kanalı, normal koşullarda küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı oldu . Boğazdaki aksamanın üzerinden on haftadan fazla süre geçmesine rağmen günlük gemi geçişleri savaş öncesi seviyelerin yüzde 95’ten fazla altında kaldı; 1.550’den fazla ticari gemi bölgede mahsur kaldı .

IMF, enerji altyapısındaki yıkımla birlikte çatışmanın etkisini “bölgesel bir şok olarak başlayıp kısa sürede küresel hâle gelen” bir kriz olarak tanımladı . Enerji ve deniz taşımacılığındaki kesinti; petrol, doğal gaz, gübre, gıda, turizm ve daha geniş tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırdı .

PwC’nin Orta Doğu Ekonomi İzleme raporuna göre, S&P Global’in takip ettiği dört Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ekonomisinin tamamında mart ve nisan aylarında petrol dışı faaliyetler zayıfladı; ancak gerilemenin boyutu ülkeden ülkeye değişti .

Suudi Arabistan

Suudi Arabistan en sert dönüşlerden birini yaşadı. Petrol dışı PMI, şubatta 56,1 iken martta 48,8’e geriledi ve beş yılı aşkın süredir ilk kez daralma sinyali verdi . Bu gelişme, 2026’nın ilk çeyreğinde gayrisafi yurt içi hasılanın çeyreklik bazda yüzde 1,5 daralmasıyla aynı döneme denk geldi. Çeyreklik daralmanın temel unsurlarından biri, petrol sektöründeki yüzde 7,2’lik düşüş oldu . Endeks nisanda yeniden 50 eşiğinin üzerine çıksa da mart verisi, arz kaynaklı bir krizin petrol dışı sektörleri de ne kadar hızlı etkileyebileceğini gösterdi .

Birleşik Arap Emirlikleri

Bölgenin daha çeşitlendirilmiş ekonomilerinden Birleşik Arap Emirlikleri, diğer bazı ülkelere kıyasla daha dirençli kaldı. Bununla birlikte PMI martta 52,9’a inerek yaklaşık üç yılın en düşük seviyesine geriledi. Endeks büyüme bölgesinde kalmasına rağmen nisan ve mayıs aylarında tedarik, maliyet ve jeopolitik baskılar sürdü . Mayıs PMI’ı 52,6 ile genişleme sinyalini korudu .

Kuveyt ve Katar

Kuveyt’te PMI şubattaki 54,5’ten martta 46,3’e düşerek 19 ay sonra ilk kez daralma bölgesine indi. Endeks nisanda da 46,3’te sabit kaldı; bu durum daralmanın geçici bir dalgalanmadan ziyade yerleşik bir baskıya dönüştüğünü gösterdi . Mayısta düşüş hızında hafifleme işaretleri görülse de endeks 50’nin altında kaldı . Katar da nisan sonuna kadar süren daralma sinyalleri verdi .

Mısır’da maliyet ve talep baskısı ağırlaşıyor

Enerji ithalatına bağımlı büyük ekonomilerden Mısır, emtia fiyatlarındaki sıçramaya özellikle açık kaldı. Petrol dışı özel sektör PMI’ı çatışma boyunca 50’nin altında seyretti:

• Mart: PMI 48,0’a gerileyerek yaklaşık iki yılın en düşük seviyesine indi. Yüksek girdi maliyetleri ve zayıflayan talep şirket faaliyetlerini aşağı çekti. Girdi maliyeti enflasyonu, yükselen akaryakıt fiyatları ve doların güçlenmesi nedeniyle 18 ayın en hızlı artışlarından birini kaydetti .
• Nisan: Endeks 46,6’ya düşerek daralmayı derinleştirdi. Bu, art arda üçüncü aylık faaliyet düşüşüydü .
• Mayıs: PMI 47,1’e yükselse de 50,0 başa baş seviyesinin belirgin biçimde altında kaldı .

Mısır örneği, savaşın yalnızca ihracatçı ülkeleri değil, enerji ve ithal girdilere daha fazla ihtiyaç duyan ekonomileri de yüksek maliyet ve zayıf talep ikilemiyle karşı karşıya bıraktığını ortaya koyuyor.

Avrupa’da da büyüme ivmesi zayıfladı

Şok Körfez’le sınırlı kalmadı. Euro Bölgesi bileşik PMI’ı martta şubattaki 51,9 seviyesinden 50,5’e inerek 10 ayın en düşük değerini aldı. ING’ye göre imalat, hizmetler sektörüne kıyasla daha sınırlı etkilenirken girdi fiyatları yeniden yükseldi ve şirketlerin kısa vadeli büyüme beklentileri belirgin biçimde zayıfladı .

S&P Global’in küresel değerlendirmeleri, mart ayında tüketici hizmetleri ile turizm ve eğlence şirketlerinin en fazla etkilenen sektörler arasında olduğunu gösterdi. Avrupa’daki tedarik zincirleri ve girdi maliyetleri üzerindeki baskı, coğrafi yakınlık ve Hürmüz güzergâhına bağımlılık nedeniyle özellikle belirginleşti .

IMF, Dünya Bankası ve BM’den büyüme ve enflasyon uyarıları

Uluslararası kuruluşların tahminleri, PMI verilerindeki bozulmanın daha geniş bir makroekonomik tabloya işaret ettiğini gösteriyor:

• IMF, Nisan 2026: Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan’ı kapsayan MENAP bölgesi için 2026 büyüme tahmini yüzde 1,4’e indirildi. Bu, Ekim 2025 tahminine göre 2,3 puanlık bir aşağı yönlü revizyon anlamına geliyor. IMF ayrıca Brent petrolünün varil başına 100 doların üzerine çıktığını belirtti .
• Dünya Bankası, Nisan 2026: Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve enerji altyapısındaki yıkımın piyasaları bozduğunu, finansal oynaklığı artırdığını ve 2026 büyüme görünümünü zayıflattığını bildirdi. İran hariç MENAAP bölgesinde büyümenin yüzde 1,8’e gerilemesi bekleniyor . Hürmüz üzerinden taşınan hidrokarbon ihracatına yüksek bağımlılıkları nedeniyle 2026’da Irak için yüzde 8,6, Kuveyt için yüzde 6,4 ve Katar için yüzde 5,7’lik GSYH daralması öngörüldü .
• IEA-IMF-Dünya Bankası koordinasyon grubu: Çatışmanın tarihteki en büyük enerji arz açıklarından birini yarattığı ve etkinin petrol, doğal gaz, gübre, gıda, turizm ve tedarik zincirlerine yayıldığı uyarısında bulundu .
• BM’nin 2026 ortası raporu: Çatışmanın 2023’ten bu yana süren küresel dezenflasyon eğilimini durdurduğu belirtildi. Gelişmekte olan ekonomilerde enflasyonun yüzde 4,2’den yüzde 5,2’ye yükselmesi bekleniyor; artışta enerji, taşımacılık ve ithalat maliyetleri etkili oluyor .

PMI verilerinin verdiği ana mesaj

PMI göstergeleri, Orta Doğu’daki çatışmanın tek bir bölgeye sıkışmış bir enerji krizi olmadığını ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı kesintisi; yakıt fiyatları, sigorta primleri, navlun maliyetleri ve üretim girdileri üzerinden önce Körfez ekonomilerine, ardından Avrupa ve gelişmekte olan ülkelere yansıyor.

Fransa’da hizmetler sektörünün daralması talep tarafındaki kırılganlığı gösterirken, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki sert PMI düşüşleri arz şokunun petrol dışı faaliyetleri de baskılayabildiğine işaret ediyor. Mısır’daki zayıf seyir ise enerji ithalatçılarının hem maliyet enflasyonu hem de düşük talep nedeniyle daha ağır bir bedel ödeyebileceğini gösteriyor. Kuruluşların büyüme tahminlerindeki indirimler ve enflasyon uyarıları, PMI anketlerinin işaret ettiği tablonun geçici bir güven kaybından daha fazlası olabileceğine dikkat çekiyor.

Fransa’daki tablo, jeopolitik belirsizlik, müşteri harcamalarındaki durgunluk ve çatışmanın enerji fiyatları üzerindeki etkisiyle yükselen girdi maliyetlerinin birleşiminden oluşuyor .

Hürmüz Boğazı, şokun küresel geçiş noktası oldu

Ekonomik sarsıntının başlıca aktarım kanalı, normal koşullarda küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı oldu . Boğazdaki aksamanın üzerinden on haftadan fazla süre geçmesine rağmen günlük gemi geçişleri savaş öncesi seviyelerin yüzde 95’ten fazla altında kaldı; 1.550’den fazla ticari gemi bölgede mahsur kaldı .

IMF, enerji altyapısındaki yıkımla birlikte çatışmanın etkisini “bölgesel bir şok olarak başlayıp kısa sürede küresel hâle gelen” bir kriz olarak tanımladı . Enerji ve deniz taşımacılığındaki kesinti; petrol, doğal gaz, gübre, gıda, turizm ve daha geniş tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırdı .

PwC’nin Orta Doğu Ekonomi İzleme raporuna göre, S&P Global’in takip ettiği dört Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ekonomisinin tamamında mart ve nisan aylarında petrol dışı faaliyetler zayıfladı; ancak gerilemenin boyutu ülkeden ülkeye değişti .

Suudi Arabistan

Suudi Arabistan en sert dönüşlerden birini yaşadı. Petrol dışı PMI, şubatta 56,1 iken martta 48,8’e geriledi ve beş yılı aşkın süredir ilk kez daralma sinyali verdi . Bu gelişme, 2026’nın ilk çeyreğinde gayrisafi yurt içi hasılanın çeyreklik bazda yüzde 1,5 daralmasıyla aynı döneme denk geldi. Çeyreklik daralmanın temel unsurlarından biri, petrol sektöründeki yüzde 7,2’lik düşüş oldu . Endeks nisanda yeniden 50 eşiğinin üzerine çıksa da mart verisi, arz kaynaklı bir krizin petrol dışı sektörleri de ne kadar hızlı etkileyebileceğini gösterdi .

Birleşik Arap Emirlikleri

Bölgenin daha çeşitlendirilmiş ekonomilerinden Birleşik Arap Emirlikleri, diğer bazı ülkelere kıyasla daha dirençli kaldı. Bununla birlikte PMI martta 52,9’a inerek yaklaşık üç yılın en düşük seviyesine geriledi. Endeks büyüme bölgesinde kalmasına rağmen nisan ve mayıs aylarında tedarik, maliyet ve jeopolitik baskılar sürdü . Mayıs PMI’ı 52,6 ile genişleme sinyalini korudu .

Kuveyt ve Katar

Kuveyt’te PMI şubattaki 54,5’ten martta 46,3’e düşerek 19 ay sonra ilk kez daralma bölgesine indi. Endeks nisanda da 46,3’te sabit kaldı; bu durum daralmanın geçici bir dalgalanmadan ziyade yerleşik bir baskıya dönüştüğünü gösterdi . Mayısta düşüş hızında hafifleme işaretleri görülse de endeks 50’nin altında kaldı . Katar da nisan sonuna kadar süren daralma sinyalleri verdi .

Mısır’da maliyet ve talep baskısı ağırlaşıyor

Enerji ithalatına bağımlı büyük ekonomilerden Mısır, emtia fiyatlarındaki sıçramaya özellikle açık kaldı. Petrol dışı özel sektör PMI’ı çatışma boyunca 50’nin altında seyretti:

• Mart: PMI 48,0’a gerileyerek yaklaşık iki yılın en düşük seviyesine indi. Yüksek girdi maliyetleri ve zayıflayan talep şirket faaliyetlerini aşağı çekti. Girdi maliyeti enflasyonu, yükselen akaryakıt fiyatları ve doların güçlenmesi nedeniyle 18 ayın en hızlı artışlarından birini kaydetti .
• Nisan: Endeks 46,6’ya düşerek daralmayı derinleştirdi. Bu, art arda üçüncü aylık faaliyet düşüşüydü .
• Mayıs: PMI 47,1’e yükselse de 50,0 başa baş seviyesinin belirgin biçimde altında kaldı .

Mısır örneği, savaşın yalnızca ihracatçı ülkeleri değil, enerji ve ithal girdilere daha fazla ihtiyaç duyan ekonomileri de yüksek maliyet ve zayıf talep ikilemiyle karşı karşıya bıraktığını ortaya koyuyor.

Avrupa’da da büyüme ivmesi zayıfladı

Şok Körfez’le sınırlı kalmadı. Euro Bölgesi bileşik PMI’ı martta şubattaki 51,9 seviyesinden 50,5’e inerek 10 ayın en düşük değerini aldı. ING’ye göre imalat, hizmetler sektörüne kıyasla daha sınırlı etkilenirken girdi fiyatları yeniden yükseldi ve şirketlerin kısa vadeli büyüme beklentileri belirgin biçimde zayıfladı .

S&P Global’in küresel değerlendirmeleri, mart ayında tüketici hizmetleri ile turizm ve eğlence şirketlerinin en fazla etkilenen sektörler arasında olduğunu gösterdi. Avrupa’daki tedarik zincirleri ve girdi maliyetleri üzerindeki baskı, coğrafi yakınlık ve Hürmüz güzergâhına bağımlılık nedeniyle özellikle belirginleşti .

IMF, Dünya Bankası ve BM’den büyüme ve enflasyon uyarıları

Uluslararası kuruluşların tahminleri, PMI verilerindeki bozulmanın daha geniş bir makroekonomik tabloya işaret ettiğini gösteriyor:

• IMF, Nisan 2026: Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan’ı kapsayan MENAP bölgesi için 2026 büyüme tahmini yüzde 1,4’e indirildi. Bu, Ekim 2025 tahminine göre 2,3 puanlık bir aşağı yönlü revizyon anlamına geliyor. IMF ayrıca Brent petrolünün varil başına 100 doların üzerine çıktığını belirtti .
• Dünya Bankası, Nisan 2026: Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve enerji altyapısındaki yıkımın piyasaları bozduğunu, finansal oynaklığı artırdığını ve 2026 büyüme görünümünü zayıflattığını bildirdi. İran hariç MENAAP bölgesinde büyümenin yüzde 1,8’e gerilemesi bekleniyor . Hürmüz üzerinden taşınan hidrokarbon ihracatına yüksek bağımlılıkları nedeniyle 2026’da Irak için yüzde 8,6, Kuveyt için yüzde 6,4 ve Katar için yüzde 5,7’lik GSYH daralması öngörüldü .
• IEA-IMF-Dünya Bankası koordinasyon grubu: Çatışmanın tarihteki en büyük enerji arz açıklarından birini yarattığı ve etkinin petrol, doğal gaz, gübre, gıda, turizm ve tedarik zincirlerine yayıldığı uyarısında bulundu .
• BM’nin 2026 ortası raporu: Çatışmanın 2023’ten bu yana süren küresel dezenflasyon eğilimini durdurduğu belirtildi. Gelişmekte olan ekonomilerde enflasyonun yüzde 4,2’den yüzde 5,2’ye yükselmesi bekleniyor; artışta enerji, taşımacılık ve ithalat maliyetleri etkili oluyor .

PMI verilerinin verdiği ana mesaj

PMI göstergeleri, Orta Doğu’daki çatışmanın tek bir bölgeye sıkışmış bir enerji krizi olmadığını ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı kesintisi; yakıt fiyatları, sigorta primleri, navlun maliyetleri ve üretim girdileri üzerinden önce Körfez ekonomilerine, ardından Avrupa ve gelişmekte olan ülkelere yansıyor.

Fransa’da hizmetler sektörünün daralması talep tarafındaki kırılganlığı gösterirken, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki sert PMI düşüşleri arz şokunun petrol dışı faaliyetleri de baskılayabildiğine işaret ediyor. Mısır’daki zayıf seyir ise enerji ithalatçılarının hem maliyet enflasyonu hem de düşük talep nedeniyle daha ağır bir bedel ödeyebileceğini gösteriyor. Kuruluşların büyüme tahminlerindeki indirimler ve enflasyon uyarıları, PMI anketlerinin işaret ettiği tablonun geçici bir güven kaybından daha fazlası olabileceğine dikkat çekiyor.