Apple Siri’yi Yapay Zekayla Yeniden Tasarlıyor: Yayıncılara Dev Bir Teklif

Görüşmelerin henüz erken veya orta aşamada olduğu belirtiliyor. Hangi yayıncılarla görüşüldüğü, her birine ne kadar ödeme yapılacağı ve anlaşmaların arşivleri de kapsayıp kapsamadığı ise henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil .

“Kullandıkça Öde” Modeli: Sektörün Alıştığından Farklı

Apple’ın teklifinin en dikkat çekici yanı, değişken ödeme planı. Bu modelde yayıncılar, içerikleri Siri tarafından her kullanıldığında ödeme alacak; sabit ve garantili yıllık bir ücret söz konusu değil .

Sektördeki standart yapay zekâ içerik anlaşmaları – OpenAI’ın Axel Springer, Dotdash Meredith, News Corp gibi şirketlerle yaptığı anlaşmalar veya Google’ın yayıncı ortaklıkları – genellikle eğitim verilerine ve canlı içeriğe geniş erişim karşılığında sabit, peşin ödemeler içeriyor . Apple’ın kullanıma dayalı teklifi bu mantığı tersine çeviriyor; ödemeyi doğrudan sorgu hacmine veya içerik erişimine bağlıyor.

Bilinmeyenler: Ödeme mekanizmasının tam olarak nasıl işleyeceği henüz netleşmiş değil. Ödemelerin her sorguda mı, her oturumda mı, her makale görüntülemesinde mi yoksa başka bir ölçüte göre mi yapılacağı hâlâ müzakere ediliyor .

İçerik Odağı: Arşiv Değil, Gündem

Apple’ın odak noktası, arşivlenmiş eğitim verileri değil; canlı, güncel haberler ve bilgiler . Şirket, Siri’nin yakın zamandaki olaylarla ilgili soruları yanıtlayabilmesini ve doğru, güncel haber yanıtları verebilmesini istiyor. Bu, Apple’ın bir eğitim lisansından ziyade bir “görüntüleme” veya “temellendirme” lisansı (AI’nın canlı makalelerin özetlerini, alıntılarını ve bağlantılarını atıfla birlikte sunması) peşinde olduğunu gösteriyor .

Bu yaklaşım, Apple Intelligence’ın cihaz içi ve Özel Bulut Bilişim mimarisiyle de uyumlu; özetleme ve arama gibi görevler için gerçek zamanlı içerik akışı gerekiyor .

Apple News+ İlişkilerini Kullanmak

Apple, 2019’da başlatılan ücretli haber toplama hizmeti Apple News+ aracılığıyla kurduğu mevcut ticari ilişkileri değerlendiriyor . Birçok yayıncı halihazırda Apple News+ kapsamında Apple ile gelir paylaşımı anlaşmaları yapmış durumda. Yeni yapay zekâ lisans görüşmeleri bu mevcut anlaşmalardan ayrı olsa da, önceden kurulmuş bir ortaklığa sahip olmak Apple’a, yayıncılarla soğuk bağlantı kuran diğer yapay zekâ şirketlerine kıyasla önemli bir avantaj sağlıyor .

News Corp’a ait Wall Street Journal, Apple News+’a en erken katılan yayıncılardan biriydi ve halihazırda Apple ile haber içeriği için ticari anlaşmaları bulunuyor .

Sektör Bağlamı: Ya Lisansla, Ya Dava Aç

Medya sektöründeki yayıncılar giderek artan bir şekilde iki yoldan birini seçmek zorunda kalıyor :

• İçeriklerini lisanslamak: OpenAI’ın Axel Springer, Dotdash Meredith, News Corp, Vox Media, The Atlantic, Time, Condé Nast, Hearst, The Guardian ve diğerleriyle yaptığı anlaşmalarda veya Google’ın yayıncı anlaşmalarında olduğu gibi yapay zekâ şirketlerinden gelir elde etmek .
• Dava açmak: The New York Times, The Intercept ve diğerlerinin yaptığı gibi, telif hakkıyla korunan materyallerin izinsiz kullanımı nedeniyle yapay zekâ şirketlerine dava açmak .

Apple’ın değişken ödeme modeli, içeriklerinin uzun vadeli değerinin altında bir fiyata kilitlenmek istemeyen yayıncılar için cazip olabilir. Ancak bazı yayıncılar, kullandıkça öde yapısına temkinli yaklaşıyor çünkü bu model tüm talep riskini tamamen onların üzerine yıkıyor. Siri’nin içeriklerini kullanımı düşük olursa, sağladıkları haberciliğin değeri ne olursa olsun alacakları ödeme de düşük olacak .

Bunun Yapay Zekâ Lisanslama Ortamı İçin Anlamı

Apple’ın önerdiği model, yapay zekâ içerik lisanslamasında gerçek bir yenilik olsa da, her iki taraf için de belirsizlikler getiriyor:

Yayıncılar için potansiyel faydalar:

• Siri kullanımı yüksek olursa gelirde tavan yok
• İçeriğin zamanla değer kaybetmesi riskine karşı sabit fiyata kilitlenmekten kaçınma
• Ödemeyi fiili tüketimle ilişkilendirdiği için bazılarına göre daha adil bir model

Yayıncılar için potansiyel riskler:

• Garantili bir gelir tabanı yok; tüm talep riski yayıncıda
• Gelir tamamen Apple’ın ürün kararlarına ve kullanıcı benimsemesine bağlı
• Sabit yıllık ücretlere kıyasla bütçeleme ve planlama yapmak çok daha zor

Görüşmeler başarılı olursa Apple’ın modeli, OpenAI ve Google gibi rakipleri daha esnek koşullar sunmaya zorlayabilir. Anlaşma sağlanamazsa bu, yayıncıların değişken getiri potansiyeli yerine garantili geliri tercih ettiğinin bir işareti olabilir.

Kilit Belirsizlik

Müzakereler hâlâ devam ediyor ve birçok ayrıntı henüz bilinmiyor . Hiçbir yayıncı anlaşmaya katıldığını kamuoyuna doğrulamış değil ve Apple konuyla ilgili resmî bir açıklama yapmadı . Nihai anlaşma yapısı ve önemli bir yayıncının anlaşmadan çekilip çekilmeyeceği, “kullandıkça öde” modelinin pratikte işe yarayıp yaramayacağının veya sadece bir pazarlık taktiği olup olmayacağının gerçek testi olacak.