Sizinle Türkçe’nin de dahil olduğu doğal dillerde konuşabilen yeni nesil depo robotları, Amazon’un Avrupa’daki en büyük lojistik hamlesinin merkezinde yer alıyor.

Haziran 2022’de tanıtılan ilk Proteus, yalnızca yükleme alanlarında çalışacak şekilde tasarlanmıştı; paletli yük arabalarını (GoCart) taşıyor ve insanların arasında güvenle dolaşıyordu . 2026 modeli ise deponun herhangi bir noktasında, bir şeylerin taşınması gereken her yerde görev alabiliyor . Bu genişleyen çalışma alanı, doğal dil etkileşimiyle birleştiğinde, Proteus’u fiziksel olarak en yorucu işler –ağır arabaları ve malzemeleri taşımak– için selefinden çok daha esnek bir araç haline getiriyor.

Proteus’un Avrupa’daki sipariş karşılama merkezlerine 2027’nin ilk yarısında gelmesi planlanıyor .

10 Milyar Euro’luk Avrupa Modernizasyon Planı

Yeni Proteus’un sahneye çıkışı, çok daha büyük bir mali taahhüdün içinde yer alıyor. Amazon, Avrupa genelinde sipariş karşılama ve teslimat ağını genişletmek ve modernize etmek için 10 milyar Euro’nun (yaklaşık 11,6 milyar Dolar) üzerinde bir yatırım yapacağını doğruladı . Bu, şirketin şimdiye kadarki en büyük Avrupa lojistik atağı olarak adlandırılıyor; daha hızlı teslimatlar, daha güvenli işyerleri ve daha nitelikli roller hedefleyen, çok yıllı bir donanım, yazılım ve iş gücü yenilemesini kapsıyor.

Yatırımın kritik bir ayağı da yeni iş alanları yaratmak: Amazon, önümüzdeki yıllarda Avrupa operasyonlarında 25.000 yeni kalıcı istihdam sağlayacak . Bunlar geçici sezonluk pozisyonlar veya düşük saatli sözleşmeler değil; Amazon’un yeni robot iş arkadaşlarının yanında var olacak tam zamanlı roller.

Proteus’un Ötesi: STARK ve Vulcan Depoya Giriş Yapıyor

Dartford’daki sahnede olan tek robot Proteus değildi.

• STARK: Amazon’un ‘sepet manipülatörü’ olarak adlandırdığı, iş birliğine dayalı bir robotik sepet taşıma sistemi. Ağır kutu ve konteynerleri taşımak için tasarlanan STARK, halihazırda bazı Avrupa tesislerinde çalışıyor ve 2027’ye kadar 15 Avrupa merkezinde konuşlandırılması planlanıyor .
• Vulcan: Amazon’un ‘dokunma hissine’ sahip ilk robotu. Vulcan, önceki robot tutucuların başaramadığı bir hassasiyetle, narin eşyalardan şekilsiz ürünlere kadar çok çeşitli nesneleri ele almak için kuvvet sensörleri ve fiziksel yapay zeka kullanıyor . Sistem, Amazon dağıtım merkezlerinden geçen ürünlerin yaklaşık %75’ini manipüle edebiliyor. Vulcan, ilk olarak Mayıs 2025’te Almanya’nın Dortmund kentinde tanıtılmıştı ve şu anda ABD’nin Spokane ve Almanya’nın Hamburg kentlerindeki merkezlerde aktif olarak çalışıyor, daha geniş bir Avrupa lansmanı da yakında başlayacak .

Proteus, STARK ve Vulcan’ın ortak noktası, güvenlik kafeslerinin arkasında değil, insan çalışanlarla birlikte, aynı alanda çalışmak üzere tasarlanmış olmaları. Amazon’un mesajı net: Bu makineler, fiziksel olarak en zorlayıcı, en tekrarlayan işleri devralarak, depo çalışanlarının insan muhakemesi ve problem çözme becerisi gerektiren rollere daha fazla zaman ayırmasını sağlıyor .

1 Milyar Dolarlık Kariyer Seçimi Pledi

Amazon, aynı gün yaptığı bir başka duyuruyla, Avrupa’daki otomasyon atağının paralelinde insana yapılan bir yatırımın da altını çizdi. Şirket, küresel olarak 2030’a kadar, operasyonlarda çalışan personelin üniversite harçlarını, sertifikalarını ve beceri eğitimlerini karşılayan amiral gemisi programı Kariyer Seçimi’ne (Career Choice) 1 milyar Dolar aktaracağını taahhüt etti .

Sadece Avrupa’daki çalışanlar için 2026 yılında 30 milyon Euro’dan fazla bir bütçe ayrıldı. Bu fon, siber güvenlik, yazılım geliştirme, lojistik yönetimi, yenilenebilir enerji ve mekatronik gibi, tam da Amazon’un kendi içinde yaygınlaştırdığı otomasyondan etkilenmeyecek, geleceğe dönük alanları kapsıyor .

2012’den beri faaliyette olan Kariyer Seçimi programına bugüne kadar dünya çapında 300.000’den fazla çalışanın (30.000’i İngiltere’de) katıldığı belirtiliyor . Program, ulusal düzeyde tanınan kursların eğitim ücretlerinin %100’üne kadarını karşılıyor ve çalışanın daha sonra şirketten ayrılması durumunda herhangi bir geri ödeme şartı bulunmuyor . Bu 1 milyar Dolarlık taahhüt, Amazon’un 2025 sonunda duyurduğu 2,5 milyar Dolarlık ‘Geleceğe Hazır 2030’ (Future Ready 2030) küresel beceri geliştirme programının bir parçası .

Otomasyon ve İnsan Güçlendirme El Ele

Bu duyuruların her birindeki örüntü bilinçli bir şekilde kurgulanmış durumda. Amazon, bir yandan yapay zeka destekli robotlara milyarlarca Euro yatırım yaparken, diğer yandan personel sayısını artırıyor ve çalışanlarının çoğu zaman depo katından çok uzak alanlarda yeni beceriler kazanması için para ödüyor. Amazon yöneticileri, yeni sistemlerin çalışanları desteklemek, onların yerini almak için değil, tasarlandığını vurguladı . Robotlar ağır yükleri, tekrarlayan sepet taşıma işlerini ve zamanla eklem ağrılarına yol açan zorlu fiziksel manipülasyonları üstleniyor. Amazon’un argümanına göre, insan çalışanlar depo ağı içinde daha yüksek becerili, fiziksel olarak daha az yıpratıcı rollere odaklanmak için serbest kalıyor, ya da Kariyer Seçimi aracılığıyla Amazon dışında tamamen yeni bir kariyere yelken açıyor.

Bu robot-iş gücü dengesinin, depo lojistiği ekonomisinin gerçekleri altında nasıl tutacağı, tüm Avrupa’da ve ötesinde yakından izlenecek. Şimdilik Amazon, konuşan robotların ve eğitim çeklerinin yan yana var olabileceğine dair 10 milyar Euro’luk bir iddiaya girmiş durumda.