iOS 27’nin Gizli Siri Uzantıları: Apple Üçüncü Parti Yapay Zeka Seçeneğini Nasıl Geliştirdi ve Neden Tanıtmadı?

Gizli Çerçeve: Kod İnceleyicilerinin Bulguları

Bloomberg'den Mark Gurman ve The Next Web'in raporlarına göre, iOS 27 geliştirici beta 1 sürümü, kullanılmayan bir "Uzantılar" çerçevesi içeriyor . Kod, varsayılan bir yapay zeka modelinin seçilebileceği bir kullanıcı ayarları paneline ve yapay zeka modeli uzantılarına ayrılmış bir App Store bölümüne referanslar içeriyor. Bu altyapı, örneğin Claude uygulamasını yükleyen bir kullanıcının, onu Siri'nin sorgularını yanıtlayan motor olarak seçmesine olanak tanıyacak .

Kapsam, sesli asistanın ötesine geçiyor. Uzantılar API'si dört sistem alanında kendini gösteriyor: Siri sohbet uygulaması, Yazma Araçları, Görsel Oyun Alanı ve sistem genelindeki arama yüzeyi . Bu, rakip yapay zeka modellerinin Apple Intelligence içinde bu kadar derinlemesine çalışması için Apple'ın yerel bir altyapı inşa ettiği ilk sefer .

Kod mevcut olmasına rağmen, bu özelliğe dair geçiş anahtarı Apple tarafında kapalı durumda ve özellik beta test kullanıcıları tarafından görülemiyor .

Apple Neden Tanıtımı Atladı?

Apple'ın WWDC'deki sessizliği bir gözden kaçırma değildi. Birçok rapor, kamuya açık bir lansmanı imkansız kılan birden fazla faktörün bir araya geldiğini belirtiyor .

Avrupa Birliği'ndeki Düzenleyici Açmaz

En büyük engel Avrupa Komisyonu. Apple, WWDC haftasında, Dijital Pazarlar Yasası (DMA) uyumluluğuyla ilgili çözülemeyen müzakereleri gerekçe göstererek Siri AI'ın Avrupa Birliği'nde kullanıma sunulmayacağını doğruladı . The Next Web'e göre AB, Apple'ın "Güvenilir Sistem Aracısı" (Trusted System Agent) önerisini reddetti. Bu mekanizma, rakip sanal asistanların hassas cihaz verilerine doğrudan maruz kalmadan Siri AI'ın yeteneklerine erişmesini sağlayacaktı . DMA uyumluluk mimarisi hala tartışmalıyken, üçüncü parti yapay zeka modellerini Siri'nin derinliklerine davet eden bir çerçeveyi duyurmak yasal olarak riskli olurdu.

OpenAI’ın Yasal Tehditleri

Apple'ın ChatGPT ile uzun süredir devam eden entegrasyonu bozuldu. OpenAI'ın, Apple'ın entegrasyonu yeterince tanıtmadığını, kötü bir kullanıcı deneyimi tasarladığını ve Siri içinden ChatGPT'ye derinlemesine erişimi sınırladığını iddia ederek sözleşmenin ihlali gerekçesiyle yasal işlem başlatmayı araştırdığı bildiriliyor . Bloomberg'e göre OpenAI, resmi bir sözleşme ihlali bildirimi de dahil olmak üzere çeşitli seçenekleri hazırlamak için harici bir hukuk firmasıyla anlaştı, ancak şirket hala mahkeme dışı bir anlaşma umuyor .

Kullanıcıların, bir sorguyu modele yönlendirmek için özellikle "ChatGPT" demesi veya yazması gerekiyor ve Siri arayüzünün, bağımsız ChatGPT uygulamasına kıyasla daha az bilgi döndürdüğü bildiriliyor . Şirket içinde OpenAI, entegrasyonu beklenen abonelik gelirini sağlayamayan bir "fiyasko" olarak tanımladı . Bozulan ilişki, WWDC'de üçüncü parti yapay zeka entegrasyonlarının kamuya açık herhangi bir şekilde genişletilmesine yasal bir tehlike ekledi.

Elon Musk’ın Rekabet Davası

Durumu daha da karmaşıklaştıran bir diğer unsur ise, Elon Musk'ın Apple ve OpenAI'a karşı, orijinal ChatGPT anlaşmasının rekabet yasalarını ihlal ettiği iddiasıyla açtığı devam eden antitröst davasıdır . Bir yargıç, Apple'a Craig Federighi'den Apple-OpenAI anlaşmasıyla ilgili dahili belgeleri paylaşmasını emretti . Kötüleşen ortaklık bu davanın seyrini etkileyebilir ve Apple'ın, çok modelli bir yapay zeka kabuğunu kamuoyu önünde savunarak yasal riskleri artırmaya istekli olmaması muhtemeldir.

Mesajlaşma ve Stratejik Belirsizlik

Yasal ve düzenleyici zorlukların ötesinde Apple, Uzantılar çerçevesiyle ilgili bir mesajlaşma sorunuyla karşı karşıya. Bu özellik, Siri'yi etkili bir şekilde rakip modeller için bir "kabuk" haline getirirdi; bu da Siri AI'ın Apple'ın kendi özel zeka katmanı olarak özenle hazırlanmış lansmanını baltalayan bir anlatıdır . Apple, çerçeveyi gizleyerek, Siri'yi bağımsız bir asistan yerine bir yapay zeka model komisyoncusu olarak yeniden konumlandıran bir özelliğe kamuoyu önünde taahhütte bulunmadan önce AB açmazını ve OpenAI anlaşmazlığını çözmek için zaman kazanıyor.

Apple’ın Yeni Siri AI: Google Gemini Mimarisi

Uzantılar çerçevesi gizlenirken Apple, 2026'nın ilerleyen dönemlerinde kademeli bir dağıtımla gelecek olan tamamen yeniden inşa edilmiş bir asistan olan Siri AI'ı duyurdu . Mimari, Ocak 2026'da duyurulan ve Google ile yapılan çok yıllı bir anlaşmanın sonucudur. Bu anlaşma uyarınca, yeni nesil Apple Temel Modelleri (Apple Foundation Models), Google'ın Gemini teknolojisine dayanmaktadır .

Craig Federighi, WWDC'de bu düzenlemeyi detaylandırarak Apple'ın, Google'ın kendi müşterilerine sunduğu istemci kodlarının, modellerin veya altyapının hiçbirini kullanmadığını vurguladı. Bunun yerine Apple, Gemini teknolojisi üzerine inşa edilmiş kendi özel modellerini eğitiyor ve çalıştırıyor . Bir "Sistem Orkestratörü" (System Orchestrator), Siri sorgularının yaklaşık %80'ini cihaz üzerindeki bir Apple Temel Modeline yönlendirirken, yalnızca en karmaşık istekler bulut tabanlı Apple Temel Modellerine gönderiliyor .

Her iki şirketin ortak açıklamasında, Google'ın bu modeller için Apple'ın "tercih edilen bulut sağlayıcısı" olarak hizmet verdiği, ancak ortaklığın Apple tarafında münhasır olmadığı belirtildi . Apple, kullanıcıların bir Google hesabına ihtiyaç duymadığını, Google'ın kişisel verilere erişemediğini ve Siri AI'ın Apple cihazlarında ve Apple'ın Özel Bulut Bilişim (Private Cloud Compute) altyapısında çalıştığını ifade etti .

Yeni Siri AI, daha konuşkan, çok turlu diyaloglar yapabilen ve soruları yanıtlamak için mesajlar, e-postalar, fotoğraflar ve takvim verileri gibi kişisel bağlamlardan yararlanabilen bir asistan olarak tasarlandı . Ayrıca, mevcut sistem genelindeki entegrasyonun yanı sıra özel bir Siri uygulamasını da tanıtıyor .

Kullanılabilirlik ve Özellik Sınırlamaları

Siri AI'ın lansmanı, resmi olarak duyurulduğu yerlerde bile parçalı ve kısıtlı.

• AB hariç tutulması: Belirtildiği gibi, Avrupa Birliği, lansmanda Siri AI'ı alamayacak. Apple, Avrupa Komisyonu ile çözülemeyen DMA uyumluluk müzakerelerini gerekçe gösterdi . AB için herhangi bir zaman çizelgesi bulunmuyor.
• Dil ve bölgesel kullanıma sunma: "Yeni Siri" başlangıçta yalnızca İngilizce olacak ve ilk olarak belirli bölgelerde kullanıma sunulacak. Daha geniş dil desteği henüz detaylandırılmadı .
• Kademeli özellikler: Apple, Siri AI sürümünü kademeli bir dağıtım olarak konumlandırıyor. WWDC'de duyurulan bazı yetenekler iOS 27 döngüsünün ilerleyen dönemlerinde gelecek, bu da ilk sürümün eksik olacağı anlamına geliyor . Geliştirici betaları Haziran ayından itibaren kullanıma sunulurken, kullanıcı betasının yılın ilerleyen dönemlerinde gelmesi bekleniyor .
• Uzantılar devre dışı: Üçüncü parti Uzantılar çerçevesi, geliştirici betasında mevcut olmasına rağmen Apple'ın arka planında kapalı durumda ve duyurulmuş bir lansman tarihi yok .

Uzantılar Çerçevesi Geliştiriciler ve Kullanıcılar İçin Ne Anlama Geliyor?

Nihayet etkinleştirildiğinde, Uzantılar çerçevesi, yapay zeka modellerinin Apple platformlarıyla entegre olma biçiminde önemli bir değişimi temsil edecek. Yapay zeka şirketlerinin, uygulamalarını Apple'ın Uzantılar API'sini destekleyecek şekilde güncellemeleri, App Store üzerinden Apple'ın kurallarına göre dağıtmaları ve bu kanal aracılığıyla satın alınan abonelikler üzerinden standart %30 komisyon ödemeleri gerekecek .

Kullanıcılar için deneyim, tercihe bağlı olarak tasarlanmıştır: uyumlu bir yapay zeka uygulamasını yükleyin; uygulama, Siri ayarlarında seçilebilir bir model olarak görünecektir . Google Gemini, sözleşmeye bağlı olarak daha derin bir seviyede varsayılan yapay zeka motoru olarak yer alırken, Claude, ChatGPT ve potansiyel olarak diğer modeller kullanıcı tarafından seçilebilir alternatifler olarak gelecek .

Bu özellik, Apple'ın platformunu üçüncü parti yapay zekaya en önemli açılımı olacak ve ChatGPT'nin 2024'ten beri sahip olduğu fiili münhasır konumu sona erdirecekti . Ancak düzenleyici ve yasal zorluklar çözülmeden, bu özellik tamamen inşa edilmiş ancak tamamen erişilemez durumda kalmaya devam ediyor — sevkiyat için izin bekleyen bitmiş bir ürün .