Katz'ın 'Kalıcı Varlık' Çıkışı, Ateşkes Anlaşmasını Temelinden Sarsıyor

İsrail, Lübnan ve ABD arasındaki gerilim, Haziran 2026'da imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından en yüksek seviyeye ulaştı. Üç cephede aynı anda gelişen kriz, müzakere edilmiş barış sürecine doğrudan bir meydan okuma, sistematik yıkım ve savaş suçu suçlamaları ile İsrail askeri faaliyetlerinin güney Lübnan'da geniş çaplı orman yangınlarına kasten yol açtığı iddialarını içeriyor.

Katz'ın 'Kalıcı Varlık' Çıkışı ve ABD Tepkisi

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, 12 Ağustos 2026'da güney Lübnan'a yaptığı bir ziyarette, İsrail güçlerinin orada kalıcı olarak kalacağını ilan ederek, "biz burada kalmak için buradayız" ifadesini kullandı . Bu açıklama, 26 Haziran 2026'da Washington'da imzalanan ABD arabuluculuğundaki Üçlü Çerçeve Anlaşması'nın şartlarıyla doğrudan çelişiyordu.

Trump yönetimi, beklenmedik bir şekilde sert ve doğrudan bir kamuoyu kınamasıyla yanıt verdi. Axios'a konuşan bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Katz'ın yorumlarının İsrail'in kendi taahhütleriyle çeliştiğini belirterek, "güney Lübnan'da kalıcı bir askeri varlık, her iki ülkenin de uzun vadeli barış ve güvenliğiyle bağdaşmaz" ve çerçeve anlaşmasına aykırı olduğunu vurguladı .

ABD'nin bu eleştirisinin ardından Katz, 13 Ağustos'ta geri adım atarak, İsrail'in Hizbullah tamamen silahsızlandırılana kadar çekilmeyeceğini söyledi ve bu varlığı kalıcı olmaktan ziyade koşullu olarak tanımladı . Ancak bu dönüş, çerçeve anlaşmasının çekilmenin silahsızlandırmadan sonra değil, onunla eş zamanlı olarak gerçekleşmesini öngördüğü gerçeğini değiştirmedi.

26 Haziran Çerçeve Anlaşması: Kırılgan Bir Temel

26 Haziran 2026'da Washington'da imzalanan ABD arabuluculuğundaki anlaşma, performansa dayalı bir süreç öngörmektedir :

• İsrail güçlerinin aşamalı olarak güney Lübnan'dan çekilmesi.
• Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve askeri altyapısının sökülmesi.
• Boşaltılan bölgelerin kontrolünü sağlamak üzere Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin (LAF) konuşlandırılması.
• Lübnan egemenliğinin yeniden tesis edilmesi için bir mekanizma.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmayı bir "ilk adım" ve "Lübnan'ın egemenliğini yeniden tesis etmek için açık ve yapılandırılmış bir süreç" olarak tanımladı . Anlaşmanın ardından, en son Ağustos 2026 başında Roma'da aşamalı çekilme için "pilot bölgeler" oluşturulmasına odaklanan yedinci tur müzakereler de dahil olmak üzere birden fazla müzakere turu gerçekleşti . Katz'ın açıklaması, bu müzakere edilen çerçevenin altını doğrudan oydu.

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'dan Sert Tepki: 'Sistematik Yıkım'

Başbakan Nevvaf Selam, 12 Ağustos'ta güney Lübnan'daki İsrail operasyonlarını kınayarak, özellikle şu noktalara dikkat çekti :

• "Evlerin sistematik olarak yıkılması" — İsrail güçleri, Mansuri, Zavtar eş-Şarkiye ve Kfar Tebnit gibi köylerdeki konutları yıkıyor.
• Buldozer operasyonları ve altyapı ile devlet binalarının tahrip edilmesi.
• Dini yapılara yönelik saldırılar ve bölge sakinlerine yönelik tehditler.

Salam, İsrail'i toplu cezalandırma uygulamakla suçladı ve "Lübnan'ın tarihini silmeye çalıştığını" söyledi . Köylerin tamamen askeri tesis olduğu iddialarının "hiçbir mantığa sığmadığını ve yıkım için bir bahane olamayacağını" belirtti . Salam ayrıca hükümetinin, savaş suçları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerine dair kanıt toplama çabalarını desteklediğini ifade etti . Ayrı bir gelişmede, Salam, İsrail'i ağır ihlallerle suçlayan bir paylaşımının silinmesinin ardından X hesabının hacklendiğini söyledi .

Yangın Suçlamaları: Güney Lübnan'da 'Ekokırım'

Güney Lübnan'daki itfaiyeciler, bölge sakinleri ve çevre grupları, İsrail ordusunu ormanları, zeytinlikleri ve tarım arazilerini ateşe vermek için kasten insansız hava araçları (drone), işaret fişekleri ve mühimmat kullanarak yangın başlatmakla suçluyor . Önemli detaylar şunlardır:

• Hüseyin Fakih, Nebatiye bölgesi sivil savunma şefi, The Guardian'a cephe hattına yakın arazilerin %30-40'ının yangınlardan etkilendiğini söyledi .
• İtfaiyeciler, yangınları söndürmeye çalışırken İsrail'e ait drone saldırılarına hedef olduklarını ve geri çekilmek zorunda kaldıklarını bildiriyor .
• Hizbullah'ın Medya İlişkileri birimi, bunu kasıtlı bir çevresel yıkım kampanyası olarak kınadı .
• Lübnan Başbakanı, İsrail'in genel yaklaşımını bir "kavurulmuş toprak politikası" olarak tanımladı .
• Çevre savunucuları bu taktiği "ekokırım" olarak nitelendirdi .

Tarafların Pozisyonları Özeti

Aktör	Pozisyon
İsrail (Katz)	Güçler, Hizbullah silahsızlanana kadar kalacak; başlangıçta "kalıcı" varlık olarak ilan etti, ardından ABD eleştirileri sonrasında "koşullu" varlığa dönüştürdü
Lübnan (Salam)	Evlerin ve dini yapıların sistematik yıkımı uluslararası hukuku ihlal ediyor; İsrail'i kavurulmuş toprak politikası ve kasten orman yangını çıkarmakla suçluyor
ABD (Trump yönetimi)	Katz'ın ifadesini 26 Haziran çerçevesiyle tutarsız bularak reddetti; Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve LAF'ın konuşlandırılmasına bağlı olarak aşamalı çekilme konusunda ısrar ediyor

Müzakere Durumu ve Temel Çelişki

ABD'nin arabuluculuk yaptığı yedinci tur müzakereler Ağustos 2026 başında Roma'da "pilot bölgeler" konusunda ilerleme kaydedilmesiyle sonuçlandı, ancak uygulama hâlâ askıda . Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını doğrulamak için İngiltere, İtalya, İsviçre ve Endonezya'dan oluşan dört ülkelik bir kısa liste üzerinde anlaşmaya varıldığı bildirildi, ancak Lübnanlı bir yetkili daha sonra bir anlaşmaya varıldığını yalanladı .

Temel çelişki şu: İsrail, Hizbullah tamamen silahsızlanmadıkça çekilmeyeceğini söylüyor, ancak çerçeve anlaşması çekilmenin silahsızlanmayla eş zamanlı olarak gerçekleşmesini öngörüyor. Bu arada, devam eden yıkımlar ve yangın suçlamaları ateşkesin uygulanabilirliğini daha da aşındırıyor.