Çin’den 10 Dakikalık Beyin İmplantı: Neuralink’e Karşı Damar Yoluyla BCI Yarışı

Beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI) yarışında Çinli bir girişim, soruna kökten farklı bir yaklaşım getiriyor: Kafatasını açmak yerine, cihazı boyundaki bir damardan geçirerek beyindeki kan damarlarına yaklaşık 10 dakikada yerleştiriyor. Bu alandaki öncü şirket, Şanghay merkezli StairMed Technology (Jieti Medical olarak da biliniyor). Firma, açık kafatası ameliyatını tamamen ortadan kaldıran bir endovasküler (girişimsel) BCI geliştirdi .

10 Dakikalık İmplant Nasıl Çalışıyor?

StairMed'in cihazı, boyundaki bir kan damarından girip damar sistemi boyunca ilerleyerek beyne ulaşacak şekilde tasarlandı. Şirketin kurucu ortağı Zhao Zhengtuo bu işlemi, stent yerleştirmeye benzetti . Pekin'deki Xuanwu Hastanesi'nden cerrah Duan Wanru, South China Morning Post'a yaptığı açıklamada deneyimli bir cerrahın cihazı 10 dakika gibi kısa bir sürede konumlandırabildiğini söyledi .

Neuralink'in implantı, kafatasını açmak ve beyin dokusuna ultra ince elektrot iplikleri yerleştirmek için cerrahi bir robot gerektirirken, StairMed'in yaklaşımı minimal invaziv. Cihaz, damar duvarının hemen dışına sabitleniyor ve bu sayede cerrahi risk ile iyileşme süresini önemli ölçüde azaltması bekleniyor .

Finansman ve Destekçiler

StairMed, son bir yıl içinde Tencent ve Alibaba gibi büyük yatırımcılardan 1,1 milyar yuanın (~163 milyon dolar) üzerinde fon topladı . Mart 2026'da Alibaba, 500 milyon yuanlık stratejik bir finansman turuna liderlik etti. Bu tura Tencent, SDIC Venture Capital, OrbiMed, Qiming Venture Partners ve diğerleri de mevcut hissedar olarak katıldı .

Teknolojinin Geldiği Nokta

Şu ana kadar prosedür koyunlar üzerinde başarıyla test edildi . Ağustos 2026 itibarıyla StairMed, kendi cihazı için henüz insan denemelerine başlamadı. Bu nedenle sıkça konuşulan 10 dakikalık yerleştirme süresi, şu anda hastalar için mevcut bir prosedürden ziyade araştırmacılar tarafından gösterilen bir hedef .

Bununla birlikte, Haziran 2025'te Nankai Üniversitesi liderliğindeki bir ekip, kan damarları yoluyla implante edilen bir girişimsel BCI'nin dünyadaki ilk insan denemesini tamamladı . Boyun damarından minimal invaziv bir işlemle hastanın kafa içi damar sistemine yönlendirilen stent elektrot sayesinde, 67 yaşındaki felçli bir erkek hasta uzuv fonksiyonlarını önemli ölçüde geri kazandı . StairMed, damar yoluyla yerleştirme programı için Çin Bilimler Akademisi ile ortaklık kurdu .

Neuralink ile Rekabet

StairMed, Elon Musk'ın Neuralink'i ile açıkça rekabet etmeyi hedefliyor . En büyük teknik fark, Neuralink implantının kraniyotomi (kafatasının açılması) ve elektrot ipliklerini yerleştirmek için cerrahi bir robot gerektirmesi; StairMed'in endovasküler yaklaşımı ise kan dolaşımı yoluyla giriyor . Bu durum, cerrahi riski önemli ölçüde düşürebilir ve tedavi edilebilecek hasta kitlesini genişletebilir .

Çin'in Daha Geniş BCI Hamlesi

Pekin'in politika hedefi, 2030 yılına kadar 2-3 küresel rekabetçi BCI oyuncusu yetiştirmek . ABD BCI pazarının 2035 yılına kadar 80 milyar dolar değerine ulaşması öngörülüyor . Nankai Üniversitesi ve Xuanwu Hastanesi'ndeki Çinli araştırma grupları da endovasküler BCI yaklaşımlarını ilerletiyor, bu da sektörde koordineli bir ulusal hamleye işaret ediyor .