Boeing 777-9’da Kriz: Emirates ve Lufthansa İlk Üretilen Uçakları Neden Reddediyor?

Neden teslim almayı reddediyorlar?

Sorunun temelinde, bu uçakların 2019 ile 2021 yılları arasında, yani sertifikasyon tamamlanmadan önce üretilmiş olması yatıyor. O tarihten bu yana onaylanan tip tasarımı o kadar değişti ki, bu uçakları mevcut standarda getirmek için "büyük çaplı" revizyon gerekiyor . Emirates Başkanı Clark, bu jetleri neredeyse "kullanılamaz" olarak nitelendirdi ve mevcut üretim ve sertifikasyon standartlarını karşılamak için kapsamlı modifikasyonlara ihtiyaç duyacaklarını belirtti . Daha önce hiç uçmamış bir test gövdesi olan WH007, "değişiklik entegrasyonu" maliyetinin ekonomik bulunmaması nedeniyle hurdaya ayrılmıştı .

Sertifikasyon ve uçuş testlerinde son durum

Program 2026 yılında önemli ilerlemeler kaydetti:

• Mart 2026: FAA (ABD Federal Havacılık İdaresi), 777-9'un sertifikasyon testlerinin 4A Aşaması'na geçmesine onay verdi ve ilk kez FAA pilotları kokpite girdi [Kaynaklarda Reuters].
• Haziran 2026: FAA, bir sonraki kritik aşama olan 4B Aşaması'nı onayladı [Leeham News].
• Temmuz 2026: Boeing, test filosunun yaklaşık 1.700 uçuşta 4.800 saatten fazla uçuş saati biriktirdiğini ve planlanan sertifikasyon testlerinin %50'sinin tamamlandığını açıkladı .
• 29 Temmuz 2026: Yedinci 777-9 test uçağı ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Bu uçak, tip sertifikasyonu öncesi son aşama olan ETOPS (Genişletilmiş Menzilli Çift Motorlu Operasyonlar) ile fonksiyon ve güvenilirlik testlerine ayrıldı .

Beklenen teslimat takvimi

Boeing şu anda ilk müşteri teslimatlarını 2027 yılı için hedefliyor . Bu, ilk planlanan 2020 hizmete giriş tarihine göre yaklaşık yedi yıllık bir gecikme anlamına geliyor. Takvim, 4B ve 5. Aşamaların tamamlanmasının yanı sıra ETOPS onayına da bağlı [Kaynaklar].

Finansal tablo

Boeing için mali durum oldukça ağır:

• Boeing, geciken 777X programı için toplamda yaklaşık 15 milyar dolar birikmiş zarar yazdı .
• Sadece Ekim 2025'te Boeing, 777X'e bağlı olarak 4,9 milyar dolarlık ileriye dönük zarar açıkladı. Bunun nedeni yeni 2027 takvimi ve erken üretim gövdelerinin onaylı tasarıma getirilmesi için yapılacak "değişiklik entegrasyonu" maliyetiydi .
• Yaklaşık 30 adet erken üretim 777-9 gövdesi artık mali açıdan kullanılamaz veya aşırı pahalı revizyon gerektiriyor .
• Erken üretim bir gövde (WH007) zaten hurdaya ayrıldı ve Boeing, diğer test uçaklarını da söküyor çünkü iyileştirmeler artık ekonomik olarak uygun değil .
• Emirates'in reddettiği uçaklar, Everett, Washington'da park halinde bekliyor. Boeing'in bu devasa revizyon maliyetini üstlenmesi veya şartları yeniden müzakere etmesi dışında bu uçakların teslim edilmesi için net bir yol görünmüyor .