Kiev’de ABD-Ukrayna görüşmeleri: Avrupa güvenlik danışmanları neden devreye girdi?

Şu ana kadar ne oldu?

6 Eylül itibarıyla ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaklaşık üç saat süren görüşmelerinin ardından Kiev’e geçti. İkili, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve üst düzey Ukraynalı yetkililerle bir araya geldi. Açıklanan çerçeve, Rusya-Ukrayna savaşını bitirmeye dönük diplomatik çabaları ilerletmekti; ancak taraflar herhangi bir anlaşma ya da somut bir ilerleme duyurmadı. 6910

Bu ziyaret, Witkoff ve Kushner’in Trump’ın ikinci başkanlık döneminde Kiev’e yaptıkları ilk ziyaret olarak kayda geçti. 7

ABD-Ukrayna görüşmelerinde hangi başlıklar öne çıktı?

• Moskova temaslarının aktarılması: ABD tarafının, Putin’le yapılan görüşmede ele alınanları Ukrayna tarafına iletmesi ve bundan sonraki diplomatik adımları değerlendirmesi bekleniyordu. 6
• Savaşın sona erdirilmesine dönük süreç: Zelenskiy, temsilcilerle “yapıcı” bir görüşmeye hazır olduklarını söyledi. Witkoff ise görüşmeyi önemli ve esaslı olarak niteledi; buna karşın kamuoyuna ayrıntılı bir plan açıklanmadı. 710
• Açıklanmayan kritik ayrıntılar: Toprak düzenlemeleri, ateşkes şartları, denetim mekanizmaları veya Ukrayna’ya verilebilecek güvenlik güvencelerinin metni hakkında tarafların üzerinde uzlaştığına dair açık bir bilgi paylaşılmadı. 610

İngiltere, Fransa ve Almanya’nın danışmanları neden katıldı?

Zelenskiy, ABD temsilcileriyle bir oturumun ardından İngiltere, Fransa ve Almanya’dan ulusal güvenlik danışmanlarının katılacağı ikinci bir oturum yapılacağını duyurdu. Bu düzenleme, Avrupalı müttefiklerin ABD-Ukrayna temaslarına doğrudan dahil edilmesini amaçlıyor. 7

Genişletilmiş görüşmeler açısından kamuya açık arka plan üç ana noktaya işaret ediyor:

1. Diplomasiyi yeniden canlandırmak: Ukrayna, İngiltere, Fransa ve Almanya liderleri daha önce savaşın bitirilmesi ve barış için diplomatik sürecin yeniden hızlandırılması gerektiğini vurgulamıştı. 4
2. Avrupa’nın masadaki rolü: Zelenskiy, Avrupa’nın müzakere masasında yer alması gerektiğini savunuyor. Bu nedenle danışman düzeyindeki katılım, Avrupa’nın süreçteki temsil biçimini de ilgilendiriyor. 4
3. Ateşkes veya savaş sonrası güvenlik düzeni: Avrupa’nın olası bir anlaşmanın uygulanması ve Ukrayna’nın güvenlik ihtiyaçlarındaki rolü, görüşmelerin temel bağlamlarından biri. Ancak bunun nasıl işleyeceğine dair bağlayıcı bir düzenleme açıklanmadı. 47

Henüz doğrulanmayan iddialar

Şimdilik, Rusya’nın belirli koşulları üzerinde ABD, Ukrayna ve Avrupalı ortakların ortak bir tutuma vardığını gösteren güvenilir, kamuya açık kanıt yok. Aynı şekilde toprak tavizi, ateşkes gözetimi, güvenlik garantilerinin hukuki niteliği ya da ABD-Avrupa askerî konuşlanması konusunda mutabakat sağlandığı da açıklanmadı. Bu nedenle “çerçeve anlaşma yapıldı” veya “koşullar kesinleşti” yönündeki yorumlar mevcut bilgilerle desteklenmiyor. 610