5,3 Trilyon Dolarlık Yapay Zeka Yatırımı Kredi Piyasalarını Zorluyor: Goldman Sachs’tan Sistematik Risk Uyarısı

Goldman Sachs, dört büyük hiper ölçekleyici (hyperscaler) olarak adlandırılan Meta, Microsoft, Amazon ve Alphabet'in 2025-2030 yılları arasında yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarına toplam 5,3 trilyon dolar harcayacağını öngörüyor. Bu rakam, bankanın daha önceki 4,5 trilyon dolarlık tahminine göre önemli bir artışı temsil ediyor . Bu büyüklük, Japonya, Birleşik Krallık, Hindistan ve Fransa'nın gayri safi yurt içi hasılası (GSYİH) ile karşılaştırılıyor . Ancak yatırım bankası, bu devasa harcamanın kredi piyasaları, finansman yapıları ve piyasa döngüsü dinamikleri üzerinde yaratabileceği bir dizi birbiriyle bağlantılı riske de dikkat çekiyor.

Kredi Piyasasında Doygunluk ve İhraççı Yoğunlaşması

Goldman Sachs'ın baş kredi stratejisti Amanda Lynam, 'likit kredi piyasası doygunluğu ve ihraççı yoğunlaşması kısıtlamalarının' önümüzdeki yıllarda 'daha da bağlayıcı hale geldiği' uyarısında bulunuyor. Hiper ölçekleyiciler halihazırda yeni kurumsal borçlanmaların büyük bir kısmını oluşturuyor. Kamu borç yatırımcıları, artan endeks ağırlıkları ve portföy yoğunlaşma limitleri nedeniyle aynı birkaç ihraççıdan giderek daha büyük miktarları absorbe etmeye daha az istekli hale gelebilir. Lynam, bu kısıtlamaların 'en azından risk ve fiyatlama konusundaki ince kararları etkileyeceğini' yazıyor .

Geleneksel Finansman Kanallarında Zorlanma

Harcamanın büyüklüğü, geleneksel tahvil piyasalarının ve şirket içi nakit akışlarının sınırlarına dayanıyor. Goldman Sachs, hiper ölçekleyicilerin doygunluğa takılmamak için 'piyasalar, yapılar ve para birimleri arasında' finansmana ihtiyaç duyacağını belirtiyor . Alphabet'in 85 milyar dolarlık hisse senedi ihraç etme (rights offering) kararı, şirket içi nakit ve tahvil ihracının tek başına yeterli olmadığının bir kanıtı olarak gösteriliyor . Aynı birkaç şirketin, yatırımcılar yoğunlaşma riskinden endişe duyarken, kamu tahvil piyasalarına sonsuza kadar borç itelemesi mümkün değil .

Öz Kaynaklardan Borç Finansmanına Geçiş Makro Riskleri Artırıyor

Kasım 2025 tarihli bir raporda Goldman Sachs analisti Ryan Hammond, 'Kamu şirketlerinin kaldıraç oranı hala küçük olsa da, borç finansmanına doğru devam eden bir kayma, yapay zeka yatırımının makroekonomik risklerini artıracaktır' uyarısında bulundu. Büyük teknoloji şirketleri, yılbaşından bu yana 121 milyar dolar borç alırken, bu rakam önceki beş yılın ortalaması olan 28 milyar doların oldukça üzerinde . Hammond'ın ekibi, büyük kamu hiper ölçekleyicilerinin 'teorik olarak borçlarını 700 milyar dolar artırabileceğini' de belirtti .

Özel Piyasalara Bağımlılık ve Uygulama Riski

Goldman Sachs, özel altyapı ve gayrimenkul sermayesinin çok daha büyük bir rol oynaması gerektiğini açıkça ifade ediyor . 2025 yılında özel altyapı fonları rekor seviyede 221 milyar dolar topladı, ancak raporda yapay zeka yatırım tahminlerinin 'gerçek veri merkezi inşasındaki büyümeyi anlamlı bir şekilde geride bıraktığı' ve bunun 'uzun vadeli finansman ihtiyaçlarına ilişkin tahminler için yakından izlenmesi gereken bir metrik' olduğu belirtiliyor . Bir veri merkezi; arazi, enerji, ağ, binalar, soğutma ve sunucuları birleştirdiği için finansmanı varlık sınıfları arasında yayılır ve darboğazlarla karşılaşabilir .

Kurumsal Maliyet Baskısı ve Piyasa Sinyalleri

Goldman Sachs, 'sermaye harcaması (capex) sürprizlerine hisse senedi fiyatlarının verdiği olumsuz tepkilerin, yönetimleri gelecekteki harcama büyümesinin boyutunu yeniden değerlendirmeye zorlayabileceğini' kabul ediyor . Raporda alıntılanan dış analistler, yatırım yapılabilir seviyedeki şirket tahvillerinin (investment-grade bond) spread'lerinin (faiz farkının) hiper ölçekleyici arzı nedeniyle Hazine tahvillerine kıyasla yaklaşık 70 baz puandan 85 baz puana yükseldiğini ve 95 baz puana ulaşabileceğini belirtiyor .

Geçmiş Balon-Çöküş Döngüleriyle Paralellikler

Goldman Sachs, atıfta bulunulan raporlarda kendisi açıkça tarihsel paralellikler kurmazken, aynı Goldman verileri hakkında yorum yapan NYU'dan Aswath Damodaran, dot-com döneminden kritik bir farka dikkat çekiyor: dot-com balonu neredeyse tamamen öz kaynaklarla (equity) finanse edilmişti, bu nedenle çöküş hissedarlarla sınırlı kaldı. Buna karşılık, yapay zeka yatırım balonu 'muazzam' ve 'büyük bir kısmı borçla finanse ediliyor' ve bu borç bankalardan değil özel sermayeden geliyor. Damodaran, bir düzeltme olması durumunda 'bu sorunun sıkıntı ve temerrüt olarak ortaya çıkacağını ve bunun sınırlı kalmayacağını, toplumun geri kalanına yayılacağını' belirterek, 2008 finansal krizine gevşek bir benzetme yapıyor .

Özet Tablosu

Risk Faktörü	Goldman Sachs'ın Pozisyonu	Kaynak
Kredi piyasası doygunluğu	Giderek bağlayıcı hale geliyor; ihraççı yoğunlaşması fiyatlamayı ve riski etkileyecek
Geleneksel finansman sınırları	Hiper ölçekleyiciler tahvil ve nakit sınırlarına dayanıyor; özel piyasalara ve menkul kıymetleştirmeye ihtiyaç var
Borçla finanse edilen makro risk	Borca kayışın devam etmesi, yapay zeka yatırımına sistemik risk ekliyor
Özel piyasa uygulaması	Harcama tahminleri gerçek inşaatın önünde gidiyor; finansman kapasitesi izlenmeli
Kurumsal maliyet baskısı	Harcama sürprizlerine hisse senedi tepkileri yönetimi geri adım atmaya zorlayabilir