Çin Araştırma Gemisi Xiangyanghong 22, Tayvan'ın Doğusunda Deniz Çevresi Taraması Yaptı

Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı, araştırmanın amacını "ülkenin yargı yetkisine tabi deniz alanlarının doğal ekolojik koşullarının tam olarak anlaşılması" ve "bölgenin ekolojik koşulları hakkında bilimsel veri toplanması ile deniz koruma çabalarının desteklenmesi" olarak açıkladı . Toplanan veriler arasında deniz suyundaki çevresel DNA örnekleri, deniz kuşları ve balina/yunus gözlemleri ile deniz kimyası, hidroloji ve meteoroloji ölçümleri yer alıyor .

Jeopolitik Bağlam: Japonya-Filipinler Görüşmelerine Doğrudan Yanıt

Bu araştırma, Çin'in son haftalarda bölgedeki bir dizi hamlesinin sonuncusu. Tüm bu hamlelerin tetikleyicisi ise Japonya ve Filipinler'in, Tayvan'ın doğusundaki deniz sınırlarını belirlemek için resmi görüşmelere başlama kararı oldu . Pekin yönetimi bu görüşmeleri "tek taraflı" bir adım olarak nitelendirerek, "Çin'in toprak egemenliğini ve deniz haklarını ciddi şekilde ihlal ettiğini" savunuyor .

Buna yanıt olarak Çin, Haziran ayı boyunca Tayvan'ın doğusundaki sularda egemenlik iddiasını pekiştirmek için geniş çaplı bir kampanya başlattı:

• 6-10 Haziran 2026: Çin Ulaştırma Bakanlığı, aynı sularda çok kurumlu bir deniz hukuku uygulama ve hidrografik araştırma operasyonu düzenledi. Bu operasyon kapsamında yaklaşık 200 gemi denetlenirken, devlet medyası bunu anakara Çin kurumlarının sivil bir yaptırım çerçevesinde o bölgede gerçekleştirdiği ilk deniz tabanı araştırması olarak duyurdu .
• 16-18 Haziran 2026: Doğal Kaynaklar Bakanlığı'nın Xiangyanghong 22 ile gerçekleştirdiği bilimsel araştırma bunu takip etti .
• Çin devlet medyası, bu suları Pekin'in "kıyı denizi" yargı yetkisi altında olarak tanımladı . Araştırma, bu iddiayı Tokyo-Manila görüşmelerine doğrudan bir yanıt olarak güçlendiren kasıtlı bir sinyal olarak yorumlanıyor .

Gemi ve Verilerin Çifte Kullanımı

Operasyonda kullanılan Xiangyanghong 22, Doğu Çin Denizi Bürosu tarafından işletilen bir oşinografi araştırma gemisidir . Açıklanan amaç ekolojik koruma olsa da, analistler bu tür deniz verilerinin tamamının çifte kullanım amacı taşıdığına dikkat çekiyor. Bir analizde belirtildiği gibi, "Gerçekte, tüm deniz verisi toplama işlemi çifte kullanımlıdır — oşinografik, iklimsel ve bilimsel faydaları olabilir; ancak askeri uygulamaları da olabilir" . Bu, deniz tabanı topoğrafyası, okyanus akıntıları ve deniz kuvvetleri operasyonlarını destekleyebilecek hidroloji verilerini de içeriyor .

Bölgesel tepkiler hızlı oldu. Tayvan Sahil Güvenlik İdaresi (CGA) Mayıs ayında başka bir Çin araştırma gemisini takip edip bölgeden çıkarmıştı . Haziran ayında ise Tayvan Ana Karayı İşleri Konseyi (MAC) ve Sahil Güvenlik, Çin'in Sahil Güvenlik ve araştırma gemilerini koordineli kullandığı genel deniz operasyonlarını kınadı .

Sonuç

Pekin, Xiangyanghong 22 araştırmasını bir çevre bilimi misyonu olarak kamuoyuna duyursa da, zamanlaması, önceki bir kolluk operasyonuyla koordinasyonu ve resmi açıklamaların doğrudan Japonya-Filipinler sınır görüşmelerine atıfta bulunması, bunun hesaplı bir jeopolitik sinyal olduğunu gösteriyor. Çin, sivil araştırma gemilerini varlığını normalleştirmek ve Tayvan'ın doğusundaki sulardaki yargı yetkisi iddialarını pekiştirmek için bir araç olarak kullanıyor.