BM’de Tarihi Gerilim: İsrail Büyükelçisi, Cinsel Şiddet Kara Listesi Nedeniyle BM Yetkilisine Bağırdı

19 Haziran 2026’da New York’ta, Birleşmiş Milletler’in (BM) “Çatışmalarda Cinsel Şiddetin Ortadan Kaldırılması Uluslararası Günü” dolayısıyla düzenlediği bir etkinlik, beklenmedik bir şekilde tansiyonun zirve yaptığı bir sahneye dönüştü . İsrail’in BM Büyükelçisi Danny Danon ile üst düzey BM yetkilileri arasında yaşanan sözlü atışma, İsrail’in ilk kez BM’nin ‘çatışmalarda cinsel şiddet uyguladığından kuvvetle şüphelenilen taraflar’ listesine alınmasıyla tetiklendi .

Diplomatları şoke eden bağrışma

Danon, söz konusu kara listeyi hazırlayan BM Genel Sekreteri’nin Çatışmalarda Cinsel Şiddet Özel Temsilcisi Pramila Patten’in istifasını talep ederek, onu İsrail’e karşı önyargılı olmakla suçladı . Listeye alınmayı “siyasi bir karar” olarak nitelendiren Danon, İsrail’in iddialarla ilgili kanıtlar sunduğunu ve BM yetkililerini incelemeye davet ettiğini, ancak kendilerinin “reddedip gerçekleri görmezden geldiğini” söyledi .

Konuşması sırasında, oturuma başkanlık eden BM Genel Sekreteri’nin Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier bir usul itirazında bulunmak için araya girdi . Bunun üzerine Danon, “Sen şimdi susacaksın!” ve “Sus, yoksa çık dışarı!” diyerek bağırdı. Bu sert diyalog, birçok haber kuruluşu tarafından kameraya kaydedildi .

BM raporu ne diyor?

28-29 Mayıs 2026’da yayımlanan BM Genel Sekreteri’nin 2025 yılı Çatışmalarda Cinsel Şiddet Raporu’na göre, 2023 ile 2025 yılları arasında Gazze ve Batı Şeria’da İsrail güçlerine atfedilen 31 doğrulanmış cinsel şiddet vakası tespit edildi . Bu vakalar, 14’ü erkek, 7’si kadın, 9’u erkek çocuk ve 1’i kız çocuk olmak üzere 31 kişiyi kapsıyor; tecavüz, cinsel saldırı ve erkek tutuklulara yönelik cinsel şiddeti içeriyor .

Raporda adı geçen İsrail birimleri arasında İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İsrail Cezaevi Hizmetleri (Keter Özel Kuvvetleri dahil) ve Polis Terörle Mücadele Birimi (Yamam) yer alıyor . Raporda, Filistinli tutuklulara karşı “tecavüz ve diğer cinsel şiddet biçimlerinin devam ettiğine dair güvenilir bilgiler” bulunduğu belirtildi .

Ancak Pramila Patten, daha sonraki bir basın toplantısında iddiaların bağımsız olarak doğrulanmadığını itiraf ederek, “Benim ofisimin görevi herhangi bir doğrulama yapmak değil” dedi .

İsrail’in diplomatik yanıtı ve BM ile ilişkilerdeki kırılma

İsrail, Mayıs 2026’nın sonlarında listeye alındığını öğrenir öğrenmez BM Genel Sekreterliği ile tüm bağlarını dondurdu . Danon, bu kararı BM’ye yönelik “eşi benzeri görülmemiş bir leke” olarak nitelendirdi . 19 Haziran’daki etkinlikte ise Danon, Patten’in istifasını isteyerek ve sistematik BM yanlılığını kınayarak tansiyonu daha da yükseltti .

Bu çatışma, 7 Ekim 2023’teki Gazze savaşının başlamasından bu yana İsrail ile BM liderliği arasında yaşanan ciddi ilişki bozulmasının son ve en çarpıcı noktası. İsrail, UNRWA, BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği ve Genel Sekreterlik ofisi dahil olmak üzere birçok BM kurum ve yetkilisini defalarca İsrail karşıtı önyargıyla suçladı . Özellikle Genel Sekreter Antonio Guterres, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından yaptığı “Hamas saldırıları bir boşlukta olmadı” açıklaması nedeniyle İsrail’in sert tepkisini çekmişti .

İsrail’in, Rusya gibi devlet aktörleri ve devlet dışı militan gruplarla aynı listede yer alması, Kudüs yönetimi tarafından BM’nin kurumsal eleştirisinde dramatik bir tırmanış olarak görüldü ve İsrail’in Guterres ofisiyle doğrudan iletişimi kesmesine yol açtı . Danon, bu anlaşmazlığı İsrail’in uluslararası kurumlardaki konumu için varoluşsal bir mesele olarak çerçeveliyor ve terör örgütleriyle aynı kefeye konulmanın devleti gayrimeşrulaştırdığını savunuyor .

19 Haziran’daki sözlü atışma izole bir olay değil, Gazze savaşından bu yana İsrail ile BM liderliği arasında tırmanan ve artık İsrail’in savaştaki askeri tutumunun özüne dokunan iddialar etrafında şekillenen yıllardır süren sürtüşmenin doruk noktasıydı.