Google'da 2,7 Milyar Dolara Transfer Edilen Adam: Noam Shazeer, Gemini'dan Ayrılıp Rakip OpenAI'a Geçiyor

Shazeer, Duke Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi ve matematik eğitimi aldıktan sonra 2000 yılında Google'a katıldı . İlk yıllarını arama motorunun yazım düzeltme sistemini geliştirerek ve reklamcılık altyapısında çalışarak geçirdi, ancak asıl mirasını 2017 yılında inşa edecekti .

O yıl, modern yapay zekanın bel kemiği olan Transformer mimarisini tanıtan "Attention Is All You Need" başlıklı çığır açan makalenin ortak yazarlarından biriydi . Makale bugüne kadar 250.000'den fazla alıntılandı ve 21. yüzyılın en etkili bilgisayar bilimi belgelerinden biri olarak kabul ediliyor . Shazeer, bu çalışmada çok başlı dikkat mekanizmasını (multi-head attention) ve artık mimariyi (residual architecture) bizzat tasarladı, ve önceki en iyi teknolojiyi geride bırakan ilk çalışan uygulamayı kodladı .

Transformer'ın ötesinde, seyrek kapılı Uzman Karması (Sparsely-gated Mixture of Experts - MoE) modellerinin öncüsü oldu ve Mesh-TensorFlow, T5 ve Anahtar Transformatör (Switch Transformer) gibi temel projelere kritik katkılar sağladı . Ayrıca Google'ın bugünkü sohbet robotlarının atası sayılan LaMDA diyalog sisteminin geliştirilmesine liderlik etti . Time dergisi onu 2023'te yapay zeka alanındaki en etkili 100 kişiden biri olarak seçti .

Google'dan İlk Ayrılışı ve Character.AI'ın Doğuşu

2021 yılında, yaklaşık yirmi yılını geçirdiği Google'dan meslektaşı Daniel De Freitas ile birlikte büyük bir hayal kırıklığıyla ayrıldı. İkili, Meena adında bir sohbet robotu geliştirmişti, ancak Google yönetimi, güvenlik ve ürün riski endişeleriyle bu teknolojiyi halka açmayı reddetti . Bu kararın kaderci sonuçları oldu: Ertesi yıl OpenAI, ChatGPT'yi piyasaya sürerek üretimsel yapay zeka patlamasını ateşledi .

Bunun üzerine Shazeer ve De Freitas, kullanıcıların yapay zeka destekli karakterler yaratıp etkileşime girmesini sağlayan bir platform olan Character.AI'ı kurdular . Girişim hızla büyüyerek 16 ay içinde 1 milyar dolarlık değerlemeye ulaştı ve yaklaşık 20 milyon aylık kullanıcıya erişti .

2,7 Milyar Dolarlık Bumerang: Google DeepMind'a Dönüş

Ağustos 2024'te Google, sektörü şaşkına çeviren bir hamleyle Character.AI ile yaklaşık 2,7 milyar dolar değerinde bir lisans anlaşması imzaladı . Resmi gerekçe, Character.AI'ın büyük dil modeli teknolojisine yönelik münhasır olmayan bir lisans almaktı . Ancak hem geniş çapta raporlanan hem de şirket içinde kabul edilen resmi olmayan sebep, Noam Shazeer ve araştırma ekibinin kilit üyelerini geri işe almaktı .

Shazeer, Google DeepMind'da Mühendislik Başkan Yardımcısı olarak geri döndü ve Jeff Dean ile Oriol Vinyals ile birlikte Gemini projesinin teknik eş lideri olarak atandı . LinkedIn profilinde de bu görev, Ağustos 2024 başlangıç tarihiyle "VP Engineering, Gemini Co-lead @ Google Deepmind" olarak listelenmiş durumda .

Etkisi anında hissedildi. Sektör raporları, Shazeer'in, dönüşünden sonra Gemini'da keşfettiği ve düzelttiği derin bir hata sayesinde modelin performansını önemli ölçüde artırdığına ve Gemini'ın OpenAI'ın ChatGPT'si ile arasındaki farkı kapatmasında kilit bir figür olduğuna dikkat çekiyor . Şubat 2026'da ise bu katkıları, ABD Ulusal Mühendislik Akademisi'ne seçilmesiyle resmen tescillendi .

OpenAI'a Sürpriz Sıçrayış (Haziran 2026)

17 Haziran 2026'da Shazeer, Google'dan ayrılıp, halka arza hazırlandığı bildirilen OpenAI'a katılacağını duyurdu . Kendisi için "zor bir karar" olduğunu belirtirken, "Google'daki olağanüstü ekipten ve birlikte başardığımız her şeyden dolayı son derece gururluyum" ifadelerini kullandı .

Ayrılışının kesin zamanı henüz açıklanmadı . Duyuru anında LinkedIn'deki görevi hâlâ VP Engineering, Gemini Co-lead olarak görünürken , Google'ın resmi araştırma sayfası da onu Gemini için "Eş Teknik Lider" olarak tanımlamaya devam ediyordu . Reuters, The Straits Times ve U.S. News gibi saygın medya kuruluşları bu geçişi doğruladı .

Bu zamanlama özellikle çarpıcı. Google, Shazeer'i geri getirmek için 2024'te fiilen 2,7 milyar dolar harcadı ve bu yatırımın üzerinden iki yıl geçmeden, henüz halka açılmamış ancak halka arza hazırlanan OpenAI onu transfer etmeyi başardı . Bu hamle, öncü yapay zeka laboratuvarlarının elit araştırmacıları güvence altına almak için ne kadar olağanüstü yollara başvurduğunu ve üst düzey yeteneğin mevcut pazarda ne denli büyük bir kaldıraç gücüne sahip olduğunu gözler önüne seriyor.

Google'ın Ürün İvmesi Sürüyor

Teknik liderliğinin temel taşlarından birini kaybetmesine rağmen, Google'ın tüketiciye dönük yapay zeka ürünleri zirve yapmış durumda:

• Gemini kullanıcı büyümesi: Alphabet CEO'su Sundar Pichai, 2025'in 3. çeyrek bilanço toplantısında Gemini uygulamasının aylık aktif kullanıcı sayısının (MAU) 650 milyonu aştığını doğruladı. Bu sayı Temmuz 2025'te 450 milyon, Mart 2025'te ise 350 milyon seviyesindeydi . 2025'in 4. çeyreğine gelindiğinde ise bu rakam 750 milyon MAU'nun üzerine çıktı .
• Veo video üretimi: Google'ın video modeli Veo 3 ile Ekim 2025 itibarıyla 230 milyondan fazla video oluşturuldu .
• Nano Banana viral anı: Görüntü oluşturma aracı, Pichai tarafından "viral bir sansasyon" olarak nitelendirildi ve Alphabet'in 100 milyar dolarlık ilk çeyrek gelirine ulaştığı dönemde Gemini'ın hızlı kullanıcı benimsenmesine önemli katkı sağladı .
• Hassabis altında birleşik liderlik: Demis Hassabis'in, araştırma, geliştirme ve hizmetleri kapsayan dikey entegre kontrolü ele almasının ardından, Gemini'ın web trafiği büyümesi 2025'in ikinci yarısında ChatGPT'yi geride bırakmaya başladı .

Modern Yapay Zekayı Tanımlayan Bir Kariyer

Noam Shazeer'in yolculuğu, yapay zeka endüstrisinin kendi yayını andırıyor: Bir teknoloji devinde temel araştırmalar, hayal kırıklığıyla girişim kurmak için ayrılış, milyarlarca dolarlık bir anlaşmayla geri dönüş ve şimdi de halka açılmanın eşiğindeki bir rakibe geçiş. Muazzam teknik değeri, baş döndürücü tazminat paketlerini ve yoğun kurumsal rekabeti bu kadar doğrudan temsil eden çok az kişi var.

Google'ın konumu hâlâ çok güçlü olsa da, tek bir araştırmacının bile milyarlarca dolarlık bir yarışın dengesini değiştirebildiği bu sektörde, Shazeer'in OpenAI'a geçişi, yapay zeka yetenek savaşının sona ermekten çok uzak olduğunun en güçlü sinyali.