Singapur 1963’te Malezya’ya neden katıldı?

Singapur’un 1963’te Malezya’ya katılmasının ardında iki temel beklenti vardı: ekonomiyi büyütmek ve bağımsızlığa giden yolu açmak. Singapur liderleri, Malaya’yla kurulacak birliğin daha geniş bir pazar sağlayacağını, iş yaratacağını ve siyasi güvenlik kaygılarını hafifleteceğini düşünüyordu. Malezya, 16 Eylül 1963’te Malaya Federasyonu, Singapur, Kuzey Borneo (bugünkü Sabah) ve Sarawak’ın birleşmesiyle kuruldu.36

Daha geniş pazar, daha çok iş

Doğal kaynakları sınırlı olan Singapur, ticarette aktarma limanı işlevine büyük ölçüde dayanıyordu; bu ticaretin geleceği ise belirsizdi. Liderler, Malaya’nın iç kesimleriyle ve daha geniş pazarıyla kurulacak bağın yerel sanayiyi büyüteceğini, sanayileşmeyi destekleyeceğini ve yeni işler yaratacağını umuyordu. Yüksek işsizlik, ekonomik büyümeyi acil bir öncelik hâline getirmişti.26

Birleşme, bağımsızlığa giden bir yol olarak görüldü

Singapur 1959’da iç yönetimde özerklik kazanmıştı. Ancak dönemin liderleri, Malaya’yla birleşmeyi tam bağımsızlığa ulaşmanın uygulanabilir bir yolu olarak görüyordu. Lee Kuan Yew, birliğin Singapur’daki radikal sol grupların, aralarında komünizm yanlılarının da bulunduğu kesimlerin siyasi etkisini sınırlayabileceğini de düşünüyordu.2411

Siyasi kaygılar iki tarafta da vardı. Malaya liderleri, Singapur ve Borneo topraklarındaki komünist hareketlerin ve radikal sol siyasetin yol açabileceği istikrarsızlıktan endişe ediyordu. Ayrıca Singapur’un büyük Çinli nüfusunun federasyondaki etnik dengeyi değiştirebileceğini düşünüyorlardı. Malaya Başbakanı Tunku Abdul Rahman başlangıçta Singapur’un katılmasına karşı çıktı; İngilizlerin baskısı ve daha geniş bir federasyon planı, birleşme önerisinin ilerlemesinde etkili oldu.312

Federasyona Sabah ve Sarawak da katıldı

Plan yalnızca Singapur’un Malaya’ya katılmasından ibaret değildi. Kurulan Malezya Federasyonu’na Kuzey Borneo ve Sarawak da dâhil edildi. Bu daha kapsamlı düzenleme, birleşme ve sömürge yönetiminden çıkış müzakerelerinin parçasıydı. Kaynaklar, Borneo topraklarının federasyona katılmasının ardında tek bir gerekçeden çok farklı kaygı ve baskıların bulunduğunu aktarıyor.312

1962 referandumu neyi karara bağladı?

1 Eylül 1962’de yapılan Singapur Ulusal Referandumu, seçmenlere birleşmenin hangi koşullarla gerçekleşmesini tercih ettiklerini sordu. Oy pusulasında birleşmeye karşı çıkmak ya da birleşme olmamasını seçmek gibi doğrudan bir seçenek yoktu; muhalefet partileri de bu sınırlamayı eleştirdi.5 Bu nedenle referandum, Singapur’un Malezya’ya katılıp katılmayacağını değil, birleşmenin hangi biçimde gerçekleşmesini tercih ettiklerini belirlemeye yönelikti.

Birlik uzun sürmedi

Singapur’un Malezya’yla birliği iki yıldan kısa sürdü. İki ülkenin iktidar partileri arasındaki derin siyasi ve ekonomik görüş ayrılıkları, Singapur’un 9 Ağustos 1965’te Malezya’dan ayrılmasına yol açtı.7 Kısa ömürlü bu birleşme, ekonomik ve siyasi beklentilerin iki yönetim arasındaki çatışmaları ortadan kaldırmaya yetmediğini gösterdi.