Trump, Türkiye'ye F-35 Satışı İçin Zorluyor: Yasal Engeller ve Netanyahu'nun Muhalefeti

Trump'ın Yasağı Tersine Çevirme Çabası ve Temmuz 2026 NATO Zirvesi

Temmuz 2026'da Ankara'daki NATO zirvesinde Başkan Trump, Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesine izin vermeye meyilli olduğunun sinyalini verdi. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ortak bir görünümde Trump, S-400 alımı nedeniyle Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldıracağını söyledi: "Yaptırımları kaldıracağız... Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" . Birden fazla haber kaynağı, bu değişimin Trump'ın Türkiye'yi bazı geleneksel Avrupalı müttefiklerinden daha güvenilir bir NATO ortağı olarak görmesinden kaynaklandığını bildirdi .

Netanyahu'nun Kamuoyu Muhalefeti ve Uyarısı

Trump'ın satışa açık olduğu sinyalini vermesinden saatler sonra İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, CNN'e verdiği röportajda anlaşmaya karşı çıktı ve anlaşmanın "Orta Doğu'daki güç dengesini yok edeceği" uyarısında bulundu. "F-35'leri veya motorlarını almamaları gerektiğine inanıyorum" dedi . Bölgede F-35'e sahip tek ülke olan İsrail, hayalet jeti temel niteliksel askeri üstünlüğü olarak görüyor.

Trump'ın Netanyahu'ya Kızması ve "Kimse Ne Satacağımı Söyleyemez" Sözü

Trump, Netanyahu'nun kamuoyu önündeki eleştirisine sert tepki gösterdi. İki Beyaz Saray yetkilisine atıfta bulunan bir Axios haberine göre Trump "çok sinirlenmişti" ve Netanyahu'nun anlaşma hakkında yorum yapmaya "hakkı olmadığına" inanıyordu . 27 Temmuz'da Trump gazetecilere, "Kimse bana ne satmamız gerektiğini söyleyemez" diyerek Netanyahu'nun itirazlarını doğrudan reddetti . Anlaşmazlık, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in F-35 meselesini görüşmek üzere Netanyahu ile planlanan toplantıyı iptal etmesiyle daha da tırmandı .

ABD-İsrail Arasındaki Daha Geniş Gerilimler

F-35 anlaşmazlığı, Trump ile Netanyahu arasında İran politikası ve diğer stratejik farklılıklar nedeniyle yaşanan daha geniş çaplı gerilimlerin bir parçası. İsrail medyası, F-35 meselesinin ötesinde iki lider arasında sürtüşme olduğunu bildirdi.

Büyük Yasal Engel: S-400 Hâlâ Türkiye'nin Elinde

Trump'ın siyasi desteğine rağmen, satışın önünde büyük bir yasal engel bulunuyor. ABD yasası – özellikle CAATSA yasası ve Senatör James Lankford tarafından hazırlanan NDAA hükmü – Ankara S-400 sistemini ve ilgili ekipmanını kaldırmadığı ve gelecekte benzer Rus sistemlerini satın almamayı taahhüt etmediği sürece F-35 transferini yasaklıyor . 2026 yılının ortası itibarıyla Türkiye hâlâ S-400'e sahip. Wall Street Journal, Ankara'nın F-35'lerin önünü açmak için sistemi elden çıkarma seçeneklerini araştırdığını bildirdi .

Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye Mektubu (22 Temmuz 2026)

22 Temmuz 2026'da Dışişleri Bakanlığı Yasama İşleri Bürosu, Temsilci Wesley Bell'e (D-MO) gönderdiği bir mektupta Türkiye'nin F-35 programına yeniden katılmak için yasanın gerektirdiği "koşulları henüz yerine getirmediğini" belirtti . Mektup, S-400'ün kaldırılması ve CAATSA'ya tam uyum da dahil olmak üzere yasal gerekliliklerin değişmediğini açıkça yineledi . Bu resmi tespit, Başkan hemen ilerlemek istese bile, yürütme organının Türkiye'nin şu anda satış için yasal ön koşulları karşılamadığını kabul ettiği anlamına geliyor.

Mevcut Durumun Özeti

Alt satır: Trump, Türkiye'nin F-35'e erişimini yeniden sağlamak için güçlü bir siyasi irade sinyali verdi ve CAATSA yaptırımlarını kaldırma adımını attı, ancak Türkiye'nin S-400 sistemine sahip olmaya devam etmesi belirleyici yasal engel olarak duruyor. Dışişleri Bakanlığı'nın 22 Temmuz tarihli mektubu, Ankara'nın programa yeniden katılmak için yasal koşulları şu anda karşılamadığını resmen teyit ediyor. Kongre ise bu şartlardan feragat edilmesine iki partili bir direnç gösteriyor . Türkiye ya S-400'ü kaldırmadığı ya da Kongre yasayı değiştirmediği sürece hiçbir F-35 transferi gerçekleşemez.