Rusya, “Istanbul 2.0” önerisini ve hava ateşkesi haberlerini reddetti

Bu açıklamalar, Rusya’nın basına yansıyan planlara veya henüz başlangıç aşamasındaki temaslara göre pozisyon almayacağını gösteren ihtiyatlı ama mesafeli bir çizgiye işaret ediyor.

Kazakistan’ın “Istanbul 2.0” önerisi neden reddedildi?

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 25 Temmuz’da Omsk’ta düzenlenen Rusya-Kazakistan Bölgelerarası İşbirliği Forumu sırasında Vladimir Putin’e Ukrayna’daki çatışmanın dondurulması ve müzakerelerin “Istanbul 2.0” çerçevesinde yeniden başlatılması çağrısında bulundu .

Bu ifade, 2022’de İstanbul’da yürütülen görüşmelerde ele alınan taslak barış parametrelerine dönülmesi anlamına geliyor. Tokayev, o görüşmelerde önemli ilerleme sağlandığını savunarak mevcut cephe hattının dondurulmasının, büyük güçlerin uluslararası garantileriyle kalıcı barışa giden yolu açabileceğini söyledi.

Ancak Kremlin öneriyi açık biçimde reddetti. Peskov, savaşı dondurmanın “imkânsız” olduğunu ve Rusya’nın hedeflerine ulaşana kadar “özel askeri operasyonunu” sürdüreceğini belirtti. Sözcü ayrıca bu koşullar altında gerçek bir barış görüşmesi ihtimali bulunmadığını savundu . Rus devlet haber ajansı TASS da aynı gün “çatışmayı dondurmak imkânsız” ifadesini Moskova’nın resmi tutumu olarak aktardı .

Kremlin’in bu öneriyi dikkate almaması, Kazakistan’ın Rusya’ya yakın müttefiklerden biri olması nedeniyle özellikle dikkat çekiyor. Astana’nın Moskova ile yakın ilişkilerine rağmen Tokayev’in çağrısı kamuoyu önünde reddedildi. Bu durum, tarafların ateşkesin şartları konusunda ne kadar uzak olduğunu ortaya koyuyor.

Trump-Zelenskiy görüşmesi öncesinde Moskova’nın mesajı

Donald Trump ile Volodimir Zelenskiy’nin 29 Temmuz Salı günü Washington’daki Beyaz Saray’da görüşmesi planlanıyor. Görüşmenin tarihi, 24 Temmuz’da bir Beyaz Saray yetkilisi tarafından doğrulandı .

Moskova, toplantı öncesinde beklentileri düşürüyor. Peskov, Rusya’nın yeni ve somut bir barış önerisi görmediğini söylerken, görüşmelere açık olduklarını da yineledi. Ancak bu açıklık, Rusya’nın kendi savaş hedeflerine ulaşmasını sağlayacak şartlarla sınırlı tutuluyor .

Rusya’nın temmuz ayı boyunca verdiği mesajlar da büyük ölçüde aynı çizgideydi:

• 20 Temmuz: Peskov, Rusya’nın barışa açık olduğunu, ancak “hedeflerine ulaşmakta ısrar ettiğini” söyledi .
• 21 Temmuz: Moskova, Rusya ile Ukrayna’nın pozisyonlarının “diametrik” biçimde zıt olduğunu açıkladı .
• 23 Temmuz: İstanbul’daki görüşmelerde yeni esir takasları konusunda ilerleme sağlandı; ancak ateşkes veya liderler görüşmesi konusunda anlaşma çıkmadı .
• 24 Temmuz: Kremlin, Rus ordusunun Ukrayna topraklarında “tampon bölgeler” oluşturmaya çalıştığını bildirdi .

Moskova’nın mevcut pozisyonu ne anlama geliyor?

Bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde Rusya’nın yaklaşımı üç başlıkta özetlenebilir: Hava ateşkesi planı iddiaları ciddiye alınmıyor, Kazakistan’ın çatışmayı dondurma önerisi kabul edilmiyor ve Trump-Zelenskiy görüşmesinden önce Moskova herhangi bir somut barış teklifinin masada olmadığını vurguluyor.

Dolayısıyla Kremlin, müzakere kapısını tamamen kapattığını söylemese de ateşkes veya geçici bir çatışma dondurma formülüne sıcak bakmadığını açıkça ortaya koyuyor. Rusya’nın temel savaş hedeflerinde ısrar etmesi, Washington’daki görüşme öncesinde diplomatik zeminin hâlâ oldukça dar olduğunu gösteriyor.