Putin’den 2029’a kadar savunma önceliği: Rusya bütçesi uzun savaşa hazırlanıyor

Putin, Devlet Duması milletvekilleriyle yaptığı toplantıda, önümüzdeki üç yıllık bütçe döneminde askeri harcamaların en önemli öncelik olmaya devam edeceğini açıkça söyledi . The Moscow Times ve RBC-Ukraine bu açıklamayı, Kremlin’in “üç yıl daha sürecek bir savaşa hazırlandığı” şeklinde yorumladı .

Bu siyasi mesaj, 2026 bütçesindeki tabloyla büyük ölçüde örtüşüyor: Rusya, ekonomik maliyetleri büyürken kaynaklarını yapısal biçimde uzun süreli bir savaşa yönlendiriyor.

2026’da bütçenin yaklaşık yüzde 40’ı savaş ve güvenliğe

Rusya’nın savaş ve diğer askeri harcamalar için federal bütçeden ayırdığı kaynak 2025’te yaklaşık 16 trilyon rubleye, yani gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 7,5’ine ulaştı .

Onaylanan 2026-2028 bütçe çerçevesinde ise silahlı kuvvetler ve güvenlik hizmetlerine toplam federal harcamaların yaklaşık yüzde 40’ı ayrılıyor. Askeri amaçlı kaynakların yaklaşık 16,84 trilyon rubleye, yani yaklaşık 238 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor .

Ancak ilk bütçe planı daha sonra yeniden baskı altına girdi. Bloomberg’in haziran ayında aktardığı bilgilere göre Moskova, 2026 savaş harcamalarını başlangıçtaki tahsisin üzerine 4-5 trilyon ruble daha artırmayı planladı. Bu, ilk ödeneğe kıyasla yaklaşık yüzde 40’lık ek artış anlamına geliyor . Reuters’a göre bu gelişmelerin ardından 2026 federal harcamalarının 45,11 trilyon rubleye çıkması bekleniyor .

Bütçe açığı yasal hedefleri aşıyor

Rusya’nın 2026 bütçesi yaklaşık 3,78-3,8 trilyon rublelik, yani GSYH’nin yüzde 1,6’sına denk gelen bir açık hedefiyle yasalaştı . Bu gerçekleşirse ülke üst üste beşinci yıl bütçe açığı vermiş olacak .

Fakat yılın ilk beş ayındaki veriler, hedefin çoktan geride kaldığını gösteriyor. Ocak-mayıs döneminde kümülatif açık 6,01 trilyon rubleye, GSYH’nin yüzde 2,6’sına ulaştı. Bu miktar, yılın tamamı için belirlenen hedefin yaklaşık 1,5 katı .

Reuters’ın 16 Temmuz 2026 tarihli haberine göre, yıl sonunda açık resmi planı 1 trilyon rubleden fazla aşabilir. Bu fark yaklaşık 12,85 milyar dolara karşılık geliyor . Financial Times’ın aktardığı tahmin ise savaş kaynaklı 2026 bütçe açığının yaklaşık 28 milyar dolara çıkabileceğine işaret ediyor .

Moskova açığı nasıl finanse ediyor?

Rus hükümeti artan açığı kapatmak için vergi ve borçlanma araçlarına yöneliyor.

• KDV artırıldı: Katma değer vergisi 2026’dan itibaren yüzde 20’den yüzde 22’ye çıkarıldı. Bu, savaş dönemindeki harcamaları desteklemek amacıyla yapılan en önemli vergi değişikliği olarak öne çıkıyor .
• İç borçlanma artırılacak: Yetkililer, bütçe açığını karşılamak için iç piyasadan 2-3 trilyon ruble borçlanmayı planlıyor . İç borçlanma, açığın finansmanında neredeyse tek temel kaynak konumunda .
• Borç servisi pahalılaşıyor: Ulusal borcun faiz ve ana para ödemeleri için ayrılan yıllık bütçe kaynağının 2026’da savaş öncesi seviyelere kıyasla iki kattan fazla artması bekleniyor .
• Petrol gelirleri geçici rahatlama sağladı: ABD-İran çatışması sırasında yükselen petrol fiyatları Rusya’nın gelirlerini geçici olarak artırdı. Bu gelişme, Moskova’nın mart ayında hassas kabul edilmeyen harcamalarda yüzde 10 kesinti yapma planından vazgeçmesine yol açtı .

Sivil harcamalar üzerindeki baskı büyüyor

Rus hükümeti 2026’nın başında, askeri harcamalar ve sosyal yardımlar dışındaki “hassas olmayan” kalemlerde yüzde 10’luk kesinti hazırlığı yaptı. Petrol fiyatlarındaki yükselişin gelirleri artırması üzerine bu plan rafa kaldırıldı .

Buna rağmen bütçe öncelikleri arasındaki dengesizlik sürüyor. Sosyal politika harcamaları toplam giderlerin yaklaşık yüzde 16’sını oluştururken, daha geniş güvenlik kalemleri hesaba katılmadan yalnızca savunmaya ayrılan pay yaklaşık yüzde 30 seviyesinde . Finlandiya Merkez Bankası’nın BoF Bulletin yayını, sivil ekonomik önceliklerin sistematik biçimde geri plana itildiğini belirtiyor .

Reuters’ın Breakingviews köşesi de artan askeri harcamaların merkezi hükümet bütçesini “boğduğunu” ve Putin’in savaşı “ülkesinin refahı pahasına” sürdürdüğünü yazdı .

Sonuç: Moskova en az 2028’e kadar savaşa göre bütçe yapıyor

Putin’in 2027-2029 bütçesinde savunmayı başlıca öncelik olarak göstermesi, 2026’nın mali verileriyle birlikte değerlendirildiğinde net bir tablo ortaya koyuyor:

1. Savaş harcamaları federal bütçenin yaklaşık yüzde 40’ında yapısal olarak yerleşmiş durumda ve bu kaynakların daha da artırılması planlanıyor.
2. Bütçe açığı, yıl geneli için belirlenen yasal hedefleri aşarak büyüyor.
3. Açığın finansmanı, sürdürülebilir gelir artışından çok KDV zammı ve iç borçlanmaya dayanıyor.
4. Petrol gelirlerindeki geçici artış daha derin sivil harcama kesintilerini şimdilik ertelemiş olsa da askeri öncelik diğer sektörler üzerindeki baskıyı azaltmıyor.

Çok yıllı ve savunma merkezli bütçe çerçevesi; büyüyen açıklar, vergi artışları ve borçlanma ihtiyacıyla birlikte, Moskova’nın Ukrayna’daki savaşı en az 2028’e kadar sürdürebilecek şekilde mali planlama yaptığını gösteriyor. Bunun bedeli ise Rusya ekonomisinin askeri olmayan alanlarında giderek daha ağır hissediliyor .