Sony’nin 400 Dolarlık Plakçaları, PlayStation’ın Disk Kararına Yönelik Tepkiyi Büyüttü

Karar, oyuncular arasında hızla tepki topladı. Forbes, duyuruyu Sony’nin son 20 yıldaki “en büyük skandalı” olarak nitelendirirken, sosyal medyadaki yanıtların yüzde 99’unun öfkeli olduğunu bildirdi. Business Insider’a göre X’teki duyuru paylaşımı birkaç gün içinde 145 milyon görüntülenme ve 90.000 yanıt aldı; yanıtların büyük bölümü olumsuzdu.

399,99 dolarlık plakçı neden tepki çekti?

Tartışmanın hemen ardından, PlayStation’dan ayrı bir iş birimi olan Sony Electronics, sosyal medyada PS-LX3BT kablosuz vinil plakçayı tanıttı. 26-27 Temmuz civarında paylaşılan gönderide şu ifadeler kullanıldı:

“LX3 Plakçayla vinilin sıcaklığını, ayrıntısını ve ritüelini yeniden keşfedin. İğneyi plağa bırakın ve müziği olması gerektiği gibi deneyimleyin.”

Ürünün 399,99 dolarlık fiyatı ve reklamda fiziksel müzik deneyiminin özellikle vurgulanması, PlayStation oyuncularının tepkisini yeniden alevlendirdi.

Yanıtlar bölümünde kullanıcılar Sony’yi çelişkiyle suçladı. Eleştirilerin özeti, “Vinil plakları fiziksel bir format olarak destekleyebiliyorsanız oyun disklerini de destekleyebilirsiniz” şeklindeydi. GamesRadar’ın aktardığı bir yorumda, “Müzik için fiziksel format yapabiliyorsanız oyunlar için de yapabilirsiniz” denildi.

Push Square reklamı “zamansız ve duyarsız” bir pazarlama hamlesi olarak değerlendirirken, başka yayınlar da gönderinin 3.000’den fazla yorum aldığını ve yorumların çoğunun PlayStation disklerinin kaldırılmasını eleştirdiğini aktardı.

Buradaki dikkat çekici nokta, Sony Electronics ile PlayStation’ın aynı şirket çatısı altında bulunsa da ayrı iş birimleri olması. Buna rağmen oyuncular, markanın fiziksel medyaya yaklaşımındaki farkı görmezden gelmedi. Plak reklamı, disk tartışmasının yeni bir tepki alanına dönüştü.

“Don’t Kill the Disc” kampanyası yüz binlerce imzaya ulaştı

Tepkinin en örgütlü biçimi, Change.org’da başlatılan “Don’t Kill the Disc” kampanyası oldu. Kampanyayı, Kanada’nın Winnipeg kentindeki video oyun mağazası PNP Games’in CEO’su Jade Pearce başlattı.

Kampanyanın temel mesajı, fiziksel bir diskin yalnızca oyunun bulunduğu bir taşıyıcı olmadığı yönünde. İmza metninde şu ifadeler yer aldı:

“Disk, gerçekten sahip olduğunuz bir oyundur. Onu ödünç verebilir, takas edebilir, yeniden satabilir, hediye edebilir, koleksiyonunuza ekleyebilir veya çocuklarınıza bırakabilirsiniz. Yalnızca indirme kodu içeren bir kutu aynı şey değildir.”

Kampanya ilk 48 saatte 40.000 imzaya ulaştı. Dört gün içinde 117.000’i, bir haftadan biraz uzun süre içinde 250.000’i geçti. 17 Temmuz’da 320.000, 20 Temmuz’da ise CTV News’a göre 333.000’den fazla imza toplandı.

Oyuncuların itirazı dijital satışa tamamen karşı çıkmaktan çok, dijital seçeneğin tek seçenek haline gelmesine odaklanıyor. Fiziksel kopyalar; ikinci el satış, takas, koleksiyon, arşivleme ve oyunlara erişimin şirket hesaplarına bağlı olmaması gibi başlıklarda önem taşıyor.

PlayStation günlerce sessiz kaldı

Tepkinin büyüdüğü günlerde PlayStation’ın resmi sosyal medya hesapları yaklaşık bir hafta boyunca büyük ölçüde sessiz kaldı. Hesaplardan gelen paylaşımlardan biri, tartışmaya yanıt vermek yerine üçüncü taraf bir dövüş oyunu kolunu tanıtıyordu. Bu durum, oyuncular tarafından krizi görmezden gelme şeklinde yorumlandı.

Ayrıca eski Santa Monica Studio yazarı Alanah Pearce’in aktardığı bilgilere göre Sony, birinci parti stüdyolarına şimdiye kadarki “en katı” sosyal medya kurallarından bazılarını getirdi. Bu kuralların geliştiricilerin disk üretiminin sona ermesi hakkında yorum yapmasını veya kararı eleştirmesini engellemeyi amaçladığı öne sürüldü.

TweakTown, söz konusu yönergelerin geliştiricilerin şirket kararına yönelik devam eden eleştirilere katkı sunmasını önlemeye odaklandığını bildirdi. Ancak bu iddia, Sony tarafından kamuya açık biçimde doğrulanmış bir politika olarak değil, Pearce’in aktardığı bilgiler temelinde haberleştirildi.

Sektör iki farklı bakış açısına ayrıldı

Ubisoft CEO’su Yves Guillemot: “Sektörü fazla sarsmaz”

Ubisoft CEO’su Yves Guillemot, 23 Temmuz’daki şirketin 2027 mali yılı ilk çeyrek finans toplantısında Sony’nin kararına ilişkin daha olumlu bir değerlendirme yaptı. Guillemot, geçişin sektörü “fazla sarsmayacağını” söyledi.

Ubisoft yöneticisi, bilgisayar oyunlarında fiziksel medyadan dijital dağıtıma geçişin pazarın büyümesine yardımcı olduğunu savundu. Ayrıca disk sürücüsü bulunmayan konsolların üretim maliyetlerini azaltabileceğini ve bunun tüketicilere daha düşük fiyat olarak yansıyabileceğini belirtti. Guillemot, kararın artıları ve eksileri olduğunu kabul etse de yayıncılar açısından genel tablonun olumlu olabileceğini düşündüğünü ifade etti.

Eski Valve yazarı Chet Faliszek: “Bu tercihi tüketiciler yaptı”

Eski Valve yazarı ve Left 4 Dead serisinin yazarlarından Chet Faliszek ise 20 Temmuz’da yayımladığı YouTube videosunda sorumluluğu oyunculara yükledi.

“Siz tüketiciler bir seçim yaptınız ve seçiminiz dijitalden yana oldu.”

Faliszek’e göre şirketler, tüketicilerin yıllar boyunca cüzdanlarıyla yaptığı tercihe yanıt veriyor. Dijital oyun satışlarının fiziksel satışları geride bırakmasının bir komplo değil, oyuncuların satın alma alışkanlıklarının sonucu olduğunu savundu.

Faliszek ayrıca yeni oyunların ve ikinci el oyunların hâlâ mağazalarda bulunabildiğini, ancak oyuncuların bu mağazalardan alışveriş yapmadığını söyledi. Açıklamaları oyun medyasında geniş biçimde paylaşıldı ve dijital mülkiyet tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Avusturya’daki fabrika disk üretiminden uzaklaşıyor

Sony’nin kararının yalnızca bir duyurudan ibaret olmadığını gösteren en güçlü işaretlerden biri, Avusturya’nın Thalgau kentindeki Sony DADC tesisi. Sony’nin kalan en büyük optik disk üretim merkezlerinden biri olan fabrika, şu anda günde yaklaşık 600.000 disk üretiyor; bu üretimin yaklaşık yarısı PlayStation için yapılıyor.

Avusturya kamu yayıncısı ORF Salzburg’un haberine göre tesis, oyun diski üretimi yerine optik mikro lensler üretmek üzere yeniden yapılandırılıyor. Sony’nin dönüşüm için yaklaşık 30-34 milyon avro yatırım yaptığı ve tesisteki 300 çalışanın tamamını yeni teknoloji konusunda eğittiği bildirildi.

PlayStation disk üretiminin 2028’e kadar mevcut hacmin yaklaşık yüzde 10’una düşmesi bekleniyor. Bu nedenle fabrika dönüşümü, Sony’nin fiziksel oyun medyasından uzaklaşma planının geri çekilmesi zor, uzun vadeli bir yatırım olduğunu gösteren önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Meksika’daki antitröst şikâyeti iddiası doğrulanmadı

Tartışma sırasında, Meksika’da Sony’ye karşı bir antitröst şikâyeti yapıldığı ve PlayStation Store’un diskler ortadan kalktığında yasa dışı bir tekele dönüşeceğinin savunulduğu iddiası da dolaşıma girdi.

Ancak incelenen arama sonuçlarında Meksika’da gerçekten yapılmış resmi bir başvuru doğrulanamadı. Disklerin kaldırılmasının Sony’nin kendi dijital mağazasına karşı mevcut tek rekabet seçeneğini ortadan kaldırabileceği yönündeki daha geniş tekel tartışması çeşitli haberlerde ele alınıyor. Buna karşın, belirli bir Meksika antitröst şikâyetinin varlığı şu aşamada doğrulanmamış bir iddia olarak kalıyor.

PlayStation’ın fiziksel oyun geleceğinde sırada ne var?

Sony’nin resmi açıklamasındaki tutum değişmedi: şirket, yeni tüketici alışkanlıkları ve eğlence sektörünün dijitalleşmesi nedeniyle disklerin sona ermesini kaçınılmaz bir uyum süreci olarak görüyor.

“Don’t Kill the Disc” kampanyası yüz binlerce imzaya ulaşmasına rağmen PlayStation yönetimi tarafından kamuya açık biçimde yanıtlanmadı. Avusturya’daki fabrikanın yeniden yapılandırılması da takvimin yalnızca geçici bir plan olmadığını düşündürüyor.

Fiziksel sahiplik, oyunların korunması, ikinci el satış ve koleksiyon açısından diskleri önemseyen oyuncular için önümüzdeki dönem kritik olabilir. Sony’nin mevcut planı değişmezse PS5, yeni oyunların fiziksel diskle yayımlandığı son PlayStation konsolu olacak. Ocak 2028’den sonra yeni PlayStation oyunları yalnızca dijital formatta veya indirme kodu içeren kutularla sunulacak.