Mojtaba Hamaney’den Hizbullah’a ‘Stratejik Politika’ Vurgusu: 14 Maddelik Barış Mutabakatı Çıkmaza Girdi

26-27 Temmuz 2026'da İran'ın yeni dini lideri Ayetullah Mojtaba Hamaney, Hizbullah'ın yeni genel sekreterinden gelen bir mektuba yazılı yanıt verdi. Telegram kanalında yayınlanan bu yanıtta, İslam Cumhuriyeti'nin Hizbullah'a desteğinin "stratejik bir politika" olduğunu ve ABD ile İsrail'e karşı "cihat ve direnişten başka yol kalmadığını" ilan etti . Mektubunda Hizbullah'ın "sabır ve sebatını" öven Hamaney, direniş yolunda devam etmenin tek geçerli seçenek olduğunda ısrar etti .

Daha da kritik olanı, Hamaney bu desteği doğrudan Haziran 2026'da imzalanan ABD-İran ateşkes çerçevesine, yani İslamabad Mutabakatı'na bağladı. Açıklamasında, "Lübnan'ın toprak bütünlüğünün tam olarak korunması ve Siyonist saldırganlığın derhal ve koşulsuz sona erdirilmesi, 14 maddelik mutabakat kapsamında İran'ın pazarlık konusu olmayan ön koşullarıdır" ifadelerini kullandı . Bu, Tahran ile Washington arasındaki barışın, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurmasına bağlı olduğu anlamına geliyor ki bu şart imzalanan anlaşmanın bir parçası değil .

14 Maddelik İslamabad Mutabakatı

İslamabad Mutabakatı, Pakistan ve Katar'ın ortak arabuluculuğunda hazırlanan 14 maddelik bir çerçeve anlaşmasıdır. 14 Haziran 2026'da dijital ortamda, 19 Haziran 2026'da ise İsviçre'de resmen imzalanmıştır . Birden fazla kaynağa göre anlaşmanın temel maddeleri şunlardır:

• Derhal ateşkes: Lübnan dahil tüm cephelerde geçerli olacak .
• Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması: Ticari gemilere 60 gün süreyle ücretsiz geçiş izni verilecek .
• ABD deniz ablukasının kaldırılması: İran limanlarındaki abluka sona erecek .
• 300 milyar dolarlık yeniden inşa fonu: Özel sektör katkılarıyla oluşturulacak bir fonla İran'ın yeniden imarı hedefleniyor, ancak bazı arabulucular bu rakamı doğrulayamadı .
• Petrol ihracatı yaptırımlarının kaldırılması: İran'ın yurtdışındaki dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması .
• 60 günlük müzakere süreci: İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi ve BM onaylı kapsamlı bir çözüm için görüşmeler yapılacak .
• Düşmanlıkların sona erdirilmesi taahhüdü: İran, ABD ve müttefikleri (Hizbullah'ın faaliyet gösterdiği Lübnan dahil) çatışmaları durduracak .

Hamaney'in Hizbullah ile Sadece Yazılı İletişim Kalıbı

Mojtaba Hamaney, Mart 2026'da liderliği devraldığından beri Hizbullah ile yalnızca yazılı mesajlar yoluyla iletişim kurdu. Kendisi herhangi bir yeni fotoğraf veya videoda görünmediği gibi, kamuoyu önüne de çıkmadı . Bu kalıp şu şekilde işliyor:

• 12 Mart 2026: Lider olarak ilk mesajı devlet televizyonunda okundu. İsrail-ABD saldırılarına karşı "intikam" sözü verdi ve "fedakar Hizbullah'a" övgüde bulundu .
• 30 Mart – 1 Nisan 2026: Telegram kanalında yayınlanan bir mektupla Hizbullah ve liderliğine desteğini yineledi .
• 11 Temmuz 2026: Yazılı bir mesajında, öldürülen babasının intikamını almanın "milletin iradesi" olduğunu ve bunun "yakında" gerçekleşeceğini söyledi .
• 26-27 Temmuz 2026: En son mektup, Hizbullah desteğini "stratejik politika" olarak yineleyip "cihat ve direniş" çağrısı yaptı .

Tüm bu iletişimler yazılı (Telegram veya devlet televizyonu seslendirmesi) olup, hepsi Hizbullah'a kayıtsız şartsız desteği yineliyor. Analistlere göre Hamaney'in hiçbir şekilde halkın karşısına çıkmaması, halen ağır yaralı veya engelli olabileceği ihtimalini güçlendiriyor . Savaş Çalışmaları Enstitüsü (ISW), rejimin bu söylentileri basit bir videoyla ortadan kaldırabileceğini ancak bunu yapmak için birçok teşviki olmasına rağmen yapmadığını belirtiyor .

Duran Barış Süreci İçin Sonuçlar

Hamaney'in Temmuz 2026'daki açıklaması, İslamabad Mutabakatı'nın temel maddeleriyle doğrudan çelişiyor. Zira İran'ın anlaşmaya uyumunu, imzalanan metnin parçası olmayan bir talebe (İsrail'in Lübnan'dan tamamen çekilmesi) bağlıyor . Bunun pratik sonuçları:

• Barış süreci durdu. ABD, İsrail ve Lübnan 3 Haziran'da Hizbullah'ın onayına bağlı bir ateşkes için ortak bildiri yayınlamıştı. İran bu onayı fiilen geri çekmiş oldu .
• İran taahhütlerini askıya aldı. Anlaşmanın ateşkes şartlarını, ABD ve İsrail'in kabul etmediği bir sonuca bağlayarak yükümlülüklerini etkisiz hale getirdi .
• Hizbullah ve İranlı liderler, Lübnan'da 'tam İsrail teslimiyeti' talebinden vazgeçmiyor .
• İsrail'in güney Lübnan'daki askeri operasyonları devam ediyor. İran'ın tutumu, ABD'nin mutabakatta sunduğu temel teşviki (tüm cephelerde gerilimin azaltılması) ortadan kaldırdığı için ateşkes mekanizması işlemiyor .

Kısacası: Hamaney'in 27 Temmuz 2026 tarihli mektubu, Hizbullah'a olan desteği en güçlü ifadelerle teyit etmekle kalmıyor, aynı zamanda Haziran 2026 anlaşmasını, yazılı metinde olmayan bir İsrail çekilmesine bağlı olarak yeniden yorumluyor. Çatışmalar devam ederken barış süreci tamamen donmuş durumda.