BitMart — Özellikle Çin ve Vietnam'daki kullanıcılar arasında popüler olan perakende spot ve vadeli işlem borsası — "faaliyet koşullarını, piyasa ortamını ve gelecek stratejisini" değerlendirdikten sonra kapanma kararı aldığını açıkladı . Ancak bu kararın, 24 Temmuz'da BMX token'ının bir günde %60'ın üzerinde değer kaybetmesi ve kullanıcılar arasında para çekme gecikmeleriyle ilgili söylentilerin yayılmasıyla hızlandığı anlaşılıyor
. BitMart'ın kapanışı, ABD Adalet Bakanlığı'nın suçlamaları gibi dramatik bir olayla değil, sekiz yıllık bir yolculuğun daralan marjlar ve artan uyum yükümlülükleri altında sessiz sedasız sona ermesiyle gerçekleşti
.
Her iki kapanış da üç gün arayla gerçekleşti ve Temmuz 2026'da üçüncü bir borsanın daha kapandığı bildirildi. Bu durum, son yılların en yoğun borsa kapanış dalgasını oluşturdu .
Piyasanın borsa token'larının geleceği hakkındaki kararı hızlı ve acımasız oldu.
BMEX (BitMEX'in hizmet token'ı) duyurudan önceki haftalarda yaklaşık 0,06 dolardan işlem görüyordu . BitMEX'in 23 Temmuz'daki duyurusunun ardından saatler içinde 0,001-0,002 dolar seviyesine kadar düşerek %90-96,7 oranında değer kaybetti
. En düşük seviyesinde token'ın toplam piyasa değeri yaklaşık 497.000 dolara kadar geriledi
. Bubblemaps verileri, BMEX arzının %75'inin zincir üzerinde hiçbir zaman dağıtılmadığını, güven ortadan kalktığında patlayan hayali bir arz fazlası yarattığını gösterdi
. Bu çöküş, Kasım 2022'de FTX'in FTT token'ının çöküşünü anımsattı ve önemli bir dersi pekiştirdi: Bir borsa token'ı bağımsız değeri olan bir finansal varlık değil, doğrudan borsanın varlığını sürdürmesine bağlı bir yatırımdır
.
BMX (BitMart'ın token'ı) kapanış söylentileri dolaşmaya başlamadan önce yaklaşık 0,31 dolardan işlem görüyordu . BitMart'ın 26 Temmuz'daki duyurusunun ardından BMX %58 ila %70 arasında değer kaybederek 0,1058 dolar seviyesini gördükten sonra 25 Temmuz itibarıyla yaklaşık 0,163 dolara hafif bir toparlanma yaşadı
. Düşüş BMEX kadar felaket boyutlarda olmasa da token'ın toparlanması kırılgan kaldı çünkü token'ın tüm faydası kapanmakta olan bir borsaya bağlı. BitMart'ın kendi piyasa sayfası bir ara %64,9'luk bir düşüş gösterirken, günlük işlem hacmi sadece 6,1 milyon dolardı
.
| Token | Duyuru Öncesi Fiyat | Duyuru Sonrası En Düşük Seviye | Düşüş Oranı |
|---|---|---|---|
| BMEX (BitMEX) | ~0,06$ | 0,001–0,002$ | %90–96,7 |
| BMX (BitMart) | ~0,31$ | ~0,1058$ | %58–70 |
Her iki borsadaki kullanıcılar da katı son tarihlerle karşı karşıya.
Çeşitli kaynaklardan analistler, her iki borsanın da para çekme işlemlerini yerine getirebilecek kadar ödeme gücüne sahip göründüğünü ancak gecikmelerin yaşanabileceğini vurguluyor. BitMart, ek uyum kontrollerinin süreci yavaşlatabileceği konusunda uyardı .
BitMEX ve BitMart gibi iki borsanın neredeyse aynı anda kapanması bir tesadüf değil. Yeniden yapılandırma danışmanı Roshan Dharia, Cointelegraph'a yaptığı açıklamada, bu kapanışların, "öncü olmanın artık kurumsal konsolidasyon karşısında hayatta kalmaya yetmediği acımasız yeni bir gerçeği" yansıttığını söyledi .
Dört temel dinamik bu süreci yönlendiriyor:
1. Artan düzenleme maliyetleri — BitMEX'in 200 milyon doları aşan para cezaları, ABD Adalet Bakanlığı ile yapılan anlaşma ve küresel çapta lisanslı, uyumlu platformlara yönelik eğilim, orta ölçekli veya eski nesil borsaların faaliyet göstermesini ekonomik olmaktan çıkarıyor . Raporlar, küçük bir türev borsasının bile yıllık milyonlarca dolarlık uyum maliyetiyle karşı karşıya olduğunu ve bu yükün yalnızca en büyük oyuncular tarafından karşılanabildiğini gösteriyor
.
2. Piyasa konsantrasyonu — Binance, Bybit ve OKX artık spot ve türev likiditesinde hakim durumda; küresel spot işlem hacminin tahminen %80'ini veya daha fazlasını kontrol ediyorlar . Hyperliquid gibi merkeziyetsiz sürekli işlem platformları ise mevcut borsalardan hacim çalıyor
. BitMEX'in Bitcoin vadeli işlem pazar payı %0,01'in altına gerilemişti
.
3. Borsa token'ı ölüm sarmalı — Bir borsanın yerel token'ı %90 veya daha fazla değer kaybettiğinde, hem borsanın kendi mali tamponunu hem de kullanıcı güvenini aynı anda yok ederek kapanışı hızlandırıyor . BMEX ve BMX'in çöküşü, FTT ve daha önceki borsa token'larında görülen modelin en son örneği
.
4. "Küçük borsa" marj sıkışması — BitMart'ın 8 yıllık ve BitMEX'in 11 yıllık yolculuğu, artık likidite, ürün çeşitliliği ve düzenleyici yükümlülükler konusunda en büyük oyunculardan geri kaldıkları için sona erdi . İşlem ücretleri düştü, uyum maliyetleri arttı ve likidite bir avuç platformda toplanmaya devam ediyor
.
Buradan çıkan ana mesaj, merkezi borsa sektörünün 'kazananın çoğunu aldığı' bir konsolidasyon aşamasına girdiğidir. Derin bir likidite avantajına, uyumlu lisanslama altyapısına veya sürdürülebilir bir yerel token ekonomisine sahip olmayan borsaların BitMEX ve BitMart'ı izlemesi — ya kapanması ya da daha büyük oyuncular tarafından satın alınması — muhtemel görünüyor . Bu eğilim, sadece borsa token'ları için değil, değeri tek bir platformun varlığına bağlı olan herhangi bir kripto varlık için de önemli sonuçlar doğuruyor. Bir analistin ifadesiyle, "başıboş, açık deniz türev platformları dönemi fiilen sona ermiştir"
.