Küresel Çocuk Koruma Yasalarında Yeni Dönem: Fransa'nın Top Yasağı ile Vietnam'ın Benzeri Görülmemiş 'Salt Okunur' Modeli

Yasa ayrıca liselerde cep telefonu kullanımını da yasaklıyor . Kritik bir ayrıntı ise ebeveyn izninin bu yasağı geçersiz kılmaması .

Vietnam'ın Kararname Taslağı: 16 Yaş Altı İçin 'Salt Okunur' Model

23 Temmuz 2026'da Vietnam Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı, alışılmadık bir yaklaşımı benimseyen bir kararname taslağı önerdi. Tam erişim yasağı yerine, 16 yaş altı çocuklar sosyal medya hesaplarını koruyabilecek ancak içerik paylaşmaları, yorum yapmaları, yanıt vermeleri veya beğeni yapmaları yasaklanacak – etkili bir şekilde 'salt görüntüleme' veya 'sessiz' modu .

Hesaplar bir ebeveyn veya yasal vasi tarafından kaydedilmek zorunda olacak ve ebeveynler çocuğun faaliyetlerini denetlemekle yükümlü olacak . Taslak ayrıca çevrimiçi oyunlar için yaş kontrolü gerektiriyor . Meta ve TikTok'un kamu istişaresi sırasında bu düzenlemeye itiraz ettiği bildirildi . Eleştirmenler, teklifin pasif içerik tüketimine izin verirken etkileşimli katılımı sınırlamasının aşırı kısıtlayıcı olduğunu savunuyor .

Önemli Karşılaştırma: Vietnam vs. Fransa

Vietnam'ın modeli küresel ölçekte en sıra dışı olanı – çocukların platformlarda kalmasına izin verirken etkileşim yeteneklerini kısıtlıyor; Fransa ise Avustralya tarzı tam erişim yasağını uyguluyor .

Avustralya: Küresel Dalganın Katalizörü

Avustralya, 10 Aralık 2025'te yürürlüğe giren Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act 2024 kapsamında dünyada 16 yaş altı sosyal medya yasağını uygulayan ilk ülke olmaya devam ediyor . TikTok, Instagram, Facebook ve YouTube gibi platformların, 16 yaş altı kullanıcıların hesap açmasını engellemek için 'makul adımlar' atması gerekiyor; aksi takdirde 49,5 milyon AUD'ye (yaklaşık 33 milyon ABD Doları) kadar para cezasıyla karşı karşıya kalıyorlar . Uygulamanın ilk gününde yüz binlerce hesabın devre dışı bırakıldığı bildirildi . Bu yasa, diğer ülkelerdeki benzer yasalar için doğrudan ilham kaynağı oldu .

Amerika Birleşik Devletleri: Federal Çıkmaz, Eyaletlerde Hareketlilik

Federal düzeyde Kongre'ye birden çok yasa tasarısı sunulmasına rağmen, Temmuz 2026 itibarıyla hiçbiri yasalaşamadı . Bekleyen önemli tasarılar şunlar:

• Kids Off Social Media Act (S.278): 13 yaş altı çocukların hesap açmasını yasaklayacak ve 17 yaş altı kullanıcılar için algoritmik önerileri kaldıracak .
• Kids Online Safety Act (S.1748): Platformların küçükler için belirli güvenlik önlemleri uygulamasını gerektirecek .
• COPPA 2.0: Çocukların çevrimiçi gizlilik kurallarını 17 yaş altını kapsayacak şekilde güncelleyecek .

Eyalet düzeyinde ise en az 20 ABD eyaleti, küçüklerin sosyal medya erişimini düzenleyen kendi yasalarını çıkardı ancak davalar, yürürlükte olan, geçici olarak durdurulan ve henüz yürürlüğe girmemiş yasalar şeklinde bir mozaik oluşturdu .

Küresel Eğilim ve Doğrulanmamış İddialar

Birleşik Krallık, İspanya ve Slovenya gibi diğer ülkeler de benzer kısıtlamaları değerlendiriyor . Bu araştırma kapsamında Filipinler, Singapur veya Ukrayna'daki mevzuatlara veya The BMJ dergisindeki bu tür yasakların istenmeyen zararlara yol açabileceği uyarısına ilişkin raporlar bağımsız olarak doğrulanamadı .

Sonuç

20-25 Temmuz 2026 haftası, küçüklerin sosyal medya kullanımını düzenlemeye yönelik küresel çabalarda önemli bir tırmanışa işaret ediyor. Fransa'nın onayladığı tam yasak ve Vietnam'ın önerdiği 'salt okunur' model, iki farklı düzenleme felsefesini temsil ediyor: tam kısıtlama ve sınırlı, denetimli katılım. Avustralya'nın uyguladığı yasak küresel şablon olmaya devam ederken, Amerika Birleşik Devletleri, federal düzeydeki ilerlemesizliğiyle dikkat çekici bir istisna olarak öne çıkıyor.