Yapay zekâda dengeler değişti: OpenAI ve Anthropic ikilisi, Google’ın beşinciliği

Bu tablo, yapay zekâ yarışının yalnızca “hangi model daha iyi?” sorusundan ibaret olmadığını da gösteriyor. Kurumsal müşterilerin gerçek iş akışlarına entegre ettiği, gelir üreten araçlar giderek daha belirleyici hâle geliyor.

Google neden beşinci sıraya geriledi?

SemiAnalysis’in en dikkat çekici değerlendirmelerinden biri Google’ın konumuna ilişkin. Şirket, Google’ın küresel yapay zekâ laboratuvarları arasında beşinci sıraya gerilediğini öne sürüyor . Bu düşüşün temelinde “hesaplama kapasitesine bağlanma ve stratejik hatalar” olduğu ifade ediliyor .

Buradaki kritik unsur, Google’ın TPU’larını — yapay zekâ işlemleri için geliştirdiği özel işlemcileri — kiralama stratejisi. İddiaya göre Google, yeterli geri alma veya kapasiteyi yeniden tahsis etme hükümleri içermeyen uzun vadeli kiralama anlaşmaları yaptı. Bu durum, şirketin kendi modellerini eğitmek ve çalıştırmak için ihtiyaç duyduğu hesaplama gücüne erişimini sınırladı .

Hesaplama kapasitesindeki bu sıkışmanın yetenek kaybını da hızlandırdığı değerlendiriliyor. Transformer mimarisinin ortak yazarlarından Noam Shazeer, Nobel ödüllü araştırmacı John Jumper ve Gemini ekibinden Jonas Adler ile Alexander Pritzel’in Google’dan ayrılarak rakiplere geçmesi, bu göçün öne çıkan örnekleri arasında yer alıyor .

Bu ayrılıkların ardından Alphabet’in piyasa değerinin tek bir günde 270 milyar dolara kadar gerilediği bildirildi . Google ayrıca Temmuz 2026’da Artificial Analysis Intelligence Index’te ilk kez ilk beşin dışında kaldı .

Kodlama, yapay zekânın para kazandıran kullanım alanı oldu

SemiAnalysis’in son röportajındaki verilere göre programlama kullanım alanları, büyük yapay zekâ platformlarındaki toplam token tüketiminin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor . Token, modellerin metin ve kodu işlemek için kullandığı temel hesaplama birimi. Bu oran, yazılım geliştirmenin yapay zekâ ekonomisinin merkezine yerleştiğini gösteriyor.

Kodlama araçları, şirketlere doğrudan ölçülebilir verimlilik ve çıktı sunduğu için diğer kullanım alanlarından ayrılıyor. OpenAI’ın Codex’i ve Anthropic’in Claude Code’u, bu dönüşümün en görünür ürünleri arasında.

Claude Code’un lansmanından yalnızca dokuz ay sonra yıllıklandırılmış gelirinin 2,5 milyar dolara ulaştığı bildirildi . Bu hızlı büyüme, yapay zekâ laboratuvarlarını tüketici aboneliklerindeki sübvansiyonları azaltmaya ve kurumsal API satışlarına ağırlık vermeye itiyor. SemiAnalysis, API kanallarında brüt kâr marjlarının yüzde 85’in üzerine çıkabildiğini belirtiyor .

Başka bir ifadeyle sektör, sınırsız veya düşük fiyatlı aboneliklerle kullanıcı çekme döneminden; yoğun ve kurumsal kullanımı yüksek marjlı API hizmetlerine yönlendirme dönemine geçiyor.

Finansal dengeler tersine döndü

SemiAnalysis’in Tokenomics Model raporu, OpenAI ile Anthropic arasındaki mali farkın da hızla değiştiğini ortaya koyuyor.

Anthropic’in hızlı yükselişi

• Anthropic’in yıllıklandırılmış tekrar eden geliri (ARR), 2025 sonundaki yaklaşık 9 milyar dolardan Temmuz 2026’da 60 milyar doların üzerine çıktı .
• Şirketin 2026’nın üçüncü çeyreğinde GAAP EBIT kârının 1 milyar doları aşması bekleniyor. Bu, yaklaşık yüzde 6’lık faaliyet kâr marjına karşılık geliyor .
• Çıkarım, yani eğitilmiş modellerin kullanıcı isteklerini yanıtlamak için çalıştırılması, tarafında brüt kâr marjının yüzde 70’in üzerinde olduğu belirtiliyor .
• İkinci çeyrek 2026 geliri 10,9 milyar dolar olarak öngörülüyor. Bu rakam, ilk çeyrekteki 4,8 milyar dolara kıyasla çeyrekten çeyreğe yüzde 127 artış anlamına geliyor .

OpenAI’ın yüksek maliyetli büyümesi

• OpenAI’ın 2026’nın başlarında yıllıklandırılmış gelir hızının yaklaşık 25 milyar dolar seviyesinde olduğu, bu rakamın 2025’teki 13,1 milyar dolarlık toplam gelirin üzerinde bulunduğu bildirildi .
• Şirketin aylık geliri Nisan 2026’da yaklaşık 2 milyar dolara, yıllıklandırılmış karşılığıyla 24 milyar dolara ulaştı .
• Buna karşın OpenAI, hesaplama altyapısına yoğun yatırım yapmayı sürdürüyor. SemiAnalysis, 2026’nın ikinci çeyreğinde şirketin EBIT kâr marjını yaklaşık eksi yüzde 100 olarak hesaplıyor .

SemiAnalysis’e göre ikinci çeyrekte finansal dengeler tersine döndü: Anthropic gelirde OpenAI’ı geçti ve ilk kârını açıklarken, OpenAI hesaplama altyapısına büyük harcamalar yapmaya devam etti . Bu durum, yapay zekâ sektöründe en hızlı büyüyen şirketin aynı zamanda en yüksek harcamayı yapan şirket olmak zorunda olmadığını gösteriyor.

Greg Brockman: “Daha yolun başındayız”

OpenAI Başkanı Greg Brockman da rekabetin henüz erken aşamalarında olduğunu düşünüyor. Brockman, 23 Temmuz 2026’da Bloomberg’e verdiği röportajda Anthropic’le rekabet için “Bu sektörün nereye gideceğinin hâlâ ilk bölümlerindeyiz” değerlendirmesini yaptı .

Haziran ayında ise yapay genel zekâdan (AGI) daha önemli olanın gerçek yetenek olduğunu ve en büyük zorluğun “yapay zekâ modellerini dünyayla buluşturmak” olduğunu söyledi . Bu yorumlar, model performansı yarışından gerçek işlerde kullanılabilirlik ve üretkenlik yarışına geçişi vurguluyor.

Brockman, Sequoia’nın AI Ascent 2026 konferansında OpenAI’ın AGI’ye giden yolun yaklaşık yüzde 80’ini tamamladığını düşündüğünü de belirtti . Ayrıca yapay zekânın OpenAI’ın kendi kodlarının yaklaşık yüzde 80’ini yazdığını söyledi; bu oran yalnızca altı ay önce yüzde 20 civarındaydı . Ancak bu son oran, şirket yöneticisinin açıklamasına dayanıyor ve yapay zekâ destekli yazılım geliştirmenin gerçek verimlilik etkisi konusunda tartışmalar sürüyor .

Meta, Google’ı geçebilir mi?

Mevcut SemiAnalysis kaynakları, Meta’nın Google’ı geçip geçemeyeceği sorusuna doğrudan yanıt vermiyor. Google’ın beşinci sıraya gerilediği iddiası, rakipler için alan açıldığını düşündürse de Meta’nın bu fırsatı değerlendirdiğini veya Google’ı kesin biçimde geride bıraktığını doğrulayacak yeterli SemiAnalysis verisi bulunmuyor .

Bu nedenle bugün için söylenebilecek en temkinli sonuç şu: Google’ın konumu zayıflamış görünüyor; ancak Meta’nın önüne geçtiği tezi, SemiAnalysis’in Meta’nın yapay zekâ stratejisine ilişkin doğrudan bir araştırması olmadan kanıtlanmış değil.

Bu yazı, SemiAnalysis’in 8 Temmuz 2026 tarihli Tokenomics Model raporu ile 23 Temmuz 2026’da yayımlanan röportajı başta olmak üzere, Temmuz 2026 tarihli rapor ve röportajlara dayanıyor. Finansal rakamlar SemiAnalysis’in özel modellerinden ve kamuya açık raporlamalardan derlenmiştir.