Yapay zekâ istihdamı çökertmiyor: Veriler aslında ne gösteriyor?

ManpowerGroup da benzer bir sonuca ulaşıyor. Şirketin Human Edge 2026 Global Trends Report raporuna göre bazı işler ortadan kalkabilir; ancak çok daha fazla iş, insanların güçlü yönleriyle yapay zekâ bileşenlerini birleştirecek şekilde yeniden tasarlanacak . ManpowerGroup'un 2024 tarihli verilerinde işverenlerin %55'i, yapay zekâ kullanımının istihdamı artırmasını beklediğini belirtmişti . Birleşik Krallık'a ilişkin ayrı bir araştırmada ise yapay zekâyı çalışan sayısını azaltmak için kullanan işverenlerin oranı yalnızca %10 olarak ölçüldü .

Bağımsız kaynaklardan gelen veriler de bu tabloyu destekliyor:

• S&P Global'in 2026 analizi, şirketlerin yapay zekâ kullanımındaki önceliğin çalışan sayısını azaltmak değil, süreç verimliliği (%64) ve çalışan üretkenliği (%59) olduğunu gösteriyor. Çalışan sayısını düşürme hedefi ise %24 ile geride kalıyor .
• Adecco Group'un bir teknik raporuna göre 2022-2025 arasında dünya genelinde 1,9 milyon yeni yapay zekâ bağlantılı iş yaratıldı .
• BCG, önümüzdeki iki-üç yıl içinde ABD'deki işlerin %50-55'inin yapay zekâ nedeniyle yeniden şekilleneceğini, ancak ortadan kalkmayacağını öngörüyor. İşlerin yapay zekâyla tamamen ikame edilmesinin daha yavaş gerçekleşeceği ve beş yıl içinde ABD'deki işlerin yalnızca %10-15'inin ortadan kalkabileceği tahmin ediliyor .
• Oxford Economics, Ocak 2026'da şirketlerin çalışanlarını yapay zekâyla kayda değer ölçekte değiştirdiğine dair bir işaret bulunmadığını bildirdi .

Bu bulgular, “yapay zekâ işleri yok ediyor” şeklindeki genellemenin mevcut istihdam verileriyle henüz örtüşmediğini gösteriyor. Ancak bu, hiçbir işin risk altında olmadığı anlamına gelmiyor. Özellikle giriş seviyesi ofis işleri, müşteri hizmetleri ve bazı programlama görevleri dönüşüm baskısını daha erken hissedebilir.

Şirketler işten çıkarmalarda yapay zekâyı gerekçe gösteriyor; ancak nedenler çoğu zaman farklı

Yapay zekânın kitlesel iş kaybına yol açtığına dair kanıtlar sınırlı olsa da şirketler, işten çıkarmaları açıklarken bu teknolojiyi giderek daha sık öne çıkarıyor.

• Mayıs 2026'da ABD'li işverenler yaklaşık 97.000 işten çıkarma duyurdu. Challenger, Gray & Christmas verilerine göre bu kesintilerin yaklaşık %40'ı açıkça yapay zekâya bağlandı .
• 2026'nın ilk çeyreğinde teknoloji sektöründeki işten çıkarmalar 78.557 kişiye ulaştı; bunların %47,9'u yapay zekâ gerekçesiyle açıklandı .

Ancak yöneticiler ve araştırmacılar ayrıntılara indiğinde farklı bir görünüm ortaya çıkıyor:

• Adecco CEO'su Denis Machuel, işten çıkarmaların ardındaki gerçek nedenlerin çoğu zaman kötü finansal sonuçlar, yapay zekâ etrafındaki spekülatif beklentiler ve başka kurumsal kararlar olduğunu belirtiyor. Yapay zekâ tarafından doğrudan ikame edilen işten çıkarılmış çalışanların oranı yalnızca %1,4 olarak ölçüldü .
• ManpowerGroup, Aralık 2025'te zayıf talep, ekonomik baskılar ve beceri uyumsuzluğunun yapay zekânın kendisinden daha fazla zarar verdiğini ifade etti .
• Harvard Business Review tarafından Aralık 2025'te 1.006 küresel yöneticiyle yapılan araştırma, işten çıkarmaların çoğu zaman yapay zekânın mevcut performansından değil, gelecekteki potansiyeline ilişkin beklentilerden etkilendiğini doğruladı .
• S&P Global verilerine göre yöneticilerin %90'ından fazlası, yapay zekânın şirketlerindeki istihdam seviyeleri üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını bildirdi .

Dolayısıyla ortaya çıkan örüntü şu: Yapay zekâ, finansal baskı, yeniden yapılanma ve beceri açığı gibi daha derin nedenlerle alınan işten çıkarma kararları için kullanışlı bir kamuoyu gerekçesine dönüşebiliyor. Bu, iş kayıplarının çalışanlar açısından gerçek olmadığı anlamına gelmiyor; yalnızca “yerine yapay zekâ geldi” açıklamasının her vakayı tam olarak anlatmadığını gösteriyor.

En büyük sorun: Liderlik ve yetkinlik açığı

Adecco Group ve ManpowerGroup'un araştırmaları, yapay zekâ yatırımlarıyla kurumların bu dönüşümü yönetme kapasitesi arasında giderek büyüyen bir boşluğa işaret ediyor. Şirketler teknolojiye hızla yatırım yaparken, çalışanlarını aynı hızda hazırlayamıyor.

Adecco Group'un bulguları

Mayıs 2026'da 13 ülkeden 2.000 üst düzey yöneticiyle yapılan araştırmada şu sonuçlar öne çıktı:

• Liderlerin yapay zekâya geçiş hızıyla çalışanların bu geleceğe ilişkin algısı arasında 15 puanlık bir fark bulunuyor .
• Liderlerin yalnızca %22'si, iş gücünün yapay zekâya hazırlandığı konusunda kendisini oldukça güvende hissediyor .
• Liderlerin yalnızca %51'i, yönetim ekibinin yapay zekânın risklerini ve fırsatlarını anlayacak yeterli beceriye sahip olduğuna inanıyor .
• Adecco'nun yetenek çözümleri birimi LHH, yapay zekâ ve yeni teknolojileri yöneticilerdeki bir numaralı beceri açığı olarak belirledi. İstikrara öncelik verilmesiyle yüksek devir oranına sahip liderlik ekiplerinin payı yıllık bazda %43'ten %19'a gerilese de yapay zekâ yetkinliği hâlâ zayıf kalıyor .
• İK liderlerinin %87'si, kurumlarının son 12 ay içinde işten çıkarma yaptığını veya önümüzdeki 12 ay içinde yapmayı planladığını söylüyor. Bu kararların temelinde yapay zekâ ikamesinden çok beceri uyumsuzluğu bulunuyor .

ManpowerGroup'un bulguları

ManpowerGroup'un 19 ülkeden yaklaşık 14.000 çalışanı kapsayan 2026 Global Talent Barometer araştırması dikkat çekici bir çelişki ortaya koyuyor:

• Yapay zekâyı düzenli kullanan çalışanların oranı 13 puan artarak %45'e çıkarken, teknolojiye duyulan güven %18 düştü .
• Çalışanların %43'ü, otomasyonun iki yıl içinde işlerinin yerini alabileceğinden endişe ediyor .
• Temmuz 2026'da üst düzey yöneticilerle yapılan bir araştırmaya göre kurumların yalnızca %3'ü, liderlerinin yapay zekâ destekli ekipleri yönetmeye tamamen hazır olduğunu belirtiyor .
• Kurumların %78'i, çalışanların işlerini kaybetme korkusu yaşadığını bildiriyor .
• 41 ülkede 39.000 işverenle yapılan 2026 Yetenek Açığı Araştırması, işverenlerin %72'sinin açık pozisyonları doldurmakta zorlandığını gösteriyor. Yapay zekâ becerileri ilk kez mühendislik becerilerini geride bırakarak en fazla talep gören yetkinlik hâline geldi .
• Küresel iş gücünün %56'sı, sahip olduğu becerilerin teknolojik değişimin hızına yetişmediğini söylüyor .

Yatırım var, hazırlık yok: Güven açığı büyüyor

Kurumlar yapay zekâya ciddi kaynak aktarıyor; ancak çalışanların becerilerini ve liderlerin dönüşüm kapasitesini aynı hızda geliştiremiyor. Bu durum hem güven açığı hem de liderlik boşluğu yaratıyor .

Adecco Group ve ManpowerGroup, yapay zekâ tabanlı sistemlerle çalışan tüm ofis ve saha çalışanları için beceri geliştirme programlarının artık isteğe bağlı değil, zorunlu hâle geldiğini vurguluyor. Etik muhakeme, müşteri hizmetleri ve ekip yönetimi gibi beceriler ise otomatikleştirilmesi en zor alanlar arasında yer alıyor .

ManpowerGroup Küresel İçgörüler Başkan Yardımcısı Mara Stefan, durumu şöyle özetliyor: “Yapay zekâ kullanımı hızlanıyor, ancak güven çöküyor. Çalışanlara eğitim, bağlam veya destek sunulmadan araçlar veriliyor” .

Verilerin işaret ettiği temel risk, yakın vadede robotların bir gecede milyonlarca kişinin işini elinden alması değil. Daha acil tehlike, kurumların iş yapış biçimleri dönüşürken liderlerin çalışanlara neyin değiştiğini anlatamaması ve onları bu değişime hazırlayamaması. Yapay zekâ çağında kazanan şirketler yalnızca en iyi teknolojiye yatırım yapanlar değil; bu teknolojiyi kullanacak insanlara açık bir yol haritası, eğitim ve güven sunabilenler olacak.