Dünya Bankası Uyarıyor: ABD-İran Çatışması Küresel Büyümeyi %1,3'e Kadar Düşürebilir — Enerji Krizi On Yılların En Ağırı Olabilir

Enflasyon ve Emtia Fiyatları

Banka, çatışmanın küresel enflasyona 200 ila 300 baz puan ekleyebileceğini ve merkez bankalarının güvendiği dezenflasyon trendini tersine çevirebileceğini belirtiyor . Dünya Bankası'nın Nisan 2026 Emtia Piyasaları Görünümü raporu, modern tarihin en büyük enerji fiyatı sıçraması konusunda uyarıda bulundu. Rapora göre petrol fiyatları 100 doların üzerine çıkarken, Avrupa'da gaz fiyatları ikiye katlandı . Banka, yeniden tırmanma veya emtia akışlarındaki uzun süreli aksaklıkların emtia fiyatlarını daha da yukarı çekeceği, enflasyonist baskıları yoğunlaştıracağı ve gıda güvenliğini kötüleştireceği konusunda uyarıyor .

Kırılgan Ülkeler ve Gelişmekte Olan Ekonomiler

Dünya Bankası, Ortadoğu şokuyla başa çıkmak için gelişmekte olan ekonomilere mevcut araçlarla 25 milyar dolara kadar acil likidite sağladı . Başkan Banga, savaşın gelişmekte olan ülkeler üzerinde "kademeli bir etki" yaratacağı uyarısında bulundu. Bu ülkeler daha yüksek ithalat faturaları, daralmış mali alan ve kötüleşen gıda güvensizliği ile karşı karşıya . Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yapılan ve Dünya Bankası tarafından da atıfta bulunulan bir araştırma, savaşın Arap ülkelerindeki ekonomik büyümeyi GSYİH'da 120-194 milyar dolar azaltabileceğini tahmin ediyor . Banka'nın yükselen piyasalardaki müşterileri, çatışmanın emtia fiyatlarını ve lojistiği etkilemesiyle yardım için şimdiden başvuruda bulundu .

Finansal Piyasalar ve Borçlanma Maliyetleri

Banka'nın Haziran raporu, uzun süreli bir çatışmanın küresel piyasalarda "finansal stresi tetikleyebileceği" konusunda uyarıyor . Çatışma, küresel faiz oranlarını ve borçlanma maliyetlerini yükselterek, zaten borç yükü altında olan gelişmekte olan ülkelerin acısını daha da artırdı . Enerji şoku, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklığın akut arz sıkıntılarına, döviz oynaklığına ve yüksek stagflasyon risklerine yol açmasıyla finansal piyasalarda yankı buldu .

Merkez Bankası Politikalarının Karşılaştığı Zorluklar (Fed Dahil)

Merkez bankaları klasik bir stagflasyon tuzağıyla karşı karşıya: Çatışma, enerji maliyetleri aracılığıyla enflasyonu aşağı çekerken aynı anda büyümeyi yukarı itiyor, bu da herhangi bir tek politika yanıtını zorlaştırıyor . ABD Merkez Bankası'nın (Fed) Mayıs 2026 tarihli Finansal İstikrar Raporu, İran çatışması ve petrol fiyatı şoklarını en önemli finansal istikrar endişeleri olarak tanımladı. Raporda, ABD merkez bankası için jeopolitik risklerin ve tedarik zinciri aksaklıklarının risk listesinin en üstüne fırladığı belirtiliyor . Enflasyonun 2-3 puan artma potansiyeli varken büyümenin düşmesi, Fed ve diğer merkez bankalarının (İngiltere Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası) zayıflayan ekonomik aktiviteye rağmen faizleri daha uzun süre yüksek tutma, hatta tekrar yükseltme riskiyle karşı karşıya olduğu anlamına geliyor .