BIP-110 Ne Öneriyordu?

Resmî adıyla "Reduced Data Temporary Softfork" (Azaltılmış Veri Geçici Yumuşak Çatalı), Bitcoin işlemlerinde ödeme dışı veri taşımayı kısıtlamayı hedefliyordu . Anonim bir geliştirici (Dathon Ohm mahlası) tarafından yazılan ve Bitcoin Knots istemcisiyle desteklenen önerinin hedef tahtasında Ordinals yazıtları, BRC-20 token’ları, Runes ve büyük OP_RETURN yükleri vardı .

Temel kurallar şöyleydi:

• Yeni işlem çıktıları en fazla 34 bayt (OP_RETURN hariç)
• OP_RETURN çıktıları en fazla 83 bayt
• Yazı (inscription) tarzı veri depolamayı engelleyecek veri itme (data-push) sınırlamaları

Kurallar, yaklaşık 52.416 blok (kabaca 1 yıl) sonra otomatik olarak sona erecekti; ancak topluluk dilerse yeniden yürürlüğe koyabilecekti . Önerinin aktifleşmesi için madencilik hashrate’inin yalnızca %55’inin sinyal vermesi yeterliydi — bu oran, Bitcoin’in daha önceki büyük yükseltmelerinde gereken yaklaşık %95’lik eşiğin oldukça altındaydı .

Michael Saylor: ‘Tedavi Hastalıktan Daha Tehlikeli’

Strategy Inc. (NASDAQ: MSTR) kurucusu ve dünyanın en büyük halka açık kurumsal Bitcoin sahibi olan Saylor, "BIP 110’un Kötü Bir Fikir Olmasının 110 Nedeni" başlıklı kapsamlı bir karşı metin yayımladı .

Saylor’un temel argümanları:

• Bitcoin’in tarafsızlığını ihlal: Mevcut kurallara uygun ve ücret ödeyen işlemleri kısıtlamak, Bitcoin’in izinsiz (permissionless) katmanını zedeler . "Bitcoin’in bekçilere değil, tarafsızlığın koruyucularına ihtiyacı var" dedi .
• Tehlikeli emsal: Ordinals ve ‘spam’ tartışmasını protokol seviyesinde bir değişikliğe dönüştürmek, spam’in kendisinden çok daha büyük bir hasara yol açar . Saylor, 11 Temmuz’da X’te yaptığı paylaşımda "Bitcoin için spam’den daha tehlikeli 110 şey var" ifadesini kullandı .
• Konsensüs ve ağ riski: Yumuşak çatal, yükseltilmiş düğümler için bazı blokları geçersiz kılarak ağın bölünmesine yol açabilir .
• Piyasa temelli alternatifler var: İstenmeyen işlemlerle başa çıkmak için ücretler, röle politikaları ve madencilik politikaları gibi araçlar kullanılmalı, konsensüs kuralları değiştirilmemeli .
• Ölçülebilir kanıt eksik: BIP-110’un merkeziyetsizliği veya ücret piyasasını iyileştirdiğine dair somut kanıt sunmadığını belirtti .
• Kaygan zemin: Bir tür işlemi kısıtlamak, diğerlerine de kapı açar .

Saylor, BIP-110’un enflasyon, imza doğrulama veya çift harcama gibi kritik hataları düzeltmediğini; aksine "tartışmalı bir dışsallığı" hedef aldığını vurguladı .

Adam Back: ‘Sağlam Şekilde Reddedildi ve Teknik Olarak Kusurlu’

Hashcash (Bitcoin’in çalışma kanıtı sistemi) mucidi ve Bitcoin’in cypherpunk ruhunun önemli temsilcilerinden Adam Back de aynı ölçüde sert bir karşı duruş sergiledi .

Back’in eleştirileri:

• Teknik olarak kusurlu: BIP-110’u "teknik olarak hatalı" ve "işe yaramaz" diye niteledi; ne teknik ne de ekosistem konsensüsüne sahip olduğunu söyledi . Başarılı bir yükseltme olan SegWit ile karşılaştırarak, onun her iki konsensüse de sahip olduğunu hatırlattı .
• Cypherpunk etiğine aykırı: Öneriyi "başkalarını polislik etme girişimi" olarak tanımladı; merkeziyetsizliğin, başkalarına kendi görüşlerini dayatamayacağınız anlamına geldiğini söyledi .
• Çok düşük destek: 18 Temmuz 2026 itibarıyla madenci sinyallemesinin yalnızca %0,86 seviyesinde olduğunu (aktifleşme eşiği %55) belirtti ve çatalın birkaç hafta içinde duracağını tahmin etti .
• Azınlık zincir bölünmesi riski: Zorla aktifleştirmenin, düşük hashrate’li bir azınlık zinciri yaratabileceğini, tıpkı Bitcoin Cash veya Bitcoin SV’de olduğu gibi kalıcı bir fork doğurabileceğini uyardı .
• Atlatılabilir kısıtlamalar: Kısıtlamaların atlatılabilir olduğunu, ancak inovasyon hasarının onarılamaz olduğunu söyledi. Yani öneri, kararlı spam göndericilerini durduramazken meşru geliştirmeleri baltalayacaktı .
• Regülasyon ve itibar hasarı: BIP-110’un düzenleyici baskıyı artırabileceği ve Bitcoin’in tarafsız, sansüre dayanıklı bir değer saklama aracı olarak itibarına zarar verebileceği uyarısında bulundu .
• Satoshi iddiaları asılsız: Satoshi Nakamoto’nun BIP-110’u destekleyeceği yönündeki iddiaları temelsiz bulduğunu söyledi .

Back daha da sert bir ifadeyle, "Bu öneri aptalca bir fikir olduğu için görmezden geliniyor. Destek eksikliğini açıklamak için bir komplo teorisine gerek yok" dedi .

Diğer Önemli Muhalifler

Saylor ve Back’e Jameson Lopp (Casa CTO’su) ve Wang Chun (F2Pool kurucu ortağı) gibi isimler de katıldı. Onlar da tarafsızlığa tehdit, sansür riski ve zincir bölünmesi tehlikesine dikkat çektiler .

Tarihsel Arka Plan: Ordinals Patlaması

Tartışmanın kökleri, 2023 başında patlak veren Ordinals yazıtları ve BRC-20 token’larına dayanıyor. BIP-110 destekçileri, bu parasal olmayan kullanımların blokları ‘spam’ veriyle doldurduğunu, düğüm çalıştırma maliyetlerini artırdığını ve madenci teşviklerini Bitcoin’in para ağı hedefinden saptırdığını öne sürüyor . Karşı cephe (Saylor ve Back dahil) ise yanıtın ekonomik olması gerektiğini savunuyor: ücretler, röle politikaları; konsensüs kurallarını değiştirmek değil .

Zaman Çizelgesi ve Güncel Durum

• Ekim 2025: BIP-110 üzerine kamuoyu tartışmaları Bitcoin geliştirici posta listesinde başladı .
• Ocak 2026: Erken düğüm desteği 583 düğüm olarak raporlandı .
• Haziran 2026: Sinyalleme başladı. Hashrate’in %1’inden azı öneriyi destekliyordu . Back, 8 Haziran’da öneriyi "teknik olarak kusurlu" ilan etti .
• Temmuz 2026: Saylor 19 Temmuz’da "110 Neden" makalesini yayımladı . Her iki isim de ay boyunca kamuoyu önünde karşı duruşlarını sürdürdü .
• Günümüz (Temmuz 2026): Öneri, Ağustos başındaki aktifleşme penceresine yetersiz destekle yaklaşıyor. Back, Bitcoin’in BIP-110’u "sağlam şekilde reddettiğini" ve ana ağın değişiklikleri benimsemesinin muhtemel olmadığını belirtti . Aktifleşmezse, öneri bir yıl sonra otomatik olarak sona erecek .

Büyük Resim

BIP-110 tartışması, Bitcoin yönetişimi açısından bir dönüm noktasıydı. Çok farklı roller üstlenen Saylor (kurumsal hazine yöneticisi) ve Back (cypherpunk geliştirici), temel bir ilkede birleşti: İşlem içeriğini polislik etmek için konsensüs kurallarını değiştirmek, Bitcoin’in uzun vadeli güvenilirliği için o işlemlerin kendisinden daha büyük bir tehdittir. Saylor’un deyişiyle, "Mevcut kurallara göre geçerli ve ücret ödeyen işlemlerin konsensüs seviyesinde engellenip engellenmemesi" sorusuna ağ şimdilik ‘hayır’ yanıtını verdi .

BIP-110 Ne Öneriyordu?

Resmî adıyla "Reduced Data Temporary Softfork" (Azaltılmış Veri Geçici Yumuşak Çatalı), Bitcoin işlemlerinde ödeme dışı veri taşımayı kısıtlamayı hedefliyordu . Anonim bir geliştirici (Dathon Ohm mahlası) tarafından yazılan ve Bitcoin Knots istemcisiyle desteklenen önerinin hedef tahtasında Ordinals yazıtları, BRC-20 token’ları, Runes ve büyük OP_RETURN yükleri vardı .

Temel kurallar şöyleydi:

• Yeni işlem çıktıları en fazla 34 bayt (OP_RETURN hariç)
• OP_RETURN çıktıları en fazla 83 bayt
• Yazı (inscription) tarzı veri depolamayı engelleyecek veri itme (data-push) sınırlamaları

Kurallar, yaklaşık 52.416 blok (kabaca 1 yıl) sonra otomatik olarak sona erecekti; ancak topluluk dilerse yeniden yürürlüğe koyabilecekti . Önerinin aktifleşmesi için madencilik hashrate’inin yalnızca %55’inin sinyal vermesi yeterliydi — bu oran, Bitcoin’in daha önceki büyük yükseltmelerinde gereken yaklaşık %95’lik eşiğin oldukça altındaydı .

Michael Saylor: ‘Tedavi Hastalıktan Daha Tehlikeli’

Strategy Inc. (NASDAQ: MSTR) kurucusu ve dünyanın en büyük halka açık kurumsal Bitcoin sahibi olan Saylor, "BIP 110’un Kötü Bir Fikir Olmasının 110 Nedeni" başlıklı kapsamlı bir karşı metin yayımladı .

Saylor’un temel argümanları:

• Bitcoin’in tarafsızlığını ihlal: Mevcut kurallara uygun ve ücret ödeyen işlemleri kısıtlamak, Bitcoin’in izinsiz (permissionless) katmanını zedeler . "Bitcoin’in bekçilere değil, tarafsızlığın koruyucularına ihtiyacı var" dedi .
• Tehlikeli emsal: Ordinals ve ‘spam’ tartışmasını protokol seviyesinde bir değişikliğe dönüştürmek, spam’in kendisinden çok daha büyük bir hasara yol açar . Saylor, 11 Temmuz’da X’te yaptığı paylaşımda "Bitcoin için spam’den daha tehlikeli 110 şey var" ifadesini kullandı .
• Konsensüs ve ağ riski: Yumuşak çatal, yükseltilmiş düğümler için bazı blokları geçersiz kılarak ağın bölünmesine yol açabilir .
• Piyasa temelli alternatifler var: İstenmeyen işlemlerle başa çıkmak için ücretler, röle politikaları ve madencilik politikaları gibi araçlar kullanılmalı, konsensüs kuralları değiştirilmemeli .
• Ölçülebilir kanıt eksik: BIP-110’un merkeziyetsizliği veya ücret piyasasını iyileştirdiğine dair somut kanıt sunmadığını belirtti .
• Kaygan zemin: Bir tür işlemi kısıtlamak, diğerlerine de kapı açar .

Saylor, BIP-110’un enflasyon, imza doğrulama veya çift harcama gibi kritik hataları düzeltmediğini; aksine "tartışmalı bir dışsallığı" hedef aldığını vurguladı .

Adam Back: ‘Sağlam Şekilde Reddedildi ve Teknik Olarak Kusurlu’

Hashcash (Bitcoin’in çalışma kanıtı sistemi) mucidi ve Bitcoin’in cypherpunk ruhunun önemli temsilcilerinden Adam Back de aynı ölçüde sert bir karşı duruş sergiledi .

Back’in eleştirileri:

• Teknik olarak kusurlu: BIP-110’u "teknik olarak hatalı" ve "işe yaramaz" diye niteledi; ne teknik ne de ekosistem konsensüsüne sahip olduğunu söyledi . Başarılı bir yükseltme olan SegWit ile karşılaştırarak, onun her iki konsensüse de sahip olduğunu hatırlattı .
• Cypherpunk etiğine aykırı: Öneriyi "başkalarını polislik etme girişimi" olarak tanımladı; merkeziyetsizliğin, başkalarına kendi görüşlerini dayatamayacağınız anlamına geldiğini söyledi .
• Çok düşük destek: 18 Temmuz 2026 itibarıyla madenci sinyallemesinin yalnızca %0,86 seviyesinde olduğunu (aktifleşme eşiği %55) belirtti ve çatalın birkaç hafta içinde duracağını tahmin etti .
• Azınlık zincir bölünmesi riski: Zorla aktifleştirmenin, düşük hashrate’li bir azınlık zinciri yaratabileceğini, tıpkı Bitcoin Cash veya Bitcoin SV’de olduğu gibi kalıcı bir fork doğurabileceğini uyardı .
• Atlatılabilir kısıtlamalar: Kısıtlamaların atlatılabilir olduğunu, ancak inovasyon hasarının onarılamaz olduğunu söyledi. Yani öneri, kararlı spam göndericilerini durduramazken meşru geliştirmeleri baltalayacaktı .
• Regülasyon ve itibar hasarı: BIP-110’un düzenleyici baskıyı artırabileceği ve Bitcoin’in tarafsız, sansüre dayanıklı bir değer saklama aracı olarak itibarına zarar verebileceği uyarısında bulundu .
• Satoshi iddiaları asılsız: Satoshi Nakamoto’nun BIP-110’u destekleyeceği yönündeki iddiaları temelsiz bulduğunu söyledi .

Back daha da sert bir ifadeyle, "Bu öneri aptalca bir fikir olduğu için görmezden geliniyor. Destek eksikliğini açıklamak için bir komplo teorisine gerek yok" dedi .

Diğer Önemli Muhalifler

Saylor ve Back’e Jameson Lopp (Casa CTO’su) ve Wang Chun (F2Pool kurucu ortağı) gibi isimler de katıldı. Onlar da tarafsızlığa tehdit, sansür riski ve zincir bölünmesi tehlikesine dikkat çektiler .

Tarihsel Arka Plan: Ordinals Patlaması

Tartışmanın kökleri, 2023 başında patlak veren Ordinals yazıtları ve BRC-20 token’larına dayanıyor. BIP-110 destekçileri, bu parasal olmayan kullanımların blokları ‘spam’ veriyle doldurduğunu, düğüm çalıştırma maliyetlerini artırdığını ve madenci teşviklerini Bitcoin’in para ağı hedefinden saptırdığını öne sürüyor . Karşı cephe (Saylor ve Back dahil) ise yanıtın ekonomik olması gerektiğini savunuyor: ücretler, röle politikaları; konsensüs kurallarını değiştirmek değil .

Zaman Çizelgesi ve Güncel Durum

• Ekim 2025: BIP-110 üzerine kamuoyu tartışmaları Bitcoin geliştirici posta listesinde başladı .
• Ocak 2026: Erken düğüm desteği 583 düğüm olarak raporlandı .
• Haziran 2026: Sinyalleme başladı. Hashrate’in %1’inden azı öneriyi destekliyordu . Back, 8 Haziran’da öneriyi "teknik olarak kusurlu" ilan etti .
• Temmuz 2026: Saylor 19 Temmuz’da "110 Neden" makalesini yayımladı . Her iki isim de ay boyunca kamuoyu önünde karşı duruşlarını sürdürdü .
• Günümüz (Temmuz 2026): Öneri, Ağustos başındaki aktifleşme penceresine yetersiz destekle yaklaşıyor. Back, Bitcoin’in BIP-110’u "sağlam şekilde reddettiğini" ve ana ağın değişiklikleri benimsemesinin muhtemel olmadığını belirtti . Aktifleşmezse, öneri bir yıl sonra otomatik olarak sona erecek .

Büyük Resim

BIP-110 tartışması, Bitcoin yönetişimi açısından bir dönüm noktasıydı. Çok farklı roller üstlenen Saylor (kurumsal hazine yöneticisi) ve Back (cypherpunk geliştirici), temel bir ilkede birleşti: İşlem içeriğini polislik etmek için konsensüs kurallarını değiştirmek, Bitcoin’in uzun vadeli güvenilirliği için o işlemlerin kendisinden daha büyük bir tehdittir. Saylor’un deyişiyle, "Mevcut kurallara göre geçerli ve ücret ödeyen işlemlerin konsensüs seviyesinde engellenip engellenmemesi" sorusuna ağ şimdilik ‘hayır’ yanıtını verdi .