Current AI, yapay zekâyı kamu yararına açmak için 400 milyon dolarla yola çıktı

Kuruluşun kurucusu Martin Tisné. Daha önce Mozilla’da yapay zekâ stratejisi alanında görev yapan ve littleBits’in kurucusu olan Ayah Bdeir ise Ocak 2026’da CEO olarak ekibe katıldı . Current AI, yaklaşımını internetin ilk dönemlerindeki açık protokollere benzetiyor: Herkesin erişebildiği, geliştirilebildiği ve topluluklar tarafından denetlenebildiği bir “yapay zekânın Dünya Çapında Ağı” oluşturmak.

Yapay zekâ özel bir ürün değil, kamu yararı olabilir mi?

Current AI, bugünkü yapay zekâ ekosisteminin temel sorununu kontrolün az sayıda özel şirkette toplanması olarak görüyor. Kuruluşa göre bu durum, hükümetleri “yapay zekâ egemenliği” konusunda endişelendirirken kullanıcıları da tek bir şirket politikasına veya jeopolitik değişime karşı savunmasız bırakıyor .

Buna karşı önerilen model, hissedar getirisi yerine toplulukların ihtiyaçlarını merkeze alan açık ve kamuya ait teknoloji altyapısı kurmak. Bu yaklaşım üç temel ilkeye dayanıyor:

• Yerel veri ve topluluk onayı: Verilerin cihazda veya topluluk içinde tutulması, merkezi veri çıkarımını sınırlamayı amaçlıyor. Topluluklar, verilerinin nasıl kullanılacağı konusunda sürecin herhangi bir aşamasında kullanımı durdurabilecek ya da değiştirebilecek .
• Hizmet götürülmemiş topluluklara öncelik: Ticari yapay zekâların yeterince desteklemediği diller, kültürler ve bölgeler hedefleniyor. Öncelik, yalnızca daha büyük modeller geliştirmek değil, kapsayıcılığı artırmak .
• Açık kaynak yaklaşımı: Araçlar, modeller ve donanım tasarımları başkalarının bunları inceleyebilmesi, geliştirebilmesi ve kendi ihtiyaçlarına uyarlayabilmesi için yayımlanıyor .

CEO Ayah Bdeir, TechCrunch’a yaptığı açıklamada destekçileri “yatırımcı” değil, “fon sağlayıcılar” olarak nitelendirdi. Buna göre aktarılan kaynaklar hisse veya kontrol karşılığında verilmiyor .

400 milyon dolarlık uluslararası destek

Current AI’ın başlangıç finansmanı 400 milyon doların üzerinde. Bu tutarın yaklaşık 100 milyon dolarlık kısmı Fransız hükümetinin başlangıç katkısından geliyor. Ford Foundation, John D. and Catherine T. MacArthur Foundation, Google DeepMind, Salesforce, Patrick J. McGovern Foundation ve eBay kurucusu Pierre Omidyar’ın girişimleri arasında yer alan AI Collaborative de destekçiler arasında bulunuyor .

Kuruluşun hedefi ise beş yıl içinde toplam 2,5 milyar dolar toplamak. Bu kaynakların hükümetlerden, vakıflardan ve özel sektör ortaklarından gelmesi planlanıyor . Finlandiya, Fransa, Almanya, Şili, Hindistan, Kenya, Fas, Nijerya, Slovenya ve İsviçre dahil olmak üzere 10 ülke desteğini işaret etmiş durumda .

Projeler: Kenya’dan Japonya’ya, Brezilya Amazonları’ndan Hindistan’a

Current AI, kuruluşundan sonraki 18 aydan kısa süre içinde çeşitli açık kaynak ve yerel kullanım projelerini desteklemeye başladı.

Alpha Chat: açık kaynaklı sohbet botu

Temmuz 2026’da Cenevre’deki AI for Good Summit kapsamında tanıtılan Alpha Chat, açık kaynaklı bir sohbet arayüzü. Hugging Face, Mozilla ve MIT Media Lab’in de aralarında bulunduğu 10 kuruluşluk bir konsorsiyum tarafından yedi haftada geliştirildi .

Modüler yapıya sahip platforma bağımsız geliştiriciler yeni dil modelleri, güvenlik protokolleri ve işlem gücü kaynakları ekleyebiliyor.

Sakana AI ile Japonca yapay zekâ araçları

Current AI, merkezi Tokyo’da bulunan Sakana AI ile Japon diline ve kültürel bağlama uyarlanmış ortak bir açık kaynaklı yapay zekâ çerçevesi geliştirmek üzere iş birliği yaptı. Sakana AI’ın kurucusu Ren Ito, Current AI’ın “Champion” olarak listelediği isimler arasında yer alıyor .

Bu çalışmanın, Japonya dışındaki ve özellikle Küresel Güney’deki topluluklara uyarlanabilecek bir temel oluşturması da amaçlanıyor.

Suno Sutra: Hindistan’da internetsiz çalışan cihaz

Şubat 2026’daki India AI Summit sırasında Current AI ve Hindistan hükümetinin yapay zekâ ve dil birimi Bhashini, Suno Sutra adlı cihazı tanıttı. “Dinleme kronikleri” anlamına gelen isimle anılan cep boyutundaki cihaz, internet bağlantısı olmadan 22 Hint dilini destekliyor .

Cihazın donanım tasarımı tamamen açık kaynaklı olarak sunuluyor. Böylece farklı ekiplerin ürünü incelemesi ve kendi ihtiyaçlarına göre geliştirmesi mümkün hale geliyor.

Kenya, Lübnan ve Brezilya Amazonları’na 3,2 milyon dolarlık hibe

Current AI, Haziran 2026’da dört bölgesel kuruluşa toplam 3,2 milyon dolar hibe ayırdı :

Açık Kaynak Yapay Zekâ Açık Haritası

Current AI, Temmuz 2026’da Open Source AI Gap Map v0.1 adlı çalışmayı da yayımladı. Harita, açık kaynaklı 24.626’dan fazla yapay zekâ projesini tarayarak hangi alanlarda eksik kaldığını ve kamu yararına dönük çalışmaların nasıl koordine edilebileceğini göstermeyi amaçlıyor. Veriler, herkesin kullanabilmesi için MIT lisansıyla yayımlandı .

Asıl sınav: açık yapay zekâ ölçeklenebilir mi?

Current AI yalnızca yeni bir kâr amacı gütmeyen kuruluş değil; kamu yararına çalışan yapay zekânın büyük ölçekte kurulup kurulamayacağını test eden bir model. Yapısı, şirketlerin kontrolündeki yapay zekâ sistemleriyle tamamen devlet merkezli modeller arasında farklı bir yol izlemeyi hedefliyor: hükümetler, vakıflar ve şirketler kaynak sağlıyor; ancak geliştirilen altyapının açık, erişilebilir ve topluluklara karşı hesap verebilir olması amaçlanıyor .

Kuruluşun hızlı biçimde somut projelere geçmesi, yerel dillere ve toplulukların onayına dayanan açık yapay zekâya yönelik ilginin bulunduğunu gösteriyor. Ancak beş yılda 2,5 milyar dolar toplama hedefinin sürdürülebilir olup olmayacağı ve açık projelerin kapalı ticari sistemlerle rekabet edecek etkiyi yaratıp yaratamayacağı henüz net değil.

Özetle: Current AI, yapay zekânın herkesin hizmetinde olmasının yolunun herkesin onu geliştirebilmesi, sahiplenebilmesi ve denetleyebilmesinden geçtiğine inanıyor.