Arjantin vs İspanya: Futbol Sahasından Ortadoğu'nun Kalbine Bir Vekalet Savaşı

İspanya: Filistin yanlısı konumlanma. Başbakan Pedro Sánchez yönetiminde İspanya, 2024 yılında Filistin Devleti'ni resmen tanıyarak Avrupa'nın İsrail'in en sesli eleştirmenlerinden biri oldu. Buna karşılık İsrail, Madrid büyükelçisini geri çağırdı ve bu görev o tarihten beri boş kaldı; ilişkiler yalnızca bir maslahatgüzar tarafından yürütülüyor . İlişkiler, İspanya'nın İsrail'in Dünya Kupası'na katılması halinde 2026 turnuvasını boykot etme tehdidinde bulunduğu haberleriyle daha da kötüleşti .

Liderlerin Açıklamaları: Netanyahu vs. Sánchez

Çatışma, ulusal liderlerin doğrudan kamuoyuna yaptığı açıklamalarla kristalleşti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, finalden bir gün önce yayınladığı bir videoda Arjantin'e verdiği desteği açıkça ilan etti. Arjantin'in büyükelçisinden resmi bir Arjantin forması alan Netanyahu, "Arjantin ve İsrail yakın dost oldular" diyerek 'Vamos Argentina' tezahüratında bulundu . Bir podcast programında ise tercihinin gerekçesi olarak Arjantin'in 'serbest piyasa yanlısı başkanı' Milei ve Lionel Messi'nin deneyimini gösterdi . Netanyahu, "çoğu İsraillinin" Arjantin'in arkasında olduğunu söyledi .

Buna karşılık İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, finale özel benzer bir kamuoyu açıklaması yapmadı. Ancak hükümetinin Filistin'i resmen tanıması ve İsrail'in Gazze'deki askeri harekatına yönelik sürekli eleştirileri, İspanya'yı dünya çapındaki Filistin yanlısı taraftarlar için doğal bir favori haline getiren siyasi zemini oluşturdu . Sánchez ayrıca, oyuncunun Filistin yanlısı jestinin ardından Barcelona'nın yıldızı Lamine Yamal'ı savunarak, bu dayanışmanın "milyonlarca İspanyol tarafından hissedildiğini" söyledi .

Sembolik Eylemler: Tartışmayı Tanımlayan Oyuncular ve Ünlüler

Hükümet politikalarının ötesinde, çatışma dünya sahnesindeki bireylerin eylemleriyle insanileştirildi ve büyütüldü.

Lamine Yamal (İspanya/Barcelona): Gol sevincinde secde yapan Müslüman bir oyuncu olan 18 yaşındaki İspanyol kanat oyuncusu, vekalet tartışmasının en viral anına imza attı. Barcelona'nın 750 bin taraftar önünde yaptığı açık otobüs şampiyonluk turunda Yamal, büyük bir Filistin bayrağı salladı . Bu an sadece Katalonya'da kalmadı. Gazze'de insanlar bu görüntüler karşısında ağladı . İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, bu jesti 'nefreti körüklemekle' suçlayarak kamuoyu önünde kınadı . Filistin'in BM Daimi Gözlem Misyonu daha sonra Yamal ve İspanya'nın finale yükselmesini kutladı . Times of Israel, Yamal'ın eyleminin iki finalist ülke arasındaki bölünmeyi simgelediğini yazdı .

Javier Bardem (İspanya): Oscar ödüllü oyuncu, Dünya Kupası maçlarında defalarca Filistin bayrağı sergiledi. İspanya'nın Fransa'ya karşı oynadığı yarı finalde bayrağı havaya kaldırarak "Varoluş direniştir" dedi . Daha önceki bir maçta Filistinli bir taraftar kendisine yaklaşarak aktivizmi için teşekkür etti ve onu 'özgür olduğunda Filistin'e' davet etti; Bardem bu daveti duygusal bir şekilde kabul etti .

Lionel Messi (Arjantin): Yamal'ın Filistin yanlısı jestine karşılık, medya kuruluşları sık sık Messi'nin İsrail ile geçmiş bağlantılarına dikkat çekti. Messi'nin İsrail'de maçlara ve ticari etkinliklere katılması, İspanyol tarafının sembolik eylemlerine bir tezat olarak öne çıkarıldı .

Gazze ve İsrail'deki Tepkiler

Vekalet çerçevesi sadece medyanın bir icadı değildi; gerçek hisleri yansıtıyordu.

Gazze'de İspanya'ya destek yaygındı. Bir Filistinli El Cezire'ye şunları söyledi: "Tamamen İspanya'nın arkasındayım çünkü Filistin'in yanında yer aldılar" – İspanyol hükümetinin Gazze savaşı sırasındaki tutumunu ve Yamal ile Bardem gibi kamu figürlerini referans gösterdi . Birçok Gazze sakini başlangıçta Mısır ve Fas gibi Arap takımlarını desteklerken, final için destekleri İspanya'ya kaydı .

İsrail'de Arjantin'e destek de aynı şekilde yaygındı. Netanyahu'nun onayı, İsrail kamuoyunun duygularını yansıtıyordu . Times of Israel (Fransızca baskı), maçı "Madrid ve Buenos Aires'in İsrail konusundaki zıt pozisyonları nedeniyle son derece sembolik bir karşılaşma" olarak nitelendirdi . Bu dinamik diyasporaya da yansıdı; New York'un 'Küçük Filistin' mahallesindeki taraftarlar da İspanya'yı destekledi .

Karanlık Yüz: Antisemitik Komplo Teorileri ve Uyarılar

Finalin politikleştirilmesi, beraberinde tehlikeli bir yan etki de getirdi. Birden fazla rapor, vekalet tartışmasının antisemitik nefret söylemlerinin ortaya çıktığı çevrimiçi alanlara sıçradığı konusunda uyardı. Yahudi Telgraf Ajansı (JTA) ve Al-Monitor, maçla ilgili bazı sosyal medya anlatılarının, Arjantin'e yönelik İsrail yanlısı desteği futbol üzerindeki 'küresel Siyonist kontrolün' kanıtı olarak gösteren komplo teorilerine dönüştüğünü belirtti . Güvenilir kaynaklardan gelen bu raporlar, vekalet tartışması ortamının antisemitik söylemler için bir üreme alanı oluşturduğu ve dikkat edilmesi gerektiği konusunda hemfikirdi .

Muhalif Sesler: Tüm Taraftarlar Vekalet Çerçevesini Kabul Etmedi

Önemli bir nokta, vekalet anlatısının evrensel olarak benimsenmemiş olmasıdır. Raporlar, birçok Arjantinli taraftarın takımlarının İsrail yanlısı bir sembol olarak kullanılmasından rahatsız olduğunu ve sosyal medyada 'futbol siyasetin dışında kalmalı' argümanıyla karşı çıktıklarını belirtiyor . Bazı Arjantinli taraftarlar, ülkelerinin önemli bir Müslüman ve Arap kökenli nüfusa sahip olduğuna ve milli takıma duyulan desteğin herhangi bir hükümetin dış politikasını onaylamak anlamına gelmediğine dikkat çekti . Jewish Post and News da bazı taraftarların finale yapıştırılan 'sömürgeci-sömürge altındaki' etiketini reddettiğini aktardı .