BIP-110 Nedir? Bitcoin’deki Ordinals Çağının Sonu mu, Yoksa Sadece Bir Tepki mi?

BIP-110 — resmî adıyla Reduced Data Temporary Soft Fork (RDTS) — Bitcoin'de Ordinals dönemiyle yaygınlaşan para dışı veri gömme (inscription) furyasına karşı geliştirilmiş en sert teknik tepkidir. Ancak Ağustos 2026 başındaki kritik aktivasyon penceresine girerken, öneri çöküşün eşiğinde. Madenci desteği hiçbir zaman toplam hash gücünün yaklaşık %1'ini aşmadı, büyük madencilik havuzları sinyallemeye açıkça karşı çıktı ve topluluk, çatalın gerekli bir düzeltme mi yoksa tehlikeli bir sansür emsali mi olduğu konusunda derin bir şekilde bölünmüş durumda.

BIP-110’un Önerdiği Teknik Değişiklikler

Dathon Ohm tarafından yazılan BIP-110, Ordinals, inscriptionlar ve BRC-20 tokenleri gibi para dışı veri gömme yöntemlerini hedef alan geçici (bir yıllık) bir yumuşak çataldır . Temel teknik kuralları şunlardır:

• OP_RETURN çıktıları 83 bayt ile sınırlandırılmıştır. Bu sınırı aşan çıktılar geçersiz sayılır .
• Veri itmeleri ve tanık (witness) öğeleri 256 bayt ile sınırlandırılmıştır. Bu sınırı aşan itmeler geçersizdir .
• 34 baytın üzerindeki yeni scriptPubKey'ler geçersizdir. Ancak 83 bayta kadar olan OP_RETURN çıktıları bu kuralın dışındadır .
• Bu kurallar, aktivasyondan itibaren 52.416 blok (kabaca bir yıl) sonra kendiliğinden sona erecektir; bunun için ayrı bir oylamaya gerek yoktur .

Öneri, aktivasyondan önce oluşturulmuş UTXO'ları (harcanmamış işlem çıktıları) kapsam dışı bırakmaktadır. Yani eski kurallarla oluşturulmuş coinler, yeni kurallar altında da hareket etmeye devam edebilecektir . Ayrıca, veri gömme amacıyla kullanılabilecek bazı Taproot özelliklerini geçici olarak devre dışı bırakmaktadır .

Aktivasyon Eşiği ve Son Tarih

Öneri, Madenci Aktifleştirmeli Yumuşak Çatal (MASF) için herhangi bir 2.016 blokluk zorluk ayarlama döneminde %55'lik bir madenci sinyalleme eşiği gerektiriyordu . Madenci desteği bu seviyeye hiçbir zaman yaklaşamadı .

Bir yedek olarak Kullanıcı Aktifleştirmeli Yumuşak Çatal (UASF) için bir 'bayrak günü' ise blok 961.632 civarı olarak belirlenmiştir. Bu tarih yaklaşık olarak 8 Ağustos 2026'ya denk gelmektedir . Bu blok yüksekliğinde, kuralları uygulayan düğümler, hash gücü payları ne olursa olsun sinyallemeyen blokları reddetmeye başlayacak ve bu da bir zincir bölünmesi riskini doğuracaktır .

Mevcut Sinyalleme Durumu: Madenci Desteği Yok Denecek Kadar Az

Mart 2026'da başlayan sinyalleme dönemi boyunca madenci sinyallemesi neredeyse sıfır seviyesinde kaldı .

Metrik	Rakam	Kaynak
Sinyalleme yapan hash gücü (Haziran sonu)	~%0,31 (~940 EH/s'nin ~5 EH/s'i)
Sinyalleme yapan blok sayısı (Temmuz başı)	2.016 blokluk son dönemde 10 blok
Genel madenci desteği	~%0,6–1
Düğüm sinyallemesi	~%7–15 (madenci desteğinden belirgin şekilde yüksek)

Büyük havuzlar — Foundry USA (ağın yaklaşık %28'i) ve Antpool — sinyallemeye açıkça karşı çıktı . F2Pool'un kurucu ortağı Wang Chun, Şubat 2026'da öneriyi açıkça reddetti . Sinyallemeyi başlatan kayda değer tek havuz, 15 Temmuz 2026 itibarıyla 'katılmamayı seç' (opt-out) modelini kullanan Ocean Pool oldu .

Foundry'nin Hash Gücü Oylaması

17 Temmuz 2026'da dünyanın en büyük madencilik havuzu olan Foundry Digital (yaklaşık 237 EH/s veya ağın ~%28'ini kontrol ediyor) , müşterilerine BIP-110 sinyallemesi için bir oylama başlattı.

Oylamanın temel dinamikleri:

• Her müşterinin oy ağırlığı, 10 günlük ortalama hash gücüne (6-15 Temmuz arası hesaplanan) göre belirlenmektedir .
• Foundry, havuzun bundan sonraki sinyalleme pozisyonunu belirlerken hash gücü ağırlıklı oyların çoğunluğunu takip edeceğini açıkladı .
• Oylamaya katılan hash gücünün %51'inden fazlası BIP-110'u desteklerse, havuz bloklarının %100'ünde "Evet" sinyali verecek; aksi takdirde destek sinyali verilmeyecek .

Bu oylama önemlidir çünkü Foundry'nin hash gücü tek başına sinyalleme yüzdesini anlamlı bir şekilde değiştirebilir, ancak Foundry madencilerinin tamamının 'evet' oyu vermesi bile %55'lik MASF eşiğinin çok altında kalacaktır .

Yönetişim Tartışması: Sansür mü, Orijinal Vizyon mu?

Öneri, Bitcoin topluluğunu iki keskin karşıt hat boyunca derinlemesine bölmüştür:

Eleştirmenler, BIP-110'un bir sansür biçimi ve tehlikeli bir emsal olduğunu savunuyor. Onlara göre Bitcoin izinsiz (permissionless) kalmalı ve işlemlerdeki veriyi kısıtlamak "zincirin sansürlenemeyeceği" ilkesini ihlal etmektedir . Bazı teknik eleştirmenler ayrıca, BIP-110'un önceden geçerli olan işlem türlerini reddedeceği için teknik olarak bir yumuşak çatal değil, sert çatal (hard fork) olduğunu iddia etmektedir . Büyük havuzlar ve büyük madenciler, sinyallemeyi reddederek bu görüşün yanında yer almıştır .

Destekçiler ise BIP-110'un Bitcoin'in orijinal amacı olan eşler arası dijital nakit vizyonunu geri getirdiğini savunuyor. Ordinals dönemi veri spam'inin kullanıcı deneyimini bozduğunu, normal işlemler için ücretleri yükselttiğini ve UTXO setini şişirdiğini belirtiyorlar. Çatalı, felsefede kalıcı bir değişiklikten ziyade geçici ve cerrahi bir düzeltme olarak görüyorlar . Önerinin yazarı bunu, veri gömme yöntemlerini azaltmak ve ağa daha iyi bir uzun vadeli çözüm geliştirmesi için zaman kazandırmak amacıyla tasarlanmış bir yıllık bir önlem olarak çerçeveliyor .

Olası Sonuç: Tüm Göstergeler Başarısızlığa İşaret Ediyor

17-18 Temmuz 2026 itibarıyla, tüm göstergeler BIP-110'un anlamlı bir madenci benimsemesi sağlayamayacağına işaret etmektedir. Ocean Mining Başkan Yardımcısı Jason Hughes, madenci sinyallemesinin %1'in altında sıkışıp kaldığını belirterek önerinin "başarısızlığa doğru gittiğini" kamuoyuna açıkladı .

Blok 961.632'den önce hash gücü sinyallemesinde ani bir artış olmazsa, UASF bayrak günü yine de düşük hash güçlü bir zincir bölünmesini tetikleyebilir. Ancak çoğu analist, çatallanmanın sürdürülebilir bir ekonomik ağırlığa sahip olmayacağını ve bunun sonucunda kısa ömürlü, sürdürülebilir madencilik veya işlem hacmi çekemeyen bir azınlık çatalı olacağını tahmin etmektedir .

Şimdilik BIP-110, Bitcoin'in yakın tarihindeki en tartışmalı yönetişim savaşlarından birini temsil ediyor. Bu, ağın fikir birliği kurallarının finansal olmayan kullanımı kısıtlamak için geçici olarak sıkılaştırılıp sıkılaştırılamayacağının veya Bitcoin'in izinsiz inovasyon ilkesinin galip gelip gelmeyeceğinin bir testidir.