Asya Borsalarında 16 Temmuz 2026 Kara Perşembesi: Çip Hisselerinde Tarihi Satış Dalgası

Yapay zeka patlamasının sürdürülebilirliğine dair yenilenen şüpheler, Meta Platforms'un yapay zeka bilgi işlem gücüne erişim satma planıyla körüklendi ve bu durum sektörde kapasite fazlası endişelerini artırdı . Bu korku, güçlü talep verilerine rağmen çip üreticilerini vurdu.

TSMC'nin Rekor Kârı Bile Yetmedi

Dünyanın en büyük sözleşmeli çip üreticisi Tayvan Yarı İletken İmalat Şirketi (TSMC), ikinci çeyrek kârında analist beklentilerinin oldukça üzerinde %77'lik bir artış bildirdi . Kâğıt üzerinde beklentileri 'katlayan' sonuçlar, yatırımcıların zaten yüksek olan beklentilerini karşılayamadı .

TSMC hisseleri, şirketin yıl için harcama ve gelir tahminlerini yükseltmesinin ardından Taipei'de %4,5'e kadar geriledi . Satışlar, ağır yapay zeka altyapı harcamaları ve kârlılığa yönelik zayıf görünüm endişeleriyle hız kazandı . Bazı analistler ve yatırımcılar, yıllardır süren yapay zeka patlamasına yönelik yorgunluğun yanı sıra artan maliyetler konusunda da endişelerini dile getirdi . Güçlü kâr rakamları, genel olumsuz havayı tersine çevirmeye yetmedi .

ABD-İran Jeopolitik Riskleri Belirsizliği Artırdı

Hürmüz Boğazı'nda tırmanan çatışma, piyasalara yeni bir belirsizlik katmanı ekledi. ABD'nin İran'a yönelik karşılıklı saldırıları ve kırılgan ateşkesin sona ermesi, ham petrol fiyatlarını yükseltti ve yatırımcıları riskli varlıklardan uzaklaştırdı . Başkan Trump, Ankara'daki NATO zirvesinde ateşkesin sona erdiğini ilan ederek Brent petrol fiyatlarının varil başına 80 doların üzerine çıkmasına neden oldu . ABD ordusu, İran'ın boğazı geçmeye çalışan gemilere düzenlediği saldırılara misilleme olarak İran kıyı şeridindeki düzinelerce hedefi vurdu .

Jeopolitik risk, özellikle enerjiye duyarlı piyasalar olmak üzere bölge genelinde hissedildi ve Asya hisselerindeki Perşembe günkü düşüşün temel nedenleri arasında çip satış dalgasıyla birlikte gösterildi . Körfez borsaları da artan gerilim nedeniyle kayıplarını genişletti .

Güney Kore ve Japonya'da Sektörel Dalgalanma

Güney Kore (KOSPI): Aşırı Yoğunlaşma Riski Ortaya Çıktı

KOSPI, Temmuz ayında bir dizi 'Kara Perşembe' seansının ardından ayı piyasasına giren en sert etkilenen büyük Asya endeksi oldu . 16 Temmuz'da endeks tekrar sert düştü (çeşitli seanslarda yaklaşık %5) .

Hasar iki hissede yoğunlaştı: Samsung Electronics ve SK Hynix. Bu iki şirket birlikte KOSPI'nin piyasa değerinin yaklaşık yarısını oluşturuyor . Bellek çipi üreticisi SK Hynix %7,7, Samsung ise %6,4 değer kaybetti. Bu düşüş, önceki seanslarda Samsung'un %7'den, SK Hynix'in ise %9'dan fazla düştüğü bir modelin devamıydı .

Güney Kore'nin teknoloji devleri, çip patlamasının ne kadar süreceğine dair soru işaretleriyle birlikte bölgesel satış dalgasının yükünü çekti . KOSPI'deki düşüş o kadar şiddetliydi ki, Temmuz ayı boyunca birden fazla kez devre kesiciler devreye girdi .

Japonya (Nikkei 225): Çip Hisseleri Düşüşe Öncülük Ediyor

Japonya'nın Nikkei 225 endeksi Perşembe günü %2,7 düştü ve Cuma günü düzeltme bölgesine geriledi . Endeks, çip ekipman üreticilerinin öncülüğünde 69.443,16 puana kadar geriledi .

Japon yarı iletken tedarikçileri ve teknoloji devleri bölgesel satış dalgasını takip etti. Temmuz başında Samsung Electronics'in zayıf ön kâr raporunun tetiklediği 'Samsung şoku', Japon çip hisselerine de sıçrayarak üst üste ikinci gün ağır kayıplara yol açtı . Tokyo Electron %5,6 değer kaybederken, diğer çip ekipman üreticileri Nikkei üzerinde en büyük baskıyı oluşturdu .

Satış dalgası Cuma günü de devam etti: SoftBank %9, Tokyo Electron %8'in üzerinde ve Advantest %7,2 değer kaybederek Wall Street'teki sert kayıpları takip etti .

Sebep-Sonuç Zinciri Özeti

Daha Geniş Bağlam: Yüksek Uçan Bir Sektörde Düzeltme

Perşembe günkü satış dalgası izole bir olay değildi. Haftalardır süren teknoloji hisselerinden çıkışın bir parçasıydı. KOSPI, 19 Haziran'daki rekor seviyesinden %20'den fazla düşerek ayı piyasasına girmişti; küresel yatırımcılar yapay zeka oyunlarına olan ilgilerini kaybetmişti . Philadelphia Yarı İletken Endeksi'nin bir gecede %4,3 düşmesi, yapay zeka kapasite fazlası endişelerinin tetiklediği haftalardır süren düşüşün zirvesiydi .

Yatırımcılar bu hafta yarı iletkenlerden çıkıp bankacılık gibi diğer sektörlere yöneldi; bu durum, çip hisselerine aşırı bağımlı olan Asya piyasalarını satış dalgasına karşı daha savunmasız hale getirdi . Satış dalgası Asya'dan ABD'ye sıçradı; dünya çapındaki hisse senedi endeksleri, yatırımcıların ağırlıklı çip hisselerini boşaltmasıyla Perşembe günü düştü .

Özetle: Perşembe günkü satış dalgası, öncelikle yarı iletken kaynaklı bir düzeltmeydi; ancak jeopolitik risk ve bir avuç çip hissesinin endekslere hakim olduğu Kore ve Japon piyasalarındaki aşırı yoğunlaşma riskiyle şiddetlendi. TSMC'nin güçlü kâr rakamları, yapay zeka harcamalarının sürdürülebilirliği ve ABD-İran kaynaklı riskten kaçınma konusundaki genel olumsuz havayı tersine çeviremedi.