X'in DSA Eylem Planı AB Tarafından Kabul Edildi: 120 Milyon Euro'luk Cezanın Perde Arkası ve Sırada Ne Var?

120 Milyon Euro'luk Ceza ve Bu Plana Götüren Süreç

Rekor ceza, 5 Aralık 2025'te DSA kapsamındaki ilk uyumsuzluk cezası olarak üç ayrı şeffaflık ihlali nedeniyle kesildi :

• Madde 25(1) – Ücretli "mavi onay işareti" sisteminin yanıltıcı kullanımı (aldatıcı tasarım/karanlık desenler)
• Madde 39 – Yetersiz reklam şeffaflığı (seyrek ve kullanımı zor bir reklam deposu)
• Madde 40(12) – Araştırmacıların kamuya açık verilere erişimine engeller

Toplam 120 milyon Euro tutarındaki ceza, her bir ihlal için ayrı ayrı belirlenen para cezalarından oluşuyordu . DSA kapsamında para cezaları, bir platformun küresel yıllık cirosunun %6'sına kadar çıkabiliyor .

Komisyon, cezayı duyururken X'e üç aşamalı uyum süresi de tanıdı :

• Yanıltıcı mavi tik ihlalini sona erdirmek için alacağı önlemleri Komisyon'a bildirmek üzere 60 iş günü (Şubat 2026 sonu)
• Reklam şeffaflığı eksikliklerini gidermek ve araştırmacıların kamuya açık verilere erişimini yeniden sağlamak için bir plan sunmak üzere 90 iş günü (Mart 2026 başı)
• Temmuz 2026'da kabul edilen eylem planı, işte bu ikinci sürecin sonunda sunulan planın resmileştirilmiş ve onaylanmış halidir. Altı aylık bir uygulama süresi öngörmektedir.

X, 120 milyon Euro'luk cezaya itiraz etti ve temyiz süreci devam ediyor .

X'in Risk Değerlendirmelerine İlişkin Ayrı ve Devam Eden Soruşturma

Temmuz 2026 eylem planının neyi çözmediğini anlamak kritik önem taşıyor. Şeffaflık ihlallerinin ötesinde, Avrupa Komisyonu'nun X'in DSA'nın Madde 34 ve 35 kapsamındaki sistemik risk değerlendirme ve azaltma yükümlülüklerini ihlal edip etmediğine dair ayrı ve halen aktif olan bir resmi soruşturması daha bulunuyor .

İlk olarak Aralık 2023'te açılan bu soruşturma, Ocak 2026'da X'in öneri sistemleri ve Grok AI sohbet robotunun AB'de kullanıma sunulmasıyla ilgili riskleri de kapsayacak şekilde genişletildi . Soruşturma, X'in yasa dışı içerik yayılımı, dezenformasyon ve seçim manipülasyonu gibi riskleri doğru bir şekilde tanımlayıp azaltıp azaltmadığını değerlendiriyor . Bu kapsamda Komisyon, X'e Grok ile ilgili tüm dahili belgeleri ve verileri en az 31 Aralık 2026'ya kadar saklama talimatı verdi . Bu soruşturma devam ediyor ve Temmuz 2026 eylem planıyla çözülen şeffaflık ihlallerinden tamamen ayrı .

Daha Geniş Bağlam: Atlantik Ötesi Düzenleyici Gerilimler

X'e yönelik DSA yaptırımı, ABD'den yasaya karşı benzeri görülmemiş bir diplomatik baskının yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Ağustos 2025'te ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin Avrupa'daki büyükelçiliklerine, DSA'yı ifade özgürlüğünü kısıtladığı ve Amerikan teknoloji şirketlerine yük getirdiği gerekçesiyle yürürlükten kaldırması veya değiştirmesi için AB hükümetlerine lobi yapmaları talimatını veren bir diplomatik telgraf imzaladı .

Bu baskı, Ocak 2026'da ABD Dışişleri Bakanlığı'nın DSA ve Dijital Piyasalar Yasası'nın (DMA) hazırlanmasında yer alan beş AB yetkilisine vize kısıtlaması getirmesiyle daha da tırmandı . CSIS tarafından yapılan bir analiz, bunu AB'nin dijital düzenlemelerine karşı koymak için ticaret araçlarını kullanan bir "kapsayıcılık doktrini" olarak tanımladı . ABD Temsilciler Meclisi Yargı Komitesi de DSA'yı "yabancı sansür tehdidi" olarak nitelendiren bir rapor yayınladı .

Özet

Temmuz 2026 eylem planı, yalnızca 120 milyon Euro'luk cezayı tetikleyen üç şeffaflık ihlalini (Madde 25, 39 ve 40) çözüme kavuşturuyor. Plan, bağımsız denetimler ve altı aylık bir uygulama süresi öngörüyor. Ancak X, hâlâ Madde 34-35 kapsamında sistemik riskleri doğru bir şekilde değerlendirip değerlendirmediğine ilişkin ayrı ve çözülmemiş bir soruşturmayla karşı karşıya. Bu soruşturma, X'in yapay zeka sohbet robotu Grok'u da kapsayacak şekilde genişletilmiş durumda. Tüm bu yaptırım eylemleri, ABD'nin DSA'yı zayıflatmayı veya ortadan kaldırmayı amaçlayan benzeri görülmemiş diplomatik baskısının gölgesinde gerçekleşiyor ve X'in davasını çok daha büyük bir düzenleyici ve jeopolitik çatışmanın merkezine yerleştiriyor.