ECB'den 2023'ten Beri İlk Faiz Artışı: 'İran Şoku Bitmedi' Uyarısı

• Mevduat faizi: %2,25 (önceki: %2,00)
• Ana refinansman faizi: %2,40 (önceki: %2,15)
• Marjinal borç verme faizi: %2,65 (önceki: %2,40)

Bu hamleyle ECB, Ortadoğu savaşından kaynaklanan yeni enflasyonist baskılara karşı sıkılaştırmaya giden ilk büyük merkez bankası oldu .

Gerekçe: ECB Neden Enerji Şokunu 'Görmezden Gelemedi'?

ECB'nin resmi basın açıklaması, "Ortadoğu'daki savaşın enflasyon baskıları yarattığını" ve faiz kararının "şokun nasıl gelişebileceğini haritalayan çeşitli senaryolar karşısında sağlam" olduğunu belirtti . İran'daki çatışma, petrol ve gaz fiyatlarında ani bir yükselişe yol açtı. Projeksiyonlarda petrolün 2026'da varil başına 97 dolar, ikinci çeyrekte ise 112 dolar civarında olacağı varsayıldı . Bu durum, Euro Bölgesi'nde manşet enflasyonu Ocak ayındaki %1,7'lik düşük seviyeden Mayıs 2026'da %3'ün üzerine çıkardı .

Wall Street Journal'ın haberine göre ECB yetkilileri, enerji krizini "görmezden gelemeyecekleri" sonucuna vardı. Artan enerji maliyetlerinin orta vadede enflasyonu %2 hedefinin üzerine çıkaracağını öngördüler . Scotiabank'ın analizi, ECB'nin enerji şokunun hem doğrudan hem de dolaylı etkilerinin ekonomiye yayıldığı görüşünde olduğuna dikkat çekti . Lagarde, ikinci tur etkilerin henüz görülmediğini vurgulayarak, ECB'nin kademeli yaklaşımını sürdürebileceğini ve önceden bir taahhüt vermeden toplantıdan toplantıya karar alabileceğini belirtti .

Güncellenen Enflasyon ve Büyüme Tahminleri

Haziran 2026 Eurosystem personel makroekonomik projeksiyonları, özellikle enflasyon konusunda Mart ayına kıyasla önemli ölçüde yukarı yönlü revize edilmiş kasvetli bir tablo çizdi.

Manşet HICP enflasyonu (baz senaryo):

• 2026: Ortalama %3,0, 3. ve 4. çeyrekte %3,4 ile zirve yapması bekleniyor. Enerji enflasyonu projeksiyonu %8,4
• 2027: %2,3
• 2028: %2,0 (hedefe dönüş)

Çekirdek enflasyon (enerji ve gıda hariç HICP):

• 2026: %2,5
• 2027: %2,5
• 2028: %2,2

9 Temmuz'da yayınlanan tutanaklar, politika yapıcılara enflasyonun "yaklaşık üç adet 25 baz puanlık faiz artışına rağmen 2027'nin ilk yarısına kadar hedefin oldukça üzerinde kalacağını" gösteren projeksiyonlar sunulduğunu ortaya koydu . Manşet enflasyonun "yaz boyunca daha da yükselmesi ve yüksek seyretmesi" bekleniyordu .

Büyüme görünümü: Euro Bölgesi'nin ekonomik görünümü bir miktar aşağı yönlü revize edildi. Avrupa Komisyonu, Ortadoğu çatışması ve yüksek enerji maliyetlerinin olumsuz etkisini gerekçe göstererek 2026 Euro Bölgesi GSYH büyüme tahminini daha önceki %1,0'den %0,9'a düşürmüştü . ECB'nin kendi baz senaryosu ise 2026'da yıllık ortalama reel GSYH büyümesinin sadece %0,8 olacağını, 2027'de %1,2 ve 2028'de %1,5'e toparlanacağını öngörüyor . ECB, büyüme görünümünü "oldukça belirsiz" olarak tanımladı ve aşağı yönlü risklerin baskın olduğunu belirtti . Conference Board, savaşın, tüketicilerin satın alma gücündeki düşüş ve artan belirsizlik nedeniyle talebi zayıflatarak büyümeyi olumsuz etkileyeceğini kaydetti .

Piyasaların Daha Fazla Faiz Artışına Yönelik Fiyatlaması ve ABD-İran Anlaşmasının Etkisi

Haziran kararının ardından piyasalar, önümüzdeki 12 ay içinde iki ek 25 baz puanlık faiz artışını fiyatlamaya başladı . Yatırımcılar, ECB'nin İran savaşının enerji fiyatları üzerindeki etkisini kontrol altına almak için daha da sıkılaştırmaya gideceğini bekliyordu .

ECB Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel, merkez bankasının "faizleri daha da artırması gerekeceğini" ve son dönemdeki petrol fiyatı düşüşüne rağmen çekirdek enflasyon güçlü kaldığı için "İran şokunun bitmediğini" ifade etti . Ancak, ABD-İran anlaşmasının ardından enerji fiyatlarındaki şaşırtıcı derecede hızlı geri çekilme, hemen bir faiz artışı yapılması gerekliliğini önemli ölçüde azalttı. Reuters'a konuşan dört kaynak, bir sonraki hamle için en olası senaryonun Eylül ayında bir faiz artışı olduğunu ancak Temmuz ayında da bir artışın mümkün olduğunu belirtti . ECB yetkilisi Pierre Wunsch, enflasyonun enerji dışında hizmet sektörüne de yayılması halinde Temmuz ayında bir artışın "masada olduğunu" söylerken, petrol fiyatlarındaki düşüşün acil baskıyı hafiflettiğini kabul etti .

Bir Sonraki Para Politikası Toplantısı: 23 Temmuz 2026 – Olasılıklar Nedir?

ECB Yönetim Konseyi'nin bir sonraki para politikası toplantısı 23 Temmuz 2026 tarihinde yapılacak .

Temmuz ayı başı itibarıyla, çeşitli kaynaklardan elde edilen piyasa olasılıkları bir faiz değişikliği ihtimalinin oldukça düşük olduğunda birleşiyor:

• Polymarket kitle kaynak olasılıkları: Değişiklik olmaması (faizi %2,25'te tutma) ~%98, 25 baz puan artış ~%2, herhangi bir düşüş ihtimali %1'in altında .
• ECB Watch Aracı: Değişiklik olmaması ihtimali %96,0 .
• Central Bank Watch: Faizi sabit tutma ihtimali %82 .

Bu, piyasanın ECB'nin Temmuz ayında bir duraklama yapacağı konusunda hemfikir olduğunu, asıl odağın Eylül toplantısına çevrildiğini gösteriyor. Belirleyici faktör, Temmuz toplantısından önce açıklanacak olan Haziran ayı enflasyon verileri olacak. Piyasalar, Mayıs ayındaki %3,2'lik orandan bir geri çekilme bekliyor . Petrol fiyatlarındaki düşüş kalıcı olursa, Eylül ayına kadar beklemek, politika yapıcılara enerji geçişkenliğinin çekirdek ve hizmet enflasyonunu nasıl etkilediğini değerlendirmek için daha fazla zaman kazandıracak.

Kilit Çıkarım

ECB'nin Haziran 2026 toplantısı, üç yıllık bir aranın ardından gelen ilk faiz artışı ve para politikası sıkılaştırmasının doğrudan savaş kaynaklı enerji enflasyonuna bağlanmasıyla bir dönüm noktası oldu. Karar oybirliğiyle alınmış ve iyi bir şekilde sinyallenmiş olsa da, yayınlanan projeksiyonlar merkez bankasının enflasyonun birden fazla faiz artışına rağmen 2027 yılına kadar inatla hedefin üzerinde kalacağını gördüğünü ortaya koydu. Petrol fiyatlarındaki müteakip hızlı düşüş politika yapıcılara bir nebze olsun nefes aldırdı, ancak çekirdek enflasyonun hala yüksek olması ve Schnabel gibi ECB yetkililerinin "İran şokunun bitmediği" uyarısı, sıkılaştırma döngüsünün muhtemelen duraklatıldığı ancak bitmediği anlamına geliyor.