Küresel Yatırımcılar Yuan Piyasalarında 'Erişim'den 'Ölçek'e Geçiyor: HSBC Anketi ve Asya'nın Dolardan Arınma Trendi

Küresel kurumsal yatırımcılar, Çin yuanı (renminbi) piyasalarına temel giriş aşamasını geride bırakarak artık operasyonlarını büyütmeye odaklanmış durumda. Bu dönüşüm, HSBC'nin yeni bir kapsamlı anketinde ortaya konuyor. Aynı zamanda, diğer Asya ekonomileri, doları by-pass eden ikili yerel para birimi mutabakat çerçeveleri oluşturarak, kademeli ancak yapısal bir şekilde daha çok kutuplu bir finansal mimariye doğru ilerliyor.

HSBC Anketi: Pazara Girişten Ölçek Büyütmeye

HSBC, Asya-Pasifik'teki 12 pazarda toplam 32 trilyon ABD dolarının üzerinde varlığı yöneten 120'den fazla kurumsal yatırımcıyla anket yaptı . Anket, belirleyici bir kırılma noktasını yakalıyor: Küresel yatırımcılar artık yuan piyasalarına nasıl erişeceklerini değil, bu piyasalarda nasıl büyük ölçekte faaliyet göstereceklerini sorguluyor.

HSBC Asya Pasifik Piyasalar Başkanı Cheuk Wong, ankete eşlik eden açıklamada, "Renminbi piyasasına erişim artık girişle ilgili değil; yatırımcıların sorunsuz bir şekilde büyük ölçekte işlem yapıp yapamayacağıyla ilgili," dedi .

Mevcut Kullanım ve Büyüme Beklentileri

• Katılımcıların %75'i önümüzdeki bir ila iki yıl içinde yuan tahsisatlarını artırmayı bekliyor .
• Anket, "erişimden" "ölçeğe" geçişi doğruluyor — pazara zaten girmiş olan yatırımcılar şimdi maruziyetlerini derinleştirmeye odaklanmış durumda .

Tercih Edilen Erişim Kanalları

Yatırımcılar, offshore yuan piyasalarına ve sınır ötesi kanal düzeneklerine belirgin bir tercih gösteriyor:

Erişim Kanalları	Katılımcı Oranı
Offshore yuan piyasaları (Hong Kong'un CNH piyasası gibi)	%63
Sınır ötesi kanal düzenekleri (Bond Connect, Stock Connect)	%54

Offshore merkezlerine ve Connect düzeneklerine olan bu tercih, Hong Kong'un yuanın uluslararasılaşmasını sağlayan merkezi altyapı rolünün altını çiziyor .

Temel Yatırım Gerekçeleri

Portföy çeşitlendirmesi, ticaretle ilgili nedenleri geride bırakarak yuan maruziyeti için baskın motivasyon haline geldi:

• Portföy çeşitlendirmesi — %66 oranında belirtildi
• Çin'in küresel ticaret ayak izi — %54 oranında belirtildi
• Belirli getiri fırsatları — %40 oranında belirtildi
• Riskten korunma ve risk yönetimi araçlarına artan talep — yatırımcılar ölçek büyüttükçe

Portföy çeşitlendirmesinin en önemli faktör olması önemli bir değişime işaret ediyor. 2026 tarihli bir BIS çalışma tebliği, finansal faktörlerin (özellikle Çin ile olan bankacılık bağlantıları ve nitelikli yatırımcı lisansları gibi politika odaklı önlemler) renminbinin uluslararasılaşmasında ticaretle ilgili faktörlerden daha önemli hale geldiğini ortaya koydu .

Hong Kong'un Merkezi Rolü

Hong Kong, birkaç offshore yuan merkezinden yalnızca biri değil; tüm dönüşümü sağlayan merkezi altyapı konumunda. Pekin, Hong Kong üzerinden işleyen sınır ötesi "Connect" düzeneklerini ve offshore likidite havuzlarını istikrarlı bir şekilde genişletiyor . Haziran 2025'te HSBC Eş CEO'su David Liao, Hong Kong'un "offshore likiditeyi genişleterek ve aynı zamanda güçlü güvenceler ve etkili risk yönetimi sağlayarak yuanın uluslararasılaşmasında kilit bir rol oynayabileceğini" belirtti .

Hong Kong Para Otoritesi (HKMA), offshore renminbi piyasasını derinleştirmek için somut planlar da açıkladı. Bunlar arasında repo işlemlerinde elde edilen Northbound Bond Connect tahvillerinin rehipotekasyonuna destek, yeni bir sınır ötesi repo işlemi ve bir offshore Çin Devlet Tahvili vadeli işlem piyasası yer alıyor. Northbound Swap Connect kapsamındaki günlük net işlem kotası 45 milyar yuana çıkarılacak .

Daha Geniş Dolardan Arınma Bağlamı: Asya'da Yerel Para Birimi Girişimleri

Yuan atağı, Asya liderliğindeki dolar bağımlılığını azaltma modelinin bir parçası. Başlıca Asya ekonomileri, ticaret mutabakatı için doları by-pass eden ikili yerel para birimi mutabakat çerçeveleri inşa ediyor.

Hindistan–Japonya Doğrudan Yen-Rupi Mutabakat Planı

Hindistan ve Japonya, dolar üzerinden yapılan ödemeleri tamamen ortadan kaldırarak ikili ticaret için doğrudan yen-rupi mutabakatına yönelik bir çerçeve üzerinde ilerliyor . Önemli detaylar:

• İkili ticaret 2025-26 mali yılında 27,47 milyar ABD dolarına ulaştı
• İki ülke arasında halihazırda 75 milyar dolarlık ikili para birimi takas anlaşması bulunuyor
• Şu anda, bir Hint alıcıya satış yapan bir Japon şirketi önce yenin dolara, ardından doların rupiye çevrilmesi gerekiyor — bu da iki kat döviz kuru maliyeti ve iki kat volatilite riski anlamına geliyor. Yeni çerçeve bunu tamamen ortadan kaldırıyor
• Girişimin, Başbakan Narendra Modi ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi arasındaki 16. Hindistan-Japonya Yıllık Zirvesi sırasında resmileştirilmesi bekleniyor

Endonezya'nın Yerel Para Birimi İşlemleri (LCT) Çerçevesi

Endonezya, ölçülebilir sonuçlarla dolardan arınma çabalarını hızlandırıyor:

• LCT çerçevesi kapsamında, yerel para birimiyle yapılan sınır ötesi işlemlerin değeri 2026'nın başlarında bir önceki yıla göre %163 artarak Ocak-Şubat 2026'da 8,45 milyar ABD dolarına ulaştı (önceki yılın aynı döneminde 3,21 milyar dolardı)
• Aktif LCT kullanıcı sayısı Şubat 2026'da 14.621'e ulaştı
• Endonezya, Hindistan'la yerel para birimi mutabakatları (rupi–rupiah) konusunda bir mutabakat zaptı (MoU) imzalayarak ihracatçı ve ithalatçıların doları aracı olarak kullanmadan rupiah veya rupi ile ödeme yapabilmesini sağladı
• Endonezya Merkez Bankası (BI) ve Japonya Maliye Bakanlığı, Aralık 2025'te yerel para birimlerinde ikili işlemleri teşvik eden bir işbirliği çerçevesini yeniledi ve güçlendirdi

Bu Trendler Nasıl Bir Araya Geliyor

HSBC anketi, yuan benimsemesinin artık portföy odaklı olduğunu gösteriyor — yani ticaretten çok çeşitlendirme, getiri ve ölçek tarafından yönlendiriliyor . Aynı zamanda, diğer büyük Asya ekonomileri, ticaret mutabakatı için doları by-pass eden ikili yerel para birimi mutabakat çerçeveleri inşa ediyor .

Birlikte ele alındığında, bu girişimler Asya'nın finansal mimarisinde kademeli, çoklu para birimine dayalı bir kaymayı yansıtıyor. Ancak bağlam önemli: Dolar küresel olarak hakim olmaya devam ediyor. Ağustos 2024'te yayınlanan bir Federal Rezerv analizi, renminbinin toplam uluslararası para birimi kullanımındaki payının yalnızca yaklaşık %2,5 olduğunu ve ABD dolarının %66'lık payının çok gerisinde olduğunu ortaya koydu . Eylül 2025'te yuanın küresel ödemelerdeki payı %3,17'ye ulaştı; bu önemli bir artış olsa da toplam küresel ödemelerin hala küçük bir kısmını oluşturuyor .

Bu hamleler kademeli ancak daha çok kutuplu bir mutabakat sistemine doğru yapısal bir eğilimi temsil ediyor. Bir HSBC yöneticisinin belirttiği gibi, "Her ölçüte göre, renminbi kullanımı Çin'in ekonomik önemini yansıtmaktan çok uzak" . Artık soru bu değişimin olup olmadığı değil, ne kadar hızlı hızlanacağı.