Dr. Hussam Abu Safiya: 555 Gündür Suçlamasız, Hücre Hapsinde ve Artan Bir Sağlık Krizi

Dr. Hussam Abu Safiya Kimdir?

Dr. Hussam Abu Safiya, 52 yaşında Filistinli bir çocuk doktoru ve yenidoğan uzmanıdır. Şubat 2024'ten, hastanenin Aralık 2024'te İsrail ordusu tarafından boşaltılmasına kadar Gazze'nin kuzeyindeki Kamal Advan Hastanesi'nin direktörlüğünü yapmıştır . Savaş sırasında sık sık uluslararası medyaya konuşarak Gazze'nin kuzeyinde sağlık sisteminin çöküşünü ve hastanenin içinde bulunduğu vahim durumu anlatan önemli bir kamu figürü haline gelmiştir .

Nasıl ve Ne Zaman Gözaltına Alındı?

27 Aralık 2024'te İsrail güçleri, o dönemde Gazze'nin kuzeyinde ayakta kalan son hastane olan Kamal Advan Hastanesi'ne baskın düzenledi ve Abu Safiya'yı diğer sağlık çalışanları ve hastalarla birlikte gözaltına aldı . İsrail ordusu 40 gün boyunca onu gözaltında tuttuğunu reddettikten sonra sorgulanmak üzere alıkonulduğunu kabul etti . O gün çekilen ve dünya çapında yankı uyandıran bir fotoğrafta Abu Safiya, beyaz önlüğüyle tek başına bir İsrail tankına doğru yürürken görülüyor .

Gözaltının Hukuki Dayanağı Nedir?

Abu Safiya, İsrail'in 2002 yılında yürürlüğe koyduğu Yasadışı Savaşçılar Yasası (Unlawful Combatants Law) kapsamında tutuluyor . Bu yasa, suçlama veya yargılama olmaksızın süresiz gözaltına izin veriyor. Yasa kapsamındaki tutuklular, aleyhlerindeki delilleri görme hakkına sahip değil ve gözaltı kararları mahkeme tarafından süresiz olarak yenilenebiliyor . Kendisi hakkında hiçbir cezai iddianame düzenlenmedi ve herhangi bir dava tarihi belirlenmedi .

İsrail Yüksek Mahkemesi'nde Ne Oldu?

16 Haziran 2026'da İsrail Yüksek Mahkemesi, Abu Safiya'nın gözaltına karşı yaptığı itirazı reddetti . Mahkeme, kararını ne Abu Safiya'ya ne de hukuk ekibine açıklanmayan "gizli belgelere" ve "gizli materyallere" dayandırarak, Yasadışı Savaşçılar Yasası kapsamındaki tutukluluğunun devamına hükmetti . Karar, en az Ekim 2026'ya kadar tutuklu kalmasını öngörüyor . İsrail İnsan Hakları Örgütü Physicians for Human Rights Israel (PHRI) ve Uluslararası Af Örgütü gibi kuruluşlar kararı "derin bir ahlaki ve hukuki başarısızlık" olarak nitelendirdi .

Mevcut Sağlık Durumu Nedir?

Abu Safiya'nın sağlığı ciddi şekilde kötüleşti. Oğlu Dr. Elyas Abu Safiya, 5 Temmuz 2026'da yayınladığı bir video çağrısında babasının ağır istismar belirtileri gösterdiğini söyledi . Avukatı Nasser Odeh, Abu Safiya'nın bir deri bir kemik kaldığını, durumunun kritik olduğunu ve gözaltına alınmadan önce bacağına isabet eden şarapnel parçalarını çıkarmak için gerekli ameliyatın yapılmasının engellendiğini bildirdi . Serbest bırakılan tutuklular ve avukatlar, önemli ölçüde kilo kaybettiğini ve ölüm tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor .

Hücre hapsi: Abu Safiya, 3 Haziran 2026'da azami güvenlikli Nafha Cezaevi'ne nakledilerek hücre hapsine konuldu . Bu tecrit, BM Nelson Mandela Kuralları'nın izin verdiği 15 günlük süreyi çoktan aştı . Avukatı, bu naklin Yüksek Mahkeme'ye yapılan itiraz başvurusuna cevaben cezai bir önlem olduğunu belirtti .

İstismar İddiaları Neler?

İnsan hakları örgütleri ve avukatlar, Abu Safiya'nın gözaltında ciddi fiziksel ve psikolojik istismara maruz kaldığını iddia ediyor:

• Dayak: Avukatlar, İsrail cezaevi personeli tarafından günlük dayak ve saldırılara maruz kaldığını bildiriyor . Serbest bırakılan diğer tutuklular, onun gözaltında işkence gördüğüne tanıklık ettiklerini ifade ettiler .
• Tıbbi bakımın engellenmesi: Kronik sağlık sorunları (yüksek tansiyon ve kalp kası büyümesi) bulunmasına rağmen uzman doktorlara ve gerekli ilaçlara erişimi engelleniyor .
• Gıda yoksunluğu: Raporlar, yeterli gıdaya erişiminin engellendiğini gösteriyor .

İsrail'in yanıtı: İsrail Cezaevleri Servisi bu iddiaları "yanlış ve tamamen gerçek dışı" olarak nitelendirerek reddetti ve "istismar, açlık veya tıbbi bakımın engellenmesi iddialarını" kabul etmediğini açıkladı, ancak herhangi bir bağımsız doğrulama sağlamadı .

Hamas Bağlantısı İddiası

İsrail makamları, aralarında İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) de bulunduğu birimler, Abu Safiya'nın "Hamas ile bağlantılı" olduğunu ve "terör faaliyetlerine karıştığı şüphesiyle" yakalandığını öne sürüyor . İsrail haber sitesi JNS onu "Gazze'deki Kamal Advan Hastanesi'ni yöneten bir Hamas teröristi" olarak nitelendirdi .

Önemli uyarılar:

• Kamusal delil yok: Hamas bağlantısı iddiasını destekleyen hiçbir delil kamuoyuyla paylaşılmadı . Hiçbir cezai iddianame düzenlenmedi ve gözaltını haklı çıkarmak için kullanılan istihbaratın bağımsız gözlemciler tarafından incelenmesine izin verilmedi .
• Gizli delil: Abu Safiya'nın avukatı bile müvekkili aleyhindeki delilleri göremediğini söylüyor. Mahkeme bu delilleri gizli veya sınıflandırılmış olarak nitelendirdi .
• Suçlama yok: 555 günü aşkın süredir gözaltında olmasına rağmen, İsrail yalnızca Yasadışı Savaşçılar Yasası kapsamında idari bir gözaltı kararı çıkardı .

Bu dava, İsrail makamlarının ilişkiyi iddia etmesi ancak kanıt sunmaması; insan hakları örgütleri ve hukuk ekibinin ise herhangi bir suçlama veya iddianame olmamasına dikkat çekerek bunu reddetmesiyle, davanın temelindeki tartışmalı noktadır.

Daha Geniş Örüntü: Gözaltındaki Gazzeli Doktorlar

Abu Safiya izole bir vaka değil. Physicians for Human Rights Israel (PHRI), İsrail Yüksek Mahkemesi'ne aynı yasa kapsamında suçlamasız tutulan en az 14 Gazzeli Filistinli doktorun serbest bırakılması için başvuruda bulundu . Le Monde gazetesi, 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'den 17 doktor ve toplam 58 sağlık çalışanının tutuklandığını bildiriyor .

PHRI ve diğer insan hakları örgütleri, bu gözaltıları Filistinli sağlık çalışanlarına yönelik "sistematik bir hedef alma"nın parçası olarak tanımlıyor; doktorların yeterli tıbbi bakım ve gıdadan mahrum bırakıldığını ve sorgulama sırasında fiziksel istismara maruz kaldığını iddia ediyor . Aynı yasa kapsamında Gazze'den 1000'den fazla Filistinlinin suçlamasız olarak İsrail'de tutulduğu tahmin ediliyor .

Daha geniş bağlamda, Nisan 2024'te İsrail gözetiminde hayatını kaybeden Şifa Hastanesi ortopedi şefi Dr. Adnan el-Bursh'un ölümü, insan hakları örgütleri tarafından gözaltındaki sağlık personelinin karşı karşıya olduğu ölümcül riskin bir kanıtı olarak gösteriliyor .

Kaynak Güvenilirliği Özeti

Yüksek otoriteli kaynaklar: Reuters , NPR ve BBC en güçlü ve tarafsız haberleri sunuyor. Hepsi temel gerçekleri doğruluyor: Yasadışı Savaşçılar Yasası kapsamında suçlamasız gözaltı, 16 Haziran'daki Yüksek Mahkeme reddi, kötüleşen sağlık durumu ve Hamas iddiasının tartışmalı doğası.

İnsan hakları örgütleri: Uluslararası Af Örgütü , Physicians for Human Rights Israel ve Filistinli Mahkumları Savunma Merkezi , hücre hapsi, sağlık durumunun kötüleşmesi ve istismar iddiaları hakkında detaylı ve tutarlı raporlar sunuyor.

Tek bir iddiadaki kilit sınırlama: Abu Safiya'nın bir Hamas mensubu olup olmadığı sorusu bağımsız olarak doğrulanamıyor. İsrail makamları bunu iddia ediyor ancak kanıt sunmuyor. İnsan hakları örgütleri ve hukuk ekibi ise bunu reddediyor ve herhangi bir suçlama veya iddianame olmamasına dikkat çekiyor. Bu, davanın merkezinde tartışmalı bir iddia olarak kalmaya devam ediyor.