Ukrayna’dan Tarihi Adım: Rus Genelkurmay Başkanı Gerasimov, Kiev’e Yönelik Saldırıda Savaş Suçlarından Yargılanıyor

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ve Başsavcılık, 3 Temmuz 2026’da Rusya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov hakkında savaş suçları soruşturması başlattı . Gerasimov, 2 Temmuz’da Kiev’e düzenlenen büyük saldırıyı bizzat planlamak ve emretmekle suçlanıyor . İşte suçlamaların, saldırının ve bunun çatışmadaki hesap verebilirlik açısından ne anlama geldiğinin detayları.

2 Temmuz Saldırısının Boyutu

Rusya, 2 Temmuz gecesi Ukrayna başkentine büyük çaplı bir saldırı düzenledi. Ukraynalı yetkililer, Moskova’nın 11 saat süren bombardımanda 74 füze ve 496 insansız hava aracı kullandığını bildirdi . Saldırıda Kiev genelinde en az 20 konut binası yıkıldı ve sivil yapılar hasar gördü; 30’dan fazla noktada saldırı rapor edildi . Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, füzelerin neredeyse yarısının balistik olduğunu ve jet motorlu Şahid tipi İHA’ların kullanıldığını söyledi . Ukraynalı yetkililer olayı başkent için bir "dehşet gecesi" olarak tanımladı .

Sivil Kayıplar ve Hasar

İnsani bedel ağır oldu. Ukrayna Başsavcısı en az 30 kişinin öldüğünü bildirdi . Reuters, Time ve CBC gibi kaynaklarda yer alan diğer haberlerde ölü sayısı 17 ila 25 arasında, yaralı sayısı ise 80’in üzerinde olarak verildi . Bu fark, arama-kurtarma çalışmalarının hemen ardından gelen ilk rakamlardan kaynaklanıyor. Ukrayna Acil Durumlar Servisi, 2 Temmuz itibarıyla en az 25 ölü ve 80’den fazla yaralı olduğunu doğruladı . Kritik bir nokta ise Ukraynalı savcıların saldırıların hiçbir askeri veya stratejik hedefe yönelik olmadığını, tamamen sivil zarar vermeyi amaçladığını belirtmesi .

Gerasimov’a Yöneltilen Suçlamaların Hukuki Dayanağı

SBU, Gerasimov’un Kiev’in sivil altyapısını ve konut bölgelerini hedef alan saldırıları bizzat planladığını, organize ettiğini ve emrettiğini iddia ediyor . Suçlamalar Ukrayna Ceza Kanunu’nun 438. maddesinin 2. kısmına (savaş kanunları ve geleneklerinin ihlali) dayanıyor; özellikle sivil objelere ve konut binalarına yönelik saldırıları düzenlemekle suçlanıyor .

Ukraynalı savcılar, Gerasimov’un doğrudan komuta zincirini ve 2 Temmuz saldırısının planlanmasındaki kişisel rolünü, konut bölgelerinin vurulmasına yol açan hedef seçim kararları da dahil olmak üzere tespit ettiklerini belirtiyor . SBU açıklamasında, "Gerasimov’un emirleriyle, kendisine bağlı Rus askeri güçleri, Ukrayna’ya karşı bombardıman uçakları, füze taşıyan savaş gemileri ve kara konuşlu sistemler kullanarak hava saldırıları planlamakta, hazırlamakta ve yürütmektedir" ifadesine yer verildi .

Bu yeni dava, Gerasimov hakkında daha önce Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle Haziran 2024’te çıkarılan Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) yakalama emrinden ayrı bir yargılama . Hukuki teori yakından ilişkili: her ikisi de sivillere ve sivil objelere yönelik saldırıları düzenleme savaş suçlamasını içeriyor. Ancak 2 Temmuz saldırısı, konut binalarının doğrudan hedef alındığına dair belgelenmiş kanıtlarla birlikte yeni ve ayrı bir olay sunuyor.

Rusya’nın Gerekçesi ve Gerasimov’un Rolü

Rusya Savunma Bakanlığı, 2 Temmuz saldırısını Ukrayna’nın Rus petrol tesislerine yönelik uzun menzilli saldırılarına karşı "büyük çaplı bir misilleme saldırısı" olarak nitelendirdi . Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Gerasimov’un saldırının sonuçlarını bizzat Devlet Başkanı Vladimir Putin’e rapor ettiğini doğruladı . Rusya, saldırıların "yalnızca askeri veya askeri bağlantılı hedeflere" yönelik olduğunu savunurken, Ukraynalı yetkililer ve uluslararası gözlemciler, konut binalarında meydana gelen yoğun hasar nedeniyle bu iddiayı reddetti .

Hesap Verebilirlik İçin Daha Geniş Kapsamlı Etkiler

Bu dava, iki kollu bir hesap verebilirlik stratejisi oluşturuyor: Gerasimov artık hem bir UCM yakalama emri hem de ayrı bir Ukrayna ulusal savaş suçları davasıyla karşı karşıya . Suçlamalar, Ukrayna’nın ABD ile istişarelere hazırlandığı bir dönemde duyurularak uluslararası ortaklara hesap verebilirlik mekanizmalarını desteklemeleri konusunda diplomatik baskı oluşturdu .

Pratikte Gerasimov Rusya’da bulunuyor ve yurt dışında yakalanmadığı sürece yargılanması son derece düşük bir ihtimal. Suçlamalar öncelikle kanıtları belgelemek, hukuki bir kayıt oluşturmak ve kitlesel sivil zararına yönelik komuta sorumluluğu üzerinde siyasi ve hukuki odağı canlı tutmak amacı taşıyor . Dava ayrıca, gelecekteki herhangi bir uluslararası kovuşturma veya gıyabi yargılama için kanıt temelini güçlendiriyor.

Özet

Ukrayna’nın, 2 Temmuz 2026’daki Kiev saldırısı nedeniyle Valery Gerasimov hakkında başlattığı savaş suçları davası, yasal hesap verebilirlik çabalarında önemli bir tırmanışı temsil ediyor. Ukrayna, yalnızca astlarını değil, Rusya’nın en üst düzey generalini şahsen suçlayarak, savaşın başkentlere yönelik en büyük saldırılarından birinde doğrudan komuta sorumluluğunu belgeleyen yüksek riskli bir hukuki strateji izliyor. Gerasimov’un bir mahkeme salonunda yüzleşip yüzleşmeyeceği belirsiz olsa da, dava saldırının boyutu ve arkasındaki komuta zinciri hakkında ayrıntılı bir kamu kaydı oluşturuyor.