Rusya, Apple'a Yerli Uygulamaları Önceden Yüklemesi İçin 15 Temmuz'a Kadar Süre Verdi: 52 Milyon Dolarlık Ceza Kapıda

Bu uyarı, Apple ile Moskova arasında dijital egemenlik konusunda yıllardır süren bir gerilimin en son noktası ve doğrudan Apple'ın Haziran sonunda VK kontrolündeki düzinelerce uygulamayı App Store'dan kaldırmasının ardından geldi.

Rusya'nın Talepleri Neler?

FAS, Apple'dan Rus dijital ürünlerine karşı ayrımcılığı sonlandırmasını istedi. Spesifik talepler şöyle:

• Rus arama motorlarının varsayılan olarak ayarlanması: Rusya'da satılan iPhone ve iPad'lerde varsayılan arama motoru olarak yabancı arama motorları yerine Rus arama motorlarının (Yandex, Mail.ru gibi) önceden yüklenmesi .
• Rus uygulamalarının önceden yüklenmesi: iOS cihazlarda RuStore uygulama pazar yeri ve Max çevrimiçi sinema hizmetinin önceden yüklenmesi .
• Kaldırılan Rus uygulamalarının geri getirilmesi: Apple'ın VK'ya bağlı uygulamaları App Store'dan kaldırmasına doğrudan atıfta bulunuluyor .

Kurum, Apple'ın mevcut yapılandırmasının "yerli geliştiriciler için ayrımcı koşullar yarattığını" ve tüketici koruma kurallarını ihlal ettiğini belirtti .

Krizi Tetikleyen Olay: VK Uygulamalarının Kaldırılması

25 Haziran 2026'da Apple, devlet kontrolündeki Rus teknoloji holdingi VK'ya ait düzinelerce uygulamayı App Store'dan habersizce kaldırdı. Kaldırılan uygulamalar arasında ülkenin en büyük sosyal ağı VKontakte, VK Video, VK Music, VK Messenger, Mail.ru, Odnoklassniki, Skillbox, Yula ve Dzen yer alıyordu . VK bu hamleyi "tamamen sebepsiz ve kabul edilemez" olarak nitelendirerek, on milyonlarca Rus kullanıcının bağlantısının kesildiği uyarısında bulundu .

Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, kaldırma işlemini "siyasi motivasyonlu" olarak değerlendirirken, Apple'ın geçerli bir yasal dayanak sunmadığını söyledi . İletişim düzenleyicisi Roskomnadzor ise Apple'dan bir açıklama talep ederek, bu hamlenin milyonlarca Rus'un sosyal açıdan önemli hizmetlere erişimini engellediğini belirtti . Kremlin temkinli bir yaklaşım sergiledi. Sözcü Dmitriy Peskov, 25 Haziran'da yaptığı açıklamada, ilgili kurumların misilleme kararı almadan önce Apple ile temasa geçeceğini söyledi .

Apple, kaldırma işleminin gerekçesini kamuoyuna açıklamadı. Ancak şirketin kendi şeffaflık raporları, 2022 ile 2024 yılları arasında Roskomnadzor'un talebi üzerine Rus App Store'dan 190 uygulamayı kaldırdığını; bunlardan 171'inin sadece 2024 yılında silindiğini ortaya koyuyor .

Apple'ın Taleplere Uyması Neden Zor?

Apple, Ukrayna'nın işgali ve ardından gelen uluslararası yaptırımlar nedeniyle Mart 2022'de Rusya'daki tüm ürün satışlarını durdurdu . Şirket ayrıca belirli Rus kuruluşlarını hedef alan İngiltere ve AB yaptırımları da dahil olmak üzere Batı yaptırım rejimlerine uymakla yükümlü.

FAS'ın taleplerine uymak birkaç nedenden dolayı sorunlu:

• RuStore'un önceden yüklenmesi: RuStore, Rusya destekli alternatif bir uygulama mağazası. Bunu önceden yüklemek, Apple'ın kendi App Store tekelini ve iOS'taki güvenlik modelini doğrudan baltalayacaktır.
• Max'in önceden yüklenmesi: Max, devlet bağlantılı bir yayın hizmeti. Bunu dayatmak, Apple'ın kullanıcıların kendi varsayılan uygulamalarını seçmesine izin verme yönündeki küresel uygulamasıyla çelişiyor.
• Yaptırım riski: Kremlin destekli uygulamaları gönüllü olarak önceden yüklemek, ABD, İngiltere ve AB yasaları kapsamında Apple'ı yaptırım riskine sokabilir. İngiltere yaptırım rejimi, 2022'de Apple'ın VK uygulamalarını App Store'dan kaldırmasının gerekçesi olarak gösterilmişti .
• Fiziksel satışın olmaması: Apple artık Rusya'da cihaz satmadığı için, paralel kanallardan ithal edilen cihazlardaki yazılım konfigürasyonlarını yönetme konusunda sınırlı bir etkisi var .

Yıllardır Süren Bir Çatışmanın Kronolojisi

Temmuz 2026 ihtarı, Apple ile Rus yetkililer arasındaki bir dizi artan anlaşmazlığın en son halkası:

• 2020 — FAS, Apple'ı mobil uygulama sektöründeki hakim durumunu kötüye kullanmaktan ilk kez suçlu buldu ve ihlalleri düzeltmesini emretti .
• Temmuz 2022 — FAS, Apple'a, Rus iOS geliştiricilerini Apple'ın uygulama içi ödeme sistemini kullanmaya zorladığı ve alternatif ödeme yöntemleri hakkında bilgi vermelerini engellediği için 1.2 milyar ruble (yaklaşık 13,6 milyon dolar) para cezası kesti . Apple bu cezayı Ocak 2024'te ödedi .
• 2023 — Bir Rus mahkemesi, Apple'ın 1.2 milyar rublelik para cezasına karşı yaptığı itirazı reddetti .
• Ekim 2025 — FAS, Apple'a tüketici koruma kurallarını gerekçe göstererek iPhone'larda varsayılan olarak Rus arama motorlarını ayarlamasını emretti .
• Haziran 2025 — Rusya Devlet Duması, Apple'ı iPhone'ları devlet destekli alternatif bir uygulama pazarı olan RuStore'a açmaya zorlayan bir yasayı kabul etti .
• Haziran 2026 — Apple, VK uygulamalarını App Store'dan kaldırarak mevcut krizi tetikledi .
• 1 Temmuz 2026 — FAS, 15 Temmuz son teslim tarihli resmi ihtarı ve 52 milyon dolarlık ceza tehdidini yayınladı .

Bu model, Rusya'nın daha geniş "dijital egemenlik" arayışını — yabancı teknoloji devlerini yerel içerik ve yazılım kurallarına uymaya zorlamak — yansıtırken, Apple aynı anda Rusya pazarındaki etkisini azaltması yönünde Batı yaptırımlarından baskı görüyor.